US pharma lab monkey shortage AI : अमेरिकेतील औषध निर्माण (फार्मा) उद्योग एआयमुळे (AI) प्रयोगशाळेतील माकडांच्या संकटाचा सामना करत आहे. 'टेकक्रंच' (TechCrunch) च्या रिपोर्टनुसार, वाढता खर्च आणि आयातीवरील निर्बंधांमुळे ही समस्या वाढली आहे. अमेरिकेला प्रयोगशाळेतील माकडांचा पुरवठा करण्यात चीनने मोठी भूमिका बजावली होती. मात्र आता मागणी आणि पुरवठ्यातील तफावतीमुळे अमेरिकन औषधनिर्मिती क्षेत्रासमोर एक महत्त्वाची समस्या निर्माण झाली आहे. आता या समस्येवर मात करण्यासाठी, 'पॅलांटिर' (Palantir) चे सह-संस्थापक जो लोन्सडेल यांच्या पाठिंब्याने एका स्टार्टअपने अमेरिकेतच मोठ्या प्रमाणावर माकड प्रजननाची सुविधा उभारण्याची योजना आखली आहे.
अमेरिकेतील औषधनिर्माण संशोधन आणि चाचण्यांमध्ये माकडांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. माकडांचा वापर एआय (AI) संशोधकांना संभाव्य औषधे अधिक वेगाने शोधण्यात मदत करत असल्याने, चाचणीसाठी आवश्यक असलेल्या प्रायोगिक उपचारांची संख्या वाढत आहे. यामुळेही माकडांची मागणी आणि पुरवठा यामध्ये तफावत निर्माण झाली आहे.
रिपोर्टनुसार, चीनने २०२० मध्ये निर्बंध लादण्यापूर्वी अमेरिकेच्या एकूण आयातीपैकी जवळपास ६०% माकडांचा पुरवठा केला होता. २०२० मध्ये निर्यातीवर बंदी आली. चीनकडून पुरवठा थांबल्यामुळे अमेरिकन प्रयोगशाळांनी कंबोडियाकडे मोर्चा वळवला. मात्र, २०२२ मधील एका चौकशीतून असे समोर आले की, जंगलातून पकडलेल्या माकडांना कृत्रिमरीत्या प्रजनन केलेले असल्याचे खोटे सांगून पुरवले जात होते.
औषधनिर्माण उद्योगाला कमतरतेचा फटका बसला आहे. यामुळे खर्चातही वाढ झाली आहे. २०१९ मध्ये माकडांची किंमत सुमारे ३,००० डॉलर्स (भारतीय चलनात २,८४,४५६ रुपये) होती; परंतु आज त्यांच्या किमती २०,००० डॉलर्सपेक्षा जास्त झाल्या असून, चीन एका माकडासाठी अंदाजे २६,००० डॉलर्स आकारत असल्याचेही वृत्त आहे.
अमेरिकेतील प्रयोगशाळा दरवर्षी सुमारे २०,००० माकडं आयात करतात. मानवांशी असलेल्या जैविक साम्यामुळे मकाक माकडांचा वैद्यकीय प्रयोगांमध्ये सामान्यतः वापर केला जातो. मानवी क्लिनिकल चाचण्यांमध्ये जाण्यापूर्वी, संशोधक संभाव्य उपचारांची सुरक्षितता, विषारीपणा आणि जैविक परिणाम यांचा अभ्यास करण्यासाठी त्यांचा वापर करतात. एआय (AI) देखील औषध शोध प्रक्रियेत बदल घडवत आहे. संशोधक संभाव्य औषधे ओळखण्यासाठी आणि कमी वेळात अधिक औषध उमेदवार तयार करण्यासाठी एआय साधनांचा वापर करू शकतात. तथापि, मानवी चाचण्या सुरू होण्यापूर्वी, आशादायक उमेदवारांवर प्राण्यांवरील चाचण्यांसह प्रयोगशाळेतील अभ्यासाची आवश्यकता असू शकते.
२०२२ च्या एका तपासणीत असे आढळून आले की, जंगलातून पकडलेल्या माकडांना पिंजऱ्यात वाढवलेले प्राणी म्हणून खोटे भासवले जात होते. आता, पॅलँटिरचे सह-संस्थापक जो लोन्सडेल यांच्या पाठिंब्याने एक स्टार्टअप या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणावर माकडांच्या प्रजननाची सुविधा उभारण्याची योजना आखत आहे.
आता या समस्येवर मात करण्यासाठी, 'पॅलांटिर' (Palantir) चे सह-संस्थापक जो लोन्सडेल यांच्या पाठिंब्याने एका स्टार्टअपने अमेरिकेतच मोठ्या प्रमाणावर माकड प्रजननाची सुविधा उभारण्याची योजना आखली आहे. 'सेफर ह्युमन मेडिसिन' या स्टार्टअपने पुढील वीस वर्षांत ३०,००० मकाक माकडांची पैदास करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. या प्रस्तावित सुविधेचा उद्देश अमेरिकन प्रयोगशाळांचे आयात केलेल्या माकडांवरील अवलंबित्व कमी करणे हा आहे.