Fuel Tax Cut India: केंद्र सरकारने मोठा निर्णय घेत पेट्रोल, डिझेल आणि हवाई इंधन (ATF) यांच्याशी संबंधित कररचनेत महत्त्वाचे बदल केले आहेत. या निर्णयामुळे इंधन दर, निर्यात आणि एव्हिएशन क्षेत्रावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. वित्त मंत्रालयाने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार हे सर्व बदल तात्काळ लागू करण्यात आले आहेत.
सरकारने पेट्रोल आणि हाय-स्पीड डिझेल (HSD) वरच्या एक्साइज ड्यूटीमध्ये बदल करत कररचना अधिक सुसंगत करण्याचा प्रयत्न केला आहे. निर्यात होणाऱ्या डिझेलवर विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क (SAED) 18.5 रुपये प्रति लिटर निश्चित करण्यात आले आहे, तर पेट्रोल निर्यातीवर हा कर शून्य ठेवण्यात आला आहे. त्यामुळे पेट्रोल निर्यातीला चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
याशिवाय, देशांतर्गत पातळीवरही डिझेलवरील अतिरिक्त उत्पादन शुल्क 3 रुपये प्रति लिटर निश्चित करण्यात आले आहे, ज्यामुळे बाजारातील किंमतींवर काही प्रमाणात परिणाम दिसू शकतो.
हवाई इंधना (ATF) बाबत सरकारने विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क 50 रुपये प्रति लिटरपर्यंत वाढवले होते. मात्र, जनहित लक्षात घेऊन नंतर यात सवलत देण्यात आली आणि दर 29.5 रुपये प्रति लिटरवर आणण्यात आले. तसेच, काही अटींनुसार निर्यात होणाऱ्या ATF वर पूर्णपणे करमाफी देण्याचाही निर्णय घेण्यात आला आहे.
सरकारने एक महत्त्वाचा निर्णय घेत पेट्रोल, डिझेल आणि ATF निर्यातीवर बेसिक एक्साइज ड्यूटी आणि कृषी पायाभूत उपकर (AIDC) लागू न करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
यामुळे परदेशी विमान कंपन्यांना आणि आंतरराष्ट्रीय उड्डाण क्षेत्राला मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल कंपन्यांना (PSU) शेजारी देशांना म्हणजेच नेपाळ, भूतान, बांगलादेश आणि श्रीलंका यांना इंधन निर्यात करताना जुने नियम लागू राहतील. त्यामुळे या देशांशी असलेले ऊर्जा संबंध कायम ठेवण्याचा प्रयत्न सरकारने केला आहे.
सरकारने आयात होणाऱ्या ATF वरील अतिरिक्त सीमाशुल्क (Customs Duty) देखील हटवले आहे. त्यामुळे एअरलाईन्स कंपन्यांचा खर्च कमी होण्याची शक्यता असून विमान प्रवास स्वस्त होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
सरकारचा हा निर्णय इंधन क्षेत्रातील कररचना स्पष्ट आणि संतुलित करण्यासाठी घेतला गेला आहे. यामुळे निर्यात वाढण्याची शक्यता आहे, तसेच एव्हिएशन आणि ऊर्जा क्षेत्राला काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
या निर्णयाचा परिणाम आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतींवर आणि बाजारातील परिस्थितीवर अवलंबून असेल. त्यामुळे पुढील काळात पेट्रोल-डिझेल दरात नेमका किती फरक पडतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
