Meta layoffs 2026
कॅलिफोर्निया : फेसबुक आणि इन्स्टाग्रामची मूळ कंपनी 'मेटा' बुधवारी (२० मे) एकाच वेळी तब्बल ८,००० कर्मचाऱ्यांची कपात करणार आहे. ही मोठी कर्मचारी कपात लक्षात घेता, कंपनीने उत्तर अमेरिकेतील आपल्या सर्व कर्मचाऱ्यांना त्या दिवशी ऑफिसला न येता 'वर्क फ्रॉम होम' (घरात राहून काम) करण्याचे आदेश दिले आहेत.
मेटा कंपनीने व्यवस्थापकांची संख्या कमी करणे, कामाची पद्धत थेट आणि सोपी करणे, तसेच 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) म्हणजेच कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर वाढवून कंपनीचा कारभार आधुनिक करणे, हा कर्मचार कपातीमागील मुख्य उद्देश ठेवला आहे.
'रॉयटर्स' या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, मेटा कंपनीच्या एचआर (HR) प्रमुख जेनेल गेल यांचा एक गुप्त अंतर्गत मेमो लीक झाला आहे. या मेमोमधून कंपनी कर्मचाऱ्यांना कसं काढणार आहे, याची संपूर्ण माहिती समोर आली आहे. त्यानुसार, स्थानिक वेळेनुसार पहाटे ४ वाजल्यापासून तीन वेगवेगळ्या टप्प्यांत कर्मचाऱ्यांना ईमेल पाठवले जातील. कर्मचारी कपातीतून बचावलेले सुमारे ७,००० जणांना कंपनीच्या 'एआय' (AI - कृत्रिम बुद्धिमत्ता) क्षेत्राशी संबंधित ४ नवीन विभागांमध्ये सामावून घेतले जाणार आहे.
मेमोमध्ये कंपनीचे एचआर प्रमुख गेल यांनी स्पष्ट केले आहे की, कंपनीतील अनेक विभाग आता लहान गटांमध्ये आणि कमी मॅनेजर्ससह काम करू शकतील. आमची कंपनी आता अशा टप्प्यावर आली आहे, जिथे कमीत कमी व्यवस्थापकीय स्तरांसह काम करणे सहज शक्य आहे. विशेष म्हणजे, ही केवळ खर्च वाचवण्यासाठी केलेली कपात नसून, कंपनीची कामाची गती आणि उत्पादकता वाढवण्यासाठी खेळलेला हा एक मोठा डाव आहे. ज्या ७,००० कर्मचाऱ्यांच्या नोकऱ्या वाचल्या आहेत, त्यांना कंपनीच्या ४ नवीन विभागांमध्ये समाविष्ट केले जाईल. हे नवीन विभाग पूर्णपणे 'एआय' (AI - कृत्रिम बुद्धिमत्ता) च्या आधुनिक नियमांवर काम करतील, ज्यामध्ये प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या मागे असणाऱ्या मॅनेजर्सची संख्या खूपच कमी असेल.
मेटा कंपनीने नोकरीवरून काढून टाकलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी मोठ्या आर्थिक मदतीची (सेवा समाप्ती भत्ता) घोषणा केली आहे. नोकरी गेलेल्या अमेरिकेतील कर्मचाऱ्यांसाठी १६ आठवड्यांचा (सुमारे ४ महिन्यांचा) मूळ पगार दिला जाईल. याशिवाय, त्या कर्मचाऱ्याने कंपनीत जितकी वर्षे काम केले आहे, त्यानुसार प्रत्येक वर्षासाठी अतिरिक्त २ आठवड्यांचा पगार जोडला जाईल. त्यांना आरोग्य विमा (वैद्यकीय सेवा) आणि नवीन नोकरी शोधण्यासाठी करिअर गाईडन्सचे सहाय्यही दिले जाईल. तसेच अमेरिकेबाहेरील इतर देशांतील कर्मचाऱ्यांची नोकरी गेली आहे, त्यांनाही त्यांच्या देशाच्या नियमांनुसार असेच चांगले आर्थिक पॅकेज दिले जाणार आहे.
मेटा कंपनीचे मालक मार्क झुकरबर्ग यांनी 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI - कृत्रिम बुद्धिमत्ता) क्षेत्रात तब्बल १४५ अब्ज डॉलर्स (सुमारे १२ ते १३ लाख कोटी रुपये) गुंतवण्याचा मोठा निर्णय घेतला आहे. झुकरबर्ग यांच्या या निर्णयामुळेच आता कंपनीत नेमके कोणते कर्मचारी टिकून राहणार, याचे चित्र शांतपणे बदलत आहे . मेटा कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, २०२६ पर्यंत ते आपला बहुतांश खर्च एआय डेटा सेंटर्स उभारण्यासाठी, स्वतःचे खास संगणकीय चेप्स (कस्टम सिलिकॉन) तयार करण्यासाठी आणि एआय मॉडेल्सना प्रशिक्षण देण्यासाठी करणार आहेत.
कंपनीच्या शेवटच्या आर्थिक बैठकीत मुख्य वित्त अधिकारी (CFO) सुसान ली यांनी गुंतवणूकदारांना एक धक्कादायक गोष्ट सांगितली. त्या म्हणाल्या की, एआय तंत्रज्ञानामुळे सध्या बाजारातील नियम दररोज बदलत आहेत. अशा वातावरणात कंपनी चालवण्यासाठी नेमके किती आणि कसले कर्मचारी हवेत, याचा अंदाज आता कंपनीलाही खरोखर लावता येत नाहीये.
मेटा कंपनीतील अंतर्गत वातावरणावर नजर ठेवणाऱ्या 'ब्लाइंड' (Blind) या ॲपवरील कर्मचाऱ्यांच्या गुप्त रेटिंगमधून ही माहिती समोर आली आहे. या रेटिंगनुसार, २०२४ च्या तुलनेत मेटा कंपनीतील कर्मचाऱ्यांचा एकूण आनंद आणि समाधान २५ टक्क्यांनी घसरले आहे, तर कंपनीच्या कार्य संस्कृतीचे रेटिंग तब्बल ३९ टक्क्यांनी खाली आले आहे. कंपनीने कर्मचाऱ्यांवर लक्ष ठेवण्यासाठी एक नवीन अंतर्गत सिस्टीम (टूल) सुरू केली आहे, ज्याचे नाव 'मॉडेल कॅपॅबिलिटी इनिशिएटिव्ह' असे आहे. हे साधन कर्मचाऱ्यांच्या संगणकावरील प्रत्येक 'कीस्ट्रोक' (कीबोर्डवर दाबली जाणारी बटणे) आणि माऊसच्या हालचालींची नोंद ठेवते. कंपनीच्या या पद्धतीमुळे संतापलेल्या कर्मचाऱ्यांनी गेल्या महिन्यात हे साधन बंद करण्यासाठी एक याचिकाच दाखल केली होती.
कर्मचाऱ्यांच्या वाढत्या संतापानंतर कंपनीने त्यांची समजूत काढण्याचा प्रयत्न केला आहे. कंपनीने स्पष्ट केले की, "आम्ही या माहितीचा (डेटाचा) वापर कर्मचाऱ्यांवर पाळत ठेवण्यासाठी किंवा हेरगिरी करण्यासाठी नक्कीच करत नाही. तर, लोक संगणकावर प्रत्यक्षात कसे काम करतात, हे 'एआय' (AI) सिस्टीमला शिकवण्यासाठी आणि तिला अधिक हुशार बनवण्यासाठी या माहितीचा वापर केला जात आहे."
महत्त्वाची आणि चिंताजनक बाब म्हणजे, बुधवारची ही कर्मचारी कपात शेवटची नसेल. मेटाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी कर्मचाऱ्यांना आधीच सावध केले आहे की, येत्या ऑगस्ट महिन्यात नोकरकपातीची आणखी एक फेरी होणार आहे. एवढेच नाही तर या वर्षाच्या शेवटी शेवटी पुन्हा एकदा अशीच कपात होण्याची दाट शक्यता आहे.मार्क झुकरबर्ग यांनी नुकत्याच झालेल्या एका बैठकीत म्हटले होते की, "एआय (AI) हे कदाचित मानवी इतिहासातील सर्वात मोठी स्पर्धा असलेले क्षेत्र आहे." याच आव्हानाचा सामना करण्यासाठी आणि या स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी झुकरबर्ग यांनी मोठी पैज लावली आहे. त्यासाठीच, पहाटे ४ वाजता येणाऱ्या एका ईमेलच्या माध्यमातून मेटा कंपनी स्वतःमध्ये हे मोठे आणि धक्कादायक बदल करत आहे.
