Post Office Schemes:
नवी दिल्ली: मुलांच्या भविष्यासाठी लवकर गुंतवणूक सुरू करणे पालकांसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरू शकते. शालेय शिक्षण, उच्च शिक्षण, विवाह किंवा भविष्यातील इतर गरजांसाठी विशिष्ट आर्थिक उद्दिष्टे निश्चित केली जाऊ शकतात.
पोस्ट ऑफिसद्वारे दिल्या जाणाऱ्या अनेक अल्पबचत योजना अशा उद्दिष्टांसाठी पर्याय उपलब्ध करून देतात. तथापि, प्रत्येक योजनेचा उद्देश आणि नियम वेगळे असतात. त्यामुळे, गुंतवणूक करण्यापूर्वी विशिष्ट गरजेसाठी कोणती योजना सर्वात योग्य आहे, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
जर गुंतवणूक मुलीच्या भविष्यासाठी करायची असेल, तर 'सुकन्या समृद्धी योजना' हा एक उत्कृष्ट पर्याय आहे. पालकांना १० वर्षांखालील मुलीच्या नावाने हे खाते उघडता येते. प्रत्येक आर्थिक वर्षात किमान २५० रुपयांपासून ते जास्तीत जास्त १.५ लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम यात जमा करता येते. यात १५ वर्षांपर्यंत गुंतवणूक करावी लागते, तर खाते उघडल्यापासून २१ वर्षांनी ते मॅच्युअर होते. मुलीच्या दीर्घकालीन आर्थिक गरजांसाठी निधी उभारणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
मुलाच्या नावाने दीर्घकालीन बचतीसाठी 'पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड' (PPF) चा वापर केला जाऊ शकतो. अल्पवयीन मुलासाठी पालक पीपीएफ खाते उघडू शकतात. यात वार्षिक किमान ५०० रुपयांपासून ते जास्तीत जास्त १.५ लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम जमा करता येते. पीपीएफ खात्याचा सुरुवातीचा कालावधी १५ वर्षांचा असतो. गरजेनुसार, तो पाच वर्षांच्या टप्प्यांत वाढवता येतो. त्यामुळे, दीर्घकाळात मुलाच्या भविष्यासाठी निधी उभारू इच्छिणाऱ्या पालकांसाठी हा एक उपयुक्त पर्याय आहे.
मुलांच्या नावाने गुंतवणूक करण्यासाठी केवळ सुकन्या समृद्धी योजना किंवा PPF हेच पर्याय नाहीत. पोस्ट ऑफिसमध्ये अल्पवयीन मुलासाठी बचत खातेही उघडता येते. याशिवाय राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC) आणि टाइम डिपॉझिट यांसारख्या योजनांचाही विचार करता येतो. मात्र, या योजनांचे नियम, कालावधी आणि व्याजदर वेगवेगळे असतात.
त्यामुळे गुंतवणुकीचा निर्णय घेताना केवळ व्याजदर पाहणे योग्य ठरणार नाही. सर्वप्रथम पैसा कोणत्या उद्देशासाठी आणि किती कालावधीनंतर आवश्यक आहे, हे निश्चित करणे महत्त्वाचे आहे. मुलीच्या दीर्घकालीन आर्थिक गरजांसाठी सुकन्या समृद्धी योजनेचा, तर व्यापक दीर्घकालीन बचतीसाठी PPFचा विचार करता येऊ शकतो. कमी कालावधीच्या किंवा निश्चित मुदतीच्या आर्थिक उद्दिष्टांसाठी पोस्ट ऑफिसच्या इतर योजनाही पाहता येतील.
