कुडाळ : पुढारी वृत्तसेवा
जानेवारी ते एप्रिल-२०२६ या कालावधीत बदललेल्या हवामानाचा आंबा आणि काजू बागांना मोठा फटका बसला. तापमानातील चढ-उतार, प्रतिकूल हवामान आणि त्याचा फळधारणेवर झालेला परिणाम यामुळे कोकणातील बागायतदारांचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले. ऐन उत्पन्नाच्या हंगामातच निसर्गाने दणका दिल्याने शेतकऱ्यांसमोर आर्थिक संकट उभे राहिले होते.
या नुकसानीची दखल घेत शासनाने आंबा-काजू उत्पादकांना नुकसानभरपाई मंजूर केली असून, सध्या या भरपाईचे वितरण वेगाने सुरू आहे. कुडाळ तालुक्यात या मदतीचे सुमारे ८५ टक्क्यांपेक्षा अधिक वितरण पूर्ण झाले आहे, अशी माहिती कुडाळ तहसीलदार सचिन पाटील यांनी दिली.
कुडाळ तालुक्यात आंबा-काजू नुकसान भरपाईसाठी एकूण ५ हजार ६८७ शेतकरी लाभार्थी निश्चित करण्यात आले आहेत. या लाभार्थ्यांसाठी शासनाकडून १२ कोटी २७ लाख ९ हजार ८२६ रुपये इतकी नुकसान भरपाईची रक्कम मंजूर करण्यात आली आहे. त्यापैकी आतापर्यंत ४ हजार ९६७ शेतकऱ्यांना १० कोटी ९२ लाख ७० हजार २७६ रुपयांचे वितरण पूर्ण करण्यात आले आहे.
तालुक्यातील एकूण ५ हजार ६८७ लाभार्थ्यांपैकी ४ हजार ९६७ शेतकऱ्यांना भरपाई मिळाली आहे. त्यामुळे केवळ ७२० लाभार्थ्यांना अद्याप भरपाईचे वितरण होणे बाकी आहे. या शेतकऱ्यांची आवश्यक केवायसी प्रक्रिया पूर्ण होणे अपेक्षित आहे.
केवायसी पूर्ण होताच उर्वरित पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यावर मंजूर नुकसान भरपाईची रक्कम जमा करण्यात येणार आहे. त्यामुळे भरपाईपासून वंचित असलेल्या शेतकऱ्यांनी केवायसी प्रक्रियेकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. प्रशासनाकडूनही प्रलंबित प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी कारवाई सुरू आहे.
कोकणातील आंबा आणि काजू ही शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाची प्रमुख साधने आहेत. वर्षभर बागेची निगा राखल्यानंतर हंगामात मिळणाऱ्या उत्पन्नावर अनेक शेतकऱ्यांचे आर्थिक नियोजन अवलंबून असते. मात्र यंदा जानेवारी ते एप्रिलदरम्यान हवामानातील बदलांचा थेट परिणाम बागायती पिकांवर झाला.
त्यामुळे अपेक्षित उत्पादन आणि उत्पन्नात घट झाली. आंब्याला मोहोर येण्यापासून फळधारणा आणि फळांची वाढ होईपर्यंत हवामानाची मोठी भूमिका असते. त्याचप्रमाणे काजू पिकावरही हवामानातील बदलांचा परिणाम जाणवतो. त्यामुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई मिळणे शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे ठरले आहे.
कुडाळ तालुक्यासाठी मंजूर १२ कोटी २७ लाख ९ हजार ८२६ रुपयांपैकी १० कोटी ९२ लाख ७० हजार २७६ रुपये आतापर्यंत वितरीत झाले आहेत. म्हणजेच मंजूर निधीपैकी मोठा हिस्सा थेट लाभार्थी शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचला आहे.
भरपाईची रक्कम शेतकऱ्यांच्या खात्यावर जमा होत असल्याने बागेच्या देखभालीसह पुढील हंगामासाठी आवश्यक खर्च भागविण्यास काही प्रमाणात मदत होणार आहे. हवामानाच्या संकटामुळे आर्थिक अडचणीत आलेल्या बागायतदारांसाठी ही मदत दिलासादायक आहे.
नुकसान भरपाई वितरणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्याच्या दृष्टीने कुडाळ तालुक्याने केलेली प्रगती लक्षवेधी ठरली आहे. ८५ टक्क्यांपेक्षा अधिक लाभार्थ्यांना भरपाईचे वितरण पूर्ण झाल्याने जिल्ह्यातील वितरण प्रक्रियेत कुडाळ तालुका अग्रेसर आहे. उर्वरित लाभार्थ्यांची केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनाही भरपाई मिळणार आहे.
कुडाळ तालुक्यात आंबा-काजू नुकसान भरपाईचे ८५ टक्क्यांपेक्षा अधिक वितरण पूर्ण झाले आहे. केवायसी प्रक्रिया पूर्ण होताच उर्वरित पात्र शेतकऱ्यांनाही नुकसानभरपाईची रक्कम देण्यात येईल
.- सचिन पाटील, तहसीलदार, कुडाळ
