AI cure cancer Anthropic CEO Dario Amodei : "कॅन्‍सर (कर्करोग), अल्झायमर, हृदयरोग, मानसिक आजार, हे पुढील दहा वर्षांमध्‍ये एका दशकापेक्षा कमी काळात भूतकाळातील अवशेष बनतील, असे भाकित अँथ्रोपिकचे सीईओ डारिओ अमोडेई यांनी केले आहे. एआय (AI) वैद्यकीय चमत्कारांचे युग आणू शकते. परंतु, औषध उत्पादक आणि शास्त्रज्ञांना खात्री नाही, असेही त्यांनी नमूद केले.
डारिओ अमोडेई म्‍हणाले की, हे काही दुर्मिळ आजार नाहीत; ते लाखो कुटुंबांवर परिणाम करतात. यातील काही आजार आजही वैद्यकशास्त्रासमोरील सर्वात कठीण आव्हानांपैकी एक आहेत. आपण योग्यरित्या केले, तर आपण अशा वैद्यकीय चमत्कारांचे युग निर्माण करू शकतो. मानवजात अशा समस्या सोडवू शकेल, ज्या हजारो वर्षांपासून सुटलेल्या नव्हत्या."
एआय असे तंत्रज्ञान आहे, जे जैविक संशोधन, औषध शोध आणि वैद्यकीय क्षेत्रातील प्रगतीला अत्यंत वेगाने पुढे नेऊ शकते, असा दावा केवळ अमोदेई यांनी केलेला नाही. यापूर्वी इलॉन मस्क आणि गुगलच्या एआय विभागाचे प्रमुख डेमिस हसाबीस यांच्यासारख्या इतर एआय क्षेत्रातील दिग्गज व्यक्तींनीही अशाच प्रकारची आशा व्यक्त केली आहे.
हसाबीस यांनी सुचवले आहे की, एआयच्या मदतीने औषध संशोधनाचा जो प्रवास दशकांचा असतो, तो काही आठवड्यांत पूर्ण होऊ शकतो. यामुळे कदाचित "आजारांचा अंत" होऊ शकेल किंवा एका दशकाच्या आत सर्व आजारांवर उपचार शोधले जाऊ शकतील. त्यांनी 'अल्फाफोल्ड' सारख्या प्रगतीचा दाखला दिला आहे. 'अल्फाफोल्ड'ने २० कोटींहून अधिक प्रथिनांच्या संरचनांचे मॅपिंग केले आहे. हे सिद्ध करते की, एआय जैविक संशोधनाला आमूलाग्र गती देऊ शकते. 'अल्फाफोल्ड' ही एक महत्त्वपूर्ण वैज्ञानिक उपलब्धी असली, तरी याचा अर्थ असा नाही की, एआय एका दशकाच्या आत कर्करोग, अल्झायमर किंवा इतर जटिल आजारांवर उपचार शोधू शकेल.
इलॉन मस्क यांनी असा दावा केला आहे की, एआयमधील प्रगतीमुळे संपूर्ण मानवजातीला तितकीच उत्तम वैद्यकीय सेवा मिळेल, जितकी अमेरिकेच्या अध्यक्षांना मिळते. परंतु, यात एक अडचण आहे. जे लोक प्रत्यक्ष औषधे विकसित करतात, त्यांना ही कालमर्यादा पटलेली नाही. तज्ज्ञ आणि औषध कंपन्यांचे सीईओ अजूनही समाधानी नाहीत.
व्हर्टेक्स फार्मास्युटिकल्सचे कार्यकारी अध्यक्ष जेफ लेडेन यांनी या कालमर्यादांना 'पूर्णपणे निरर्थक' ठरवून फेटाळून लावले आहे. त्यांनी नमूद केले की, व्हर्टेक्सने १०,००० औषधी संयुगांची छाननी करण्यासाठी सुमारे ५० एआय कंपन्यांची चाचणी केली, परंतु त्यापैकी एकानेही स्वतःहून प्रभावी औषध तयार केले नाही.
औषधनिर्माण क्षेत्रातील दिग्गज दावा करतात की, सुरुवातीच्या रेणूंच्या शोधाला गती दिल्याने क्लिनिकल ट्रायल्स, नियामक पुनरावलोकने किंवा प्राणी आणि मानवी मॉडेल्सवरील जैविक चाचण्या टाळता येत नाहीत. हा एक असा टप्पा आहे, जो १० ते १२ वर्षांच्या औषध विकास प्रक्रियेचा मोठा भाग व्यापतो. संगणकाच्या स्क्रीनवर आशादायक दिसणारा रेणू शोधणे ही केवळ सुरुवात आहे. तो सुरक्षित आहे आणि खरोखर काम करतो की नाही हे सिद्ध करण्यासाठी, त्याची प्रयोगशाळांमध्ये, प्राण्यांच्या मॉडेल्समध्ये आणि अखेरीस मानवी क्लिनिकल चाचण्यांमध्ये चाचणी करणे आवश्यक आहे. एआय संभाव्य उपचारांचा शोध जलद करू शकते, परंतु ते हे टप्पे पूर्णपणे काढून टाकू शकत नाही.
संज्ञानात्मक शास्त्रज्ञ गॅरी मार्कस आणि हृदयरोगतज्ञ व डिजिटल औषध तज्ञ एरिक टोपोल यांसारखे समीक्षक असे निदर्शनास आणून देतात की, सध्याच्या एआय मॉडेल्समध्ये, महत्त्वपूर्ण उपचार विश्वसनीयरीत्या मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सखोल कार्यकारणभावाच्या आणि जैविक ज्ञानाचा अभाव आहे. २०२६ पर्यंत, एआयने तयार केलेल्या कोणत्याही औषधाला पूर्ण वैद्यकीय स्वीकृती मिळालेली नाही. तसेच, वैद्यकीय क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण शोध लागण्याचे असे अनेक प्रसंग आहेत, जे ठरलेल्या वेळेत पूर्ण करण्याचे आश्वासन दिले गेले, पण ते कधीच प्रत्यक्षात आले नाहीत. १९७० च्या दशकातील 'कर्करोगाविरुद्धचे युद्ध' हे त्याचे एक उदाहरण आहे. तज्ञ असा इशारा देतात की, अशा महत्त्वाकांक्षी भाकितांमुळे लोकांच्या अपेक्षा विज्ञानाच्या सध्याच्या क्षमतेपेक्षा खूप जास्त वाढण्याचा धोका असतो.