Garuda Purana:
हिंदू धर्मात, जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू होतो, तेव्हा त्या आत्म्याच्या शांतीसाठी विविध धार्मिक विधी केले जातात. मृत्यूनंतरच्या अनेक परंपरांपैकी मृतदेहाला स्नान घालणे आणि नवीन वस्त्रे परिधान करणे ही एक महत्त्वाची प्रथा आहे. पण मृत्यूनंतर व्यक्तीला स्नान का घातले जाते, याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का?
हिंदू धर्मात मृत्यूला अंतिम अंत मानले जात नाही; त्याऐवजी, आत्मा भौतिक शरीर सोडून पुनर्जन्म किंवा मोक्षाच्या प्रवासाला निघतो, असे मानले जाते. ही श्रद्धा लक्षात घेऊन, मृत्यूनंतरही त्या व्यक्तीची विशेष काळजी घेतली जाते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, शरीर हे एका पात्रासारखे असते ज्याने या आयुष्यात आत्म्याला सामावून घेतले होते. अंत्यसंस्काराद्वारे निसर्गात विलीन होण्यापूर्वी त्या 'पात्रा'चा (शरीराचा) सन्मान करण्याचा मार्ग म्हणजे मृतदेहाला स्नान घालणे आणि वस्त्रे परिधान करणे होय.
हिंदू धर्मात स्वच्छता आणि पवित्रतेला आध्यात्मिकदृष्ट्या खूप महत्त्व आहे. आत्म्याने पुढील प्रवासाला सुरुवात करण्यापूर्वी शरीराला सांसारिक अशुद्धतेपासून मुक्त करण्यासाठी स्नान घातले जाते. पाणी जे 'पंचमहाभूतांपैकी' एक आहे, ते नवीन जीवन आणि मुक्तीचा आधार मानले जाते. शरीराला स्नान घालून, कुटुंबीय प्रतिकात्मकरीत्या शारीरिक वेदना, आजार आणि दुःख धुवून टाकतात.
गरुड पुराणानुसार, अंत्यसंस्कार करण्यापूर्वी मृत व्यक्तीला स्नान घातले जाते. गरुड पुराण आणि अंत्यसंस्काराशी संबंधित विधी असे सांगतात की, ज्या शरीराने आयुष्यभर आत्म्याची साथ दिली, त्याला निरोप देण्यापूर्वी शेवटचा सन्मान दिला जातो. म्हणूनच, मृतदेहावर अंत्यसंस्कार करण्यापूर्वी त्याला शुद्ध पाण्याने किंवा गंगाजलाने स्नान घातले जाते. ही परंपरा आत्मा आणि शरीर या दोघांचाही सन्मान करण्याची एक प्रतिकात्मक कृती आहे.
स्नान घातल्यानंतर मृतदेहाला स्वच्छ वस्त्रे परिधान केली जातात. परंपरेनुसार पांढऱ्या वस्त्रांचा वापर केला जातो, जी शांतता, अनासक्ती आणि आध्यात्मिक स्पष्टतेचे प्रतीक आहेत. विवाहित स्त्रियांना साडी नेसवली जाते, तर पुरुषांना पांढरी वस्त्रे परिधान केली जातात. मृतदेहाला वस्त्रे परिधान करणे ही केवळ सजावट किंवा शृंगाराची बाब नसून ती प्रतिष्ठेचे प्रतीक आहे; एखाद्या पवित्र प्रवासासाठी तयारी करावी, तशीच मृत व्यक्तीची तयारी केली जाते.
