iran us war impact
मुंबई : आखाती युद्धामुळे कोरोनाकाळातील टंचाईसारखीच परिस्थिती उद्भवू शकते, असा इशारा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोमवारी लोकसभेत दिला. बुधवारी दिल्लीत सर्वपक्षीय बैठक होत असून, त्यानंतर देशपातळीवर अनेक उपाययोजना तथा निर्बंध भारतातही जाहीर होऊ शकतात. या पार्श्वभूमीवर आशिया खंडापासून आफ्रिका आणि युरोपमधील काही देशांमध्ये या युद्धामुळे काही निर्बंध आधीच जारी झाले आहेत.
अतिरिक्त सरकारी सुट्ट्या, घरातून काम करण्याची सक्ती, इंधनाचा नियंत्रित पुरवठा म्हणजेच रेशनिंग आणि औद्योगिक क्षेत्राचे काम अपरिहार्यपणे बंद ठेवणे अशा उपाययोजनांचा समावेश आहे. देशनिहाय लागू झालेल्या निर्बंधांवर एक दृष्टिक्षेप-
आशिया खंड
1. श्रीलंका
देशातील सर्व शाळा, विद्यापीठे आणि अत्यावश्यक कार्यकर्तव्यावर नसलेले राज्य कर्मचारी यांच्यासाठी बुधवार हा अनिवार्य सार्वजनिक सुटीचा दिवस असेल.
राष्ट्रीय इंधन पास (क्यूआर-आधारित नियंत्रित पुरवठा) पुन्हा सुरु; खासगी वाहनांना प्रत्येक आठवड्याला केवळ 15 लिटरपर्यंत तर सार्वजनिक वाहनांना 200 लिटर इंधन उपलब्ध.
2. बांगलादेश
विजेच्या पुरवठ्यावरचा ताण कमी करण्यासाठी सर्व विद्यापीठे, परदेशी-अभ्यासक्रम शिकवणाऱ्या शाळा तसेच कोचिंग सेंटर्स बंद करून ऑनलाईन वर्गांमध्ये परिवर्तीत.
08 मार्चपासून नियंत्रित इंधन पुरवठा
वस्त्रोद्योग निर्यात क्षेत्राला प्राधान्याने वीज पुरवठा करण्यासाठी घरगुती पातळीवर 5 तासांचा चक्राकार ब्लॅकआउट.
तोडफोड रोखण्यासाठी आणि तेलाच्या साठ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी प्रमुख तेल डेपोंच्या ठिकाणी लष्कर तैनात
3. भूतान
साठेबाजी रोखण्यासाठी जेरी कॅन्समध्ये इंधनविक्रीवर बंदी.
घरातून काम करण्यासाठीचा आराखडा लागू.
अत्यावश्यक सेवांना प्राधान्य देण्यासाठी इतरांना नियंत्रित इंधन पुरवठा.
4. पाकिस्तान
सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी चार दिवसांचा कामाचा आठवडा आणि 50% वर्क-फ्रॉम-होम (घरून काम).
शाळा आणि महाविद्यालये दोन आठवड्यांसाठी बंद.
सरकारी विभागांना इंधनाचा पुरवठा 50 टक्क्यांनी कमी करण्यात आला.
अत्यावश्यक नसलेली सरकारी वाहने रस्त्यांवरून हटवण्यात आली.
5. फिलिपिन्स
सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी चार दिवसांचा कामाचा आठवडा.
खाजगी क्षेत्राला घरून काम पद्धत स्वीकारण्यासाठी प्रोत्साहन.
सार्वजनिक क्षेत्रातील अनावश्यक प्रवासावर बंदी.
6. व्हिएतनाम
व्यवसायांना घरून काम करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे आवाहन.
सार्वजनिक वाहतूक, सायकलिंग आणि कारपूलिंगला प्रोत्साहन.
7. म्यानमार
नोंदणी क्रमांकांवर आधारित, सम-विषम दिवसांच्या तत्त्वावर खाजगी वाहनांच्या वापरावर निर्बंध घालण्यात आले आहेत.
इंधनाच्या तीव्र तुटवड्यामुळे स्थानिक पेट्रोल पंपांना आपले कामकाज बंद करावे लागत असल्याचे वृत्त आहे.
8. कंबोडिया
- इंधनाच्या किमतींवर होणाऱ्या संघर्षाच्या परिणामाबाबतच्या अनिश्चिततेमुळे, देशातील 6,300 पेट्रोल पंपांपैकी सुमारे एक तृतीयांश पंप मार्चच्या मध्याच्या सुमारास बंद पडले.
9. लाओस
- शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी घरून काम करणे अनिवार्य.
- दूरस्थ बैठका आणि विद्युत वाहनांच्या वापराला प्रोत्साहन.
- इंधन केंद्रांच्या व्यापक बंदमुळे पुरवठा साखळीवरील ताण कमी करण्यासाठी आणि प्रवासाचे प्रमाण घटवण्यासाठी, कामाच्या पाळ्यांची पद्धत सुरू करण्यात आली आहे.
आफ्रिका
1. इजिप्त
28 मार्चपासून आठवड्याच्या कामकाजाच्या दिवसांमध्ये मॉल्स, रेस्टॉरंट्स आणि किरकोळ विक्रेत्यांची दुकाने रात्री 9 वाजेपर्यंत बंद. सरकारी इमारती सायंकाळी 6 वाजेपर्यंत बंद.
वीज वापर कमी करण्याच्या उद्देशाने, प्रकाशझोतातील जाहिरात फलक (बिलबोर्ड्स) बंद करण्यात आले आहेत.
2. केनिया
इंधनाचे रेशनिंग आणि निर्यातीवर प्रभावी बंदी जाहीर करण्यात आली आहे. हे निर्बंध जारी करून देखील सध्याचा साठा केवळ एप्रिलपर्यंतच पुरेल, असा इशारा ऊर्जा नियामक संस्थेने दिला आहे.
3. दक्षिण आफ्रिका
अनेक भागांमध्ये डिझेलची उपलब्धता संपुष्टात येत असल्याचे संकेत मिळत असताना खनिज आणि पेट्रोलियम संसाधन विभागाने डिझेलचे न्याय्य वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी आणि भीतीपोटी होणाऱ्या अतिरिक्त खरेदीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी उद्योग स्तरावर “नियंत्रित वाटप उपाययोजना” लागू
केल्या आहेत.
ओशनिया
1. न्यूझीलंड
सरकार 1979 च्या युगातील कार विरहित दिवस धोरण राबवण्याचा विचार करत असून याअंतर्गत वाहन मालकांना आठवड्यातील एक दिवस कार-मुक्त दिवस म्हणून ठरवावा लागेल.
इंधन साठ्याच्या देखरेखीसाठी “अंबर अलर्ट” कार्यपद्धती सक्रिय करण्यात आली असून, राखीव साठ्यातून 1.57 दशलक्ष बॅरल्स इंधन वितरित करण्यात आले आहे.
जेट इंधनाच्या वाढत्या किंमतींमुळे एअर न्यूझीलंडची 1,100 विमान उड्डाणे रद्द करण्यात आली असून याचा परिणाम 44,000 प्रवाशांना झाला आहे.
युरोप
1. स्लोव्हाकिया
साठेबाजी आणि तुटवडा रोखण्यासाठी, स्लोव्हाक सरकारने डिझेल खरेदीवर अधिकृत कोटा लागू केला आहे; यामुळे प्रत्येक खरेदीदाराला किती डिझेल खरेदी करता येईल, यावर मर्यादा घालण्यात आली आहे.
2. स्लोव्हेनिया
देशातील इंधनाचा दुसरा सर्वात मोठा किरकोळ विक्रेता असलेल्या एमओएल स्लोव्हेनियाने, इंधनाला असलेली प्रचंड मागणी पाहता तुटवडा टाळण्यासाठी आणि स्थानिक पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी आपल्या केंद्रांवर इंधन-रेशनिंग (कारसाठी 30 लिटर, ट्रक्ससाठी 200 लिटर) लागू केले आहे.
