Umarkhed Development Plan Infrastructure Approval
प्रशांत भागवत
उमरखेड : उमरखेड शहराच्या सर्वांगीण विकासाला चालना देणाऱ्या विकास आराखड्याला राज्याचे उपमुख्यमंत्री तथा नगरविकास मंत्री एकनाथ शिंदे यांनी मंजुरी दिली आहे. त्यामुळे शहरातील प्रलंबित नागरी प्रश्न मार्गी लागण्याची अपेक्षा असून, पाणीपुरवठा, रस्ते, स्वच्छता, आरोग्य, पर्यावरण, शिक्षण तसेच पर्यटनाशी संबंधित विकासकामांना गती मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
उमरखेड शहराची वाढती लोकसंख्या आणि विस्ताराच्या तुलनेत उपलब्ध नागरी सुविधा अपुऱ्या पडत आहेत. अनेक भागांत रस्ते, नाल्या, पथदिवे, पाणीपुरवठा आणि स्वच्छतेच्या समस्या नागरिकांना भेडसावत आहेत. शहराच्या भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन नियोजनबद्ध पद्धतीने विकास करण्याची गरज सातत्याने व्यक्त होत होती. या पार्श्वभूमीवर नगरपरिषदेच्या विकास आराखड्याला मिळालेली मंजुरी महत्त्वाची मानली जात आहे.
विशेष म्हणजे, राज्य शासनाच्या ‘हिंदूहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे नागरी लोककल्याण अभियानांतर्गत’ यवतमाळ जिल्ह्यातील नगरपरिषद व नगरपंचायतींना प्रत्येकी एक कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. या निधीतून मराठी शाळांची दर्जोन्नती, आरोग्य सुविधा, पर्यावरण व स्वच्छता तसेच पर्यटन विकासाला चालना देण्याचे नियोजन आहे. या निर्णयाबद्दल जिल्ह्याचे पालकमंत्री संजय राठोड व आमदार किसनराव वानखेडे यांनी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचे आभार मानले आहेत.
उमरखेडच्या नागरी विकासामध्ये पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न अत्यंत महत्त्वाचा आहे. नगरोत्थान महाभियानांतर्गत उमरखेड नगरपरिषदेच्या पाणीपुरवठा प्रकल्पासाठी सुमारे १२ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आल्याची माहिती यापूर्वी समोर आली आहे. यवतमाळ जिल्ह्यातील चार नगरपरिषद व एका नगरपंचायतीच्या पाणीपुरवठा व मलनिस्सारण प्रकल्पांसाठी एकूण ४२ कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
या पार्श्वभूमीवर शहराच्या विकास आराखड्याची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास पाणीपुरवठ्यासोबतच अंतर्गत रस्ते, गटारी, सांडपाणी व्यवस्थापन, सार्वजनिक स्वच्छता, पथदिवे आणि इतर मूलभूत सुविधांमध्ये सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
उमरखेड हे यवतमाळ जिल्ह्यातील महत्त्वाचे शहर असून, मराठवाडा आणि विदर्भाच्या सीमाभागाशी त्याचे सामाजिक व आर्थिक संबंध आहेत. शहराच्या वाढत्या विस्तारामुळे वाहतूक व्यवस्था, बाजारपेठ, पार्किंग, सार्वजनिक जागा, जलनिस्सारण आणि भविष्यातील नागरी सुविधा यांचे नियोजन करणे आवश्यक झाले आहे.
नव्या विकास आराखड्यात नागरिकांच्या मूलभूत गरजांना प्राधान्य देत उपलब्ध निधीचा योग्य वापर करणे गरजेचे आहे. केवळ विकासकामांना मंजुरी मिळण्यापेक्षा त्यांची गुणवत्तापूर्ण आणि वेळेत अंमलबजावणी होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
उमरखेड तालुक्याला पैनगंगा नदी, पैनगंगा वन्यजीव अभयारण्य आणि सहस्रकुंड धबधबा यासारख्या नैसर्गिक संपदेचा लाभ आहे. शहराच्या विकासाचे नियोजन करताना या परिसरातील पर्यटन क्षमता लक्षात घेतल्यास स्थानिक रोजगार आणि व्यवसायाला चालना मिळू शकते. पर्यटकांसाठी मूलभूत सुविधा, स्वच्छता, रस्ते, माहिती केंद्रे आणि शहराशी जोडणारी वाहतूक व्यवस्था विकसित करण्याची संधी या माध्यमातून उपलब्ध होऊ शकते.
विकास आराखड्याला मंजुरी मिळाल्याने उमरखेडकरांच्या अपेक्षा उंचावल्या आहेत. शहरातील प्रत्येक प्रभागापर्यंत विकासाचा निधी पोहोचावा, कामांची निवड पारदर्शक पद्धतीने व्हावी आणि निकृष्ट कामांना आळा बसावा, अशी नागरिकांची अपेक्षा आहे. मंजूर आराखड्यातील कामांची प्राधान्यक्रमाने अंमलबजावणी करून शहराला आधुनिक आणि नियोजनबद्ध स्वरूप देण्याचे आव्हान आता नगरपरिषद प्रशासनासमोर आहे.
विकास आराखड्याला मंजुरी मिळणे ही उमरखेडच्या दृष्टीने महत्त्वाची बाब असली, तरी प्रत्यक्षात निधी उपलब्ध होणे, प्रशासकीय व तांत्रिक प्रक्रिया पूर्ण होणे, निविदा काढणे आणि कामे निर्धारित कालमर्यादेत पूर्ण करणे या बाबींवर विकासाची गती अवलंबून राहणार आहे. त्यामुळे मंजूर आराखड्याची पारदर्शक व गुणवत्तापूर्ण अंमलबजावणी करण्याची जबाबदारी नगरपरिषद प्रशासनावर राहणार आहे.