ramanand sagar trick behind jewellery costume for ram sita arun govil dipika chikhlia in ramayan amid backlash for ramayana
पुढारी ऑनलाईन : एका बाजूला नितेश तिवारी यांच्या ‘रामायणम्’चा ट्रेलर पाहिल्यानंतर कैकेयीपासून सीता आणि शूर्पणखेपर्यंतच्या रामायणातील पात्रांच्या आधुनिक अवतारावर टीका होत आहे. तर दुसरीकडे या चित्रपटाची तुलना रामानंद सागर यांच्या ‘रामायण’ मालिकेशी केली जात आहे. रामानंद सागर यांनी राम-सीतेपासून संपूर्ण कलाकारांच्या वेशभूषा आणि दागिन्यांची रचना नेमकी कशी करून घेतली होती, हे जाणून घेऊया.
‘रामायणम्’चा ट्रेलर रिलीज झाल्यापासून त्याचे बारकाईने निरीक्षण केले जात आहे. VFX पासून वेशभूषा, दागिने आणि अगदी कलाकारांच्या निवडीपर्यंत प्रत्येक गोष्टीवर लोक आपापली मते व्यक्त करत आहेत. ट्रेलर पाहिल्यानंतर लोकांनी जणू त्याचे ‘पोस्टमार्टम’च केले आहे. अगदी ‘गरूडासारखी नजर’ ठेवून प्रत्येक छोट्या-छोट्या तपशीलावर प्रतिक्रिया दिली जात आहे.
याच कारणामुळे ‘रामायणम्’च्या ट्रेलरमध्ये राणी कैकेयीपासून शूर्पणखा आणि सीतेपर्यंतचे आधुनिक अवतार पाहून अनेकांना आश्चर्य वाटले. ज्या त्रेतायुगात सिल्क आणि दोन रंगांच्या आधुनिक पोशाखांचा प्रश्नच नव्हता, त्या काळातील पात्रे आधुनिक अवतारात दिसल्याने अनेकांनी नाराजी व्यक्त केली. त्यामुळेच या त्रुटी पाहून लोकांची तुलना आपोआपच रामानंद सागर यांच्या ‘रामायण’शी होऊ लागली आहे. अनेकांच्या मते रामानंद सागर यांचे ‘रामायण’ आजही अधिक प्रभावी आहे.
त्या ‘रामायण’ने कलाकारांची निवड, वेशभूषा, दागिने, अभिनय आणि स्पेशल इफेक्ट्स या सर्वच बाबतीत एक वेगळा मापदंड निर्माण केला होता. पण तुम्हाला माहीत आहे का की रामानंद सागर यांनी राम-सीतेपासून लक्ष्मण आणि अगदी सर्व पात्रांची वेशभूषा आणि दागिने कसे तयार करून घेतले होते?
रामानंद सागर यांचे ‘रामायण’ जुगाड आणि कल्पक तंत्राने शूट झाले, खर्च होता फक्त 7-9 कोटी रुपये रामानंद सागर यांनी आपले ‘रामायण’ अनेक कल्पक युक्त्या आणि तंत्रांचा वापर करून शूट केले होते. या संपूर्ण मालिकेच्या 78 भागांच्या निर्मितीसाठी सुमारे 7 ते 9 कोटी रुपये खर्च झाल्याचे सांगितले जाते. एका भागाच्या शूटिंगसाठी सुमारे 9 लाख रुपये खर्च येत होता.
याउलट नितेश तिवारी आणि नमित मल्होत्रा यांच्या ‘रामायणम्’वर तब्बल 4000 कोटी रुपये खर्च करण्यात आल्याचे सांगितले जाते. आठ ऑस्कर पुरस्कार जिंकलेल्या नमित मल्होत्रा यांच्या DNEG कंपनीने या चित्रपटाचे VFX डिझाइन केले आहेत. असे असूनही अनेक प्रेक्षकांना हा चित्रपट रामानंद सागर यांच्या ‘रामायण’च्या जवळपासही पोहोचत नसल्याचे वाटत आहे.
‘मगनलाल ड्रेसवाला’ यांनी डिझाइन केले होते कपडे, 100 वर्षे जुनी कंपनी
रामानंद सागर यांनी ‘रामायण’साठी कलाकारांची निवड स्वतः केली होती. वेशभूषेपासून दागिन्यांपर्यंत प्रत्येक गोष्ट त्यांनी स्वतः बसून आणि बारकाईने डिझाइन करून घेतली होती.
मालिकेतील दीपिका चिखलिया, अरुण गोविल आणि सुनील लहरी यांच्यासह संपूर्ण कलाकारांची वेशभूषा ‘मगनलाल ड्रेसवाला’ या कंपनीने तयार केली होती. ही कंपनी आता सुमारे 100 वर्षे जुनी झाली आहे. भारतीय सिनेमातील सर्वात जुन्या कॉस्ट्यूम सप्लायर कंपन्यांपैकी ही एक आहे.
‘लिम्का बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स’मध्येही कंपनीचे नाव
या कंपनीचे नाव लिम्का बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्समध्येही नोंदवले गेले आहे. कारण भारतातील पहिल्या बोलपटांपैकी एक असलेल्या ‘आलम आरा’साठीही या कंपनीने वेशभूषा तयार केली होती.
याशिवाय बी.आर. चोप्रा यांच्या ‘महाभारत’पासून ‘मुगल-ए-आझम’, ‘रोटी कपड़ा और मकान’, ‘ज्वेल थीफ’, ‘चाणक्य’, ‘कोहिनूर’ आणि ‘ताजमहल’ यांसारख्या अनेक चित्रपट आणि मालिकांसाठीही या कंपनीने वेशभूषा तयार केली आहे.
आधी कागदावर पेंटिंग, त्यानंतर दागिने तयार; रामानंद सागर यांनी अशी करून घेतली ज्वेलरी
रामानंद सागर यांनी संपूर्ण कलाकारांच्या दागिन्यांची रचना प्रसिद्ध आर्ट डायरेक्टर हीराभाई पटेल यांच्याकडून करून घेतली होती. ‘रामायण’मधील रावणाचा महाल, लंका आणि अशोक वाटिकेसह अनेक सेटची रचनाही हीराभाई पटेल यांनीच केली होती.
दागिने तयार करण्यापूर्वी हीराभाई पटेल प्रत्येक पात्रानुसार दागिन्यांची रचना कशी असावी, याबाबत रामानंद सागर यांच्याशी चर्चा करत असत. त्यानंतर ते त्या दागिन्यांचे डिझाइन स्वतःच्या हाताने कागदावर पेंट करून तयार करत असत. ही माहिती हीराभाई पटेल यांचे पुत्र विपिनभाई पटेल यांनी एका मुलाखतीत सांगितली होती.
