

Manmohan Singh memorial at Rajghat: दिल्ली अर्बन आर्ट्स कमीशन (DUAC) ने राष्ट्रीय स्मृति स्थल येथे माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंह यांच्या प्रस्तावित स्मारकाच्या बांधकामाच्या प्रस्तावाला अधिकृत मंजुरी दिली आहे. सेंट्रल पब्लिक वर्क डिपार्टमेंट (CPWD) ने हा प्रस्ताव सादर केला होता. २५ ऑगस्ट रोजी झालेल्या आयोगाच्या बैठकीत या प्रकल्पाच्या डिझाईन, लँडस्केप, साहित्याचा दर्जा आणि लोकांच्या रहदारीबाबत सविस्तर चर्चा करण्यात आली. राजघाट परिसराच्या ऐतिहासिक आणि वास्तुशिल्प महत्त्वाशी सुसंगत राहूनच या स्मारकाचे निर्माण करावे, असे स्पष्ट निर्देश DUAC ने प्रकल्प अधिकाऱ्यांना दिले आहेत.
नव्या स्मारकाचे डिझाईन, वापरण्यात येणारे साहित्य, रंगसंगती आणि लँडस्केपिंग राष्ट्रीय स्मृति स्थलवरील आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या समाधींच्या स्वरूपाशी जुळणारे असावे, अशी मुख्य अट आयोगाने घातली आहे. परिसराची एकरूपता कायम राखण्यासाठी पांढरा मार्बल किंवा पांढरा ग्रॅनाइट वापरण्यावर विचार करावा, तसेच त्याचे स्वरूप आधीच्या स्मारकांशी ताडून पाहावे, असेही सांगण्यात आले आहे. आवास आणि शहरी मंत्रालयाच्या अंतर्गत येणाऱ्या लँड अँड डेव्हलपमेंट ऑफिसच्या (L&DO) सर्व नियमांचे पालन करणे बंधनकारक असणार आहे.
या प्रकल्पात पर्यावरण संवर्धनालाही विशेष प्राधान्य देण्यात आले आहे. साइटवर आधीपासून असलेला वृक्ष सुरक्षित ठेवावा लागेल आणि त्याच्या मुळांना किंवा वाढीला कोणताही धोका निर्माण न करता तो डिझाईनमध्ये सामावून घ्यावा लागेल. तसेच, पादचाऱ्यांच्या सोयीसाठी स्मारकाकडे जाणाऱ्या मार्गाच्या दोन्ही बाजूंनी बाकड्यांची सोय करणे आणि पाहुण्यांना शूज काढण्यासाठी विशेष जागा उपलब्ध करून देत त्या जुन्या-नवीन पादत्राणांना पावसापासून वाचवण्यासाठी योग्य व्यवस्था करण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
प्रकल्पाच्या बाउंड्री ट्रीटमेंट, रेलिंग, रस्ते, सायनोट्स आणि इतर घटकांचे डिझाईन राजघाटच्या एकूण सौंदर्याशी मिळतेजुळते असावे. या मंजुरीमध्ये केवळ वास्तुकला आणि शहरी डिझाईनचा समावेश असून, इतर सर्व कायदेशीर आणि लँड विभागाच्या अटींचे पालन करण्याची जबाबदारी प्रकल्प अधिकाऱ्यांवर असणार आहे.