Petrol Diesel Price Hike: मिडल ईस्टमधील वाढता तणाव, कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती आणि सरकारी तेल कंपन्यांचा वाढलेला तोटा यामुळे भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरवाढीची चर्चा पुन्हा जोर धरू लागली आहे. काही रिपोर्ट्समध्ये पेट्रोल तब्बल 18 रुपयांनी आणि डिझेल 25 रुपयांनी महाग होऊ शकतं, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. मात्र, यामध्ये नेमकं सत्य काय आहे, हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.
सध्या भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थिर ठेवण्यात आले असले, तरी आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींनी मोठी झेप घेतली आहे. मिडल ईस्टमधील युद्धजन्य परिस्थिती, विशेषतः इराण-इस्रायल-अमेरिका तणावामुळे तेल पुरवठ्यावर दबाव निर्माण झाला आहे. याचा थेट परिणाम ब्रेंट क्रूडच्या किमतींवर दिसत असून, त्या 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेल्या आहेत.
भारतामध्ये पेट्रोल-डिझेलचे दर बराच काळ स्थिर ठेवण्यात आले आहेत. पण दुसऱ्या बाजूला सरकारी तेल कंपन्या म्हणजे Oil Marketing Companies (OMCs) यांना मोठा आर्थिक फटका बसत असल्याचं सांगितलं जात आहे. काही अहवालांनुसार, वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतीमुळे कंपन्यांना दररोज मोठा तोटा सहन करावा लागत आहे आणि चालू तिमाहीत हा आकडा मोठ्या प्रमाणावर वाढल्याचं बोललं जात आहे.
याच पार्श्वभूमीवर पेट्रोल 18 रुपये आणि डिझेल 25 रुपयांनी महाग होऊ शकतं, अशा चर्चा सोशल मीडिया आणि काही आर्थिक रिपोर्ट्समध्ये सुरू झाल्या आहेत.
इथे एक महत्त्वाची गोष्ट आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाने याआधी अशाच प्रकारच्या चर्चांचं अधिकृतपणे खंडन केलं आहे. सरकारने स्पष्ट केलं की, पेट्रोल-डिझेलच्या दरात मोठी वाढ करण्याचा सध्या कोणताही प्रस्ताव विचाराधीन नाही. अशा बातम्या भीती निर्माण करणाऱ्या आणि दिशाभूल करणाऱ्या असल्याचंही मंत्रालयाने म्हटलं आहे. म्हणजेच, “पेट्रोल लगेच 18 रुपये आणि डिझेल 25 रुपये महागणार” असा अधिकृत निर्णय अद्याप झालेला नाही.
यामागे मुख्य कारण म्हणजे अर्थतज्ज्ञ आणि ब्रोकरेज फर्म्सचे अंदाज. काही आर्थिक संस्थांनी असा अंदाज व्यक्त केला होता की, जर कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ वाढत राहिल्या आणि सरकारने दर स्थिर ठेवले, तर तेल कंपन्यांचा तोटा भरून काढण्यासाठी भविष्यात दरवाढ अपरिहार्य ठरू शकते. काही अंदाजांमध्ये 20 ते 28 रुपयांपर्यंत वाढीचा उल्लेखही करण्यात आला होता.
दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नागरिकांना पेट्रोल-डिझेलचा संयमाने वापर करण्याचं आवाहन केलं आहे. त्यांनी सार्वजनिक वाहतूक, वर्क फ्रॉम होम आणि इंधन बचतीवर भर दिला. त्यामुळे बाजारात इंधन संकटाची चर्चा आणखी वाढली. मात्र, याचा अर्थ दरवाढ निश्चित झाली आहे, असा होत नाही.
जर मिडल ईस्टमधील तणाव कायम राहिला, कच्चं तेल आणखी महागलं आणि सरकारी तेल कंपन्यांचा तोटा वाढत राहिला, तर भविष्यात इंधन दरवाढीचा निर्णय घेतला जाऊ शकतो. पण सध्याच्या घडीला पेट्रोल 18 रुपये आणि डिझेल 25 रुपये महागणार असल्याची कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नाही.
