पेंग्विनना सहसा दिनचर्या आणि एकत्र राहणारे प्राणी म्हणून पाहिले जाते. ते कळपाने एकत्र येतात, स्थलांतर करतात आणि जगतात. याच अपेक्षेमुळे या प्रतिमेला एक वेगळे आकर्षण प्राप्त होते. एकटा पेंग्विन वेगळा मार्ग निवडतो, हे चुकीचे वाटते, किंवा किमान अस्वस्थ करणारे वाटते.
penguin vral video
न्यू यॉर्क : एका विस्तीर्ण बर्फाळ प्रदेशात, दूरवर एकटाच चालत जाणारा एक छोटासा पेंग्विन... पहिल्या नजरेत हे दृश्य कदाचित खूप साधं वाटेल; पण सध्या इंटरनेटवर याच पेंग्विनची जोरदार चर्चा सुरू आहे. हा एक ' ॲ डेली पेंग्विन' आहे, जो आपल्या वसाहतीकडे किंवा समुद्राकडे जाण्याऐवजी चक्क अंटार्क्टिकाच्या निर्जन बर्फाळ डोंगरांकडे एकटाच निघाला आहे. सोशल मीडियाने त्याला नाव दिलंय, 'निहिलिस्ट पेंग्विन' (सर्व काही सोडून देणारा पेंग्विन). ही क्लिप स्वतःहून कोणताही संदर्भ किंवा स्पष्टीकरण देत नाही, ज्यामुळे अर्थ लावण्यास वाव मिळतो, त्यामुळे या क्लिपला शेअर करताना नवीन मथळे आणि नवीन भावना जोडून ती शेअर आणि रिशेअर केली जात आहे. अनेकांनी या शांत व्हिडिओच्या माध्यमातून स्वतःचे वेगळे आणि खोल अर्थ शोधले जात आहेत.
सोशल मीडियावर व्हायरल होणारी क्लिप ही वर्नर हर्झोग यांच्या २००७ च्या 'एनकाउंटर्स अॅट द एंड ऑफ द वर्ल्ड' या माहितीपटातील आहे. त्यात एक अॅडेली पेंग्विन आपल्या वसाहतीजवळ उभा राहून नंतर दुसरीकडे वळताना दिसतो. इतर पेंग्विन किनाऱ्याकडे जात असताना, हा एकटाच आतल्या भागात चालत जातो. पुढचा भूप्रदेश रिकामा आहे. बर्फ, हिम आणि दूरवरचे डोंगर. अन्न किंवा निवाऱ्याचे कोणतेही चिन्ह नाही.
तो पेंग्विन अजिबात संकोच करत नाही. तो एका स्थिर गतीने, एकटाच चालत राहतो. हर्झोग यांचे निवेदन स्पष्ट करते की, हा मार्ग जगण्यापासून दूर घेऊन जातो. अंटार्क्टिकाच्या आतल्या भागात पेंग्विनला आवश्यक असलेली कोणतीही गोष्ट मिळत नाही. जर तो पक्षी पुढे जात राहिला, तर तो परत येण्याची शक्यता नाही. कॅमेरा जास्त वेळ त्याचा पाठलाग करत नाही. हे दृश्य कोणत्याही निष्कर्षाशिवाय संपते, ज्यामुळे तो क्षण स्पष्ट करण्याऐवजी अधांतरी राहतो.
पेंग्विनना सहसा दिनचर्या आणि एकत्र राहणारे प्राणी म्हणून पाहिले जाते. ते कळपाने एकत्र येतात, स्थलांतर करतात आणि जगतात. याच अपेक्षेमुळे या प्रतिमेला एक वेगळे आकर्षण प्राप्त होते. एकटा पेंग्विन वेगळा मार्ग निवडतो, हे चुकीचे वाटते, किंवा किमान अस्वस्थ करणारे वाटते. हा छोटा पेंग्विन आजच्या धावपळीच्या जगासाठी 'आपल्याच धुंदीत जगण्याचं' एक अनोखं प्रतीक बनला आहे. त्यामुळेच सोशल मीडियावर भावनिक थकवा, गर्दीपासून दूर जाणे किंवा फक्त माघार घेणे याचे प्रतीक मानले गेले आहे. ही क्लिप स्वतःहून कोणताही संदर्भ किंवा स्पष्टीकरण देत नाही, ज्यामुळे अर्थ लावण्यास वाव मिळतो, त्यामुळे या क्लिपला शेअर करताना नवीन मथळे आणि नवीन भावना जोडून ती शेअर आणि रिशेअर केली जात आहे.
त्या पेंग्विनची संथ चाल पाहून अनेकांना तो आयुष्यातल्या धावपळीतून मुक्त झाल्यासारखा वाटतोय. नेटिझन्सनी या क्लिपला स्वतःच्या भावनांशी जोडलंय. काहींना तो 'ऑफिसचा कंटाळा आलेला कर्मचारी' वाटतोय, तर काहींना तो 'जगाच्या व्यापापासून दूर जाणारा साधू' वाटतोय. खरं तर ही क्लिप एका जुन्या डॉक्युमेंटरीमधली आहे. पण आजच्या काळात लोकांनी या शांत व्हिडिओमध्ये स्वतःचे वेगळे आणि खोल अर्थ शोधले आहेत.
व्हाईट हाऊसने अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प एका अमेरिकन ध्वज घेतलेल्या पेंग्विनच्या बाजूने चालत असल्याची एआय-निर्मित प्रतिमा शेअर केल्यानंतर ही मीम मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल झाली. यावर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटल्या. काहींनी जुळणाऱ्या पावलांच्या ठशांसारख्या तांत्रिक चुका निदर्शनास आणल्या, तर काहींनी पेंग्विन आर्क्टिक प्रदेशात राहत नाहीत, हेही नमूद केले. ही पोस्ट ग्रीनलँडबद्दलच्या ट्रम्प यांच्या विधानांशीही जोडली गेली. मूळ क्लिपमध्ये नसलेला एक राजकीय पैलू त्याला मिळाला. या प्रतिमेने मीम वास्तवापासून किती सहजपणे दूर गेली आहे याकडे लक्ष वेधले.
संशोधकांनी म्हटलं आहे की, या क्लिपला पेंग्विनचे सामान्य वर्तन मानले जाऊ नये. अॅडेली पेंग्विन किनारी भागांशी घट्ट जोडलेले असतात, जिथे त्यांना अन्न आणि प्रजननाची ठिकाणे मिळतात. जमिनीच्या आत जाणे दुर्मिळ आहे आणि ते सहसा विशिष्ट समस्यांशी संबंधित असते. शास्त्रज्ञ पेंग्विनच्या 'एकला चलो रे'वर संभाव्य स्पष्टीकरणे खालीलप्रमाणे देतात –
• तरुण किंवा अननुभवी पक्ष्यांमध्ये दिशाभूल होणे
• आजार किंवा दुखापत, ज्यामुळे दिशा ओळखण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो
• अधूनमधून होणारी शोध मोहीम, विशेषतः प्रजननाच्या कालावधीव्यतिरिक्त
या घटना अपवाद आहेत, हेतू किंवा भावनांचे संकेत नाहीत. पेंग्विन कोणताही संदेश देत नाही. तो अशा परिस्थितीला प्रतिसाद देत आहे, जी कॅमेऱ्यात दिसत नाही.
'निहिलिस्ट पेंग्विन'चा हा व्हिडिओ व्हायरल होण्यामागे एक खास मानवी स्वभाव दडलेला आहे. मूळ माहितीपटात तो फक्त एक पेंग्विन होता; पण काहींनी तो व्हिडिओ एडिट केला. त्याला 'आयुष्याला कंटाळलेल्या पेंग्विन'चे रूप दिले. विज्ञान म्हणते की ती त्या पक्षाची नैसर्गिक कृती असू शकते; पण आपण त्याला आपल्या भावनांशी जोडले. आपण एकट्या पेंग्विनला पाहिले गेले तेव्हा काही आपल्याच आयुष्यातील एकटेपणा किंवा शांत राहण्याची इच्छा या माध्यमातून मांडली. विशेष म्हणजे हा व्हिडिओ स्वतः काहीच सांगत नाही. फक्त शांतता दाखवतो. त्यामुळे हा व्हिडिओ पाहणारा आपल्या आकलन आणि गरजेनुसार याचा अर्थ काढतो आहे. इंटरनेटने नेमकी हीच रिकामी जागा (पोकळी) आपल्या कल्पकतेने भरून काढली आहे. हा व्हिडिओ मनातील एकटेपणाची भावना व्यक्त करण्यासाठी वापरलेले एक साधन बनला आहे.
