कोल्हापूर : शेखर पाटील (पुढारी न्यूज)
सध्या राज्यात कमर्शियल गॅस सिलिंडरचा मोठा तुटवडा निर्माण झाल्याने हॉटेल व्यावसायिक आणि सामान्य जनता पुन्हा एकदा पारंपरिक चुलीकडे वळू लागली आहे. मात्र, गॅसच्या तुलनेत चुलीवर जेवण बनवणे आता सर्वसामान्यांच्या खिशाला दुप्पट महाग पडत असल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात करण्यात आलेल्या एका पाहणीतून हे 'इंधन गणित' उघड झाले आहे.
सामान्यतः चार जणांच्या कुटुंबाला १००० रुपयांचा एक गॅस सिलिंडर महिनाभर पुरतो. मात्र, याच चार जणांच्या कुटुंबाला महिनाभर चुलीवर जेवण करायचे असल्यास लागणाऱ्या शेणी (गोवऱ्या) आणि लाकडाचा खर्च तब्बल २,००० रुपयांच्या घरात जात आहे. म्हणजेच, गॅसच्या तुलनेत चुलीचे इंधन दुप्पट महाग पडत आहे.
कोल्हापूरच्या ग्रामीण भागात आजही शेणी लावण्याची परंपरा कायम आहे. गॅस मिळत नसल्याने अनेक हॉटेल व्यावसायिकांनी आता ग्रामीण भागातून शेणी आणि लाकूड विकत घेण्याकडे कल वाढवला आहे. अनेक ठिकाणी तर हॉटेलबाहेर पुन्हा एकदा चुली मांडल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.
कोल्हापूरजवळील एका गावात शेणी लावण्याचे काम करणाऱ्या महिलांनी सांगितले की, "पाच-सहा जनावरांचे शेण गोळा करणे, वैरण आणणे आणि रोज १०० शेणी लावणे यासाठी प्रचंड कष्ट लागतात. १००० शेणी साधारणपणे १५ दिवस पुरतात. आजच्या काळात १००० शेणींची किंमत पाहता, गॅस वापरणे कधीही परवडले असते, पण गॅस मिळत नसल्याने नाईलाजास्तव हा खर्च करावा लागत आहे."
शेतकरी आणि कष्टकरी वर्गाला आता होळी (शिमगा) आणि स्मशानभूमीसाठी लागणाऱ्या शेणींच्या विक्रीतून थोडे उत्पन्न मिळत असले, तरी घरगुती वापरासाठी मात्र हे इंधन महागात पडत आहे.
