Garuda Purana: हिंदू धर्मात 'गरुड पुराण' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण ग्रंथ मानला जातो. यात मृत्यूनंतर आत्म्याने केलेल्या प्रवासाचे वर्णन केले आहे. अठरा 'महापुराणांपैकी' एक असलेल्या या पुराणाची कथा विश्वाचे पालनकर्ते भगवान विष्णूंनी स्वत: गरुडाला सांगितली होती. गरुड हे भगवान विष्णूंचे वाहन आहे.
हिंदू धर्मात, देवतेचे वाहन हे शक्ती, वेग, भक्ती आणि धर्म यांचे प्रतीक मानले जाते. भगवान विष्णूंनी गरुडाची निवड आपले वाहन म्हणून का केली, हे तुम्हाला माहित आहे का?
पौराणिक कथेनुसार, गरुडाच्या आईचे नाव विनता होते. ती कद्रूची (नागांची माता) दासी होती. कद्रूने गरुडाला सांगितले की, जर त्याने तिच्या मुलांसाठी स्वर्गातून 'अमृत' आणले, तर त्याची आई दास्यत्वातून मुक्त होईल.
गरुडाने देवांकडून ज्यांना 'समुद्रमंथनातून' अमृत मिळाले होते तो अमृताचा कलश हिसकावून घेतला. कद्रूच्या बंधनातून आपल्या आईची मुक्तता करणे हा त्यामागचा त्याचा उद्देश होता. स्वर्गात पोहोचल्यावर गरुडाने अमृताचा कलश हस्तगत केला. त्याला रोखण्यासाठी देवांनी आटोकाट प्रयत्न केले, तरीही गरुड तो कलश घेऊन उडून गेला. जेव्हा तो अमृताचा कलश घेऊन कद्रूकडे परतला, तेव्हा त्याने जाहीर केले, "मी कलश आणला आहे; आता माझ्या आईला मुक्त करा." आपले वचन पाळत कद्रूने विनतेला मुक्त केले. त्यानंतर, देवांचा राजा इंद्र याने तो कलश परत मिळवला आणि तो पुन्हा 'स्वर्गलोकात' नेला.
जेव्हा नागांना हे समजले, तेव्हा ते अत्यंत व्यथित झाले. अमृताच्या ओढीमुळे, ज्या 'कुश' गवतावर तो कलश ठेवला होता, ते गवतच ते चाटू लागले. कुश गवताच्या तीक्ष्ण कडांमुळे त्यांची जीभ कायमची दुभंगली गेली. आपल्या आईप्रती असलेल्या गरुडाच्या निष्ठेमुळे प्रसन्न होऊन भगवान विष्णू त्याच्यासमोर प्रकट झाले. ते म्हणाले, "हे पक्षीराजा, तुझ्या आईवरील निष्ठेमुळे मी अत्यंत प्रसन्न झालो आहे आणि माझी इच्छा आहे की तू सदैव माझे वाहन म्हणून माझ्यासोबत राहावेस." गरुडाने भगवान विष्णूंचा हा प्रस्ताव आनंदाने स्वीकारला. आपण खरोखरच धन्य झालो असल्याची भावना त्याने व्यक्त केली आणि यापुढे आपले जीवन प्रभूंच्या सेवेसाठी समर्पित करण्याचा निश्चय केला. अशा प्रकारे, गरुड भगवान विष्णूंचे वाहन बनला. गरुड त्यांचे वाहन बनल्याची ही कथा गरुड पुराणातील आचारखंडात आढळते.
