सिडनी : क्रिकेट विश्वातील सर्वात मानाच्या आणि प्रतिष्ठेच्या समजल्या जाणाऱ्या 'ॲशेस २०२५-२६' (Ashes Series) मालिकेवर ऑस्ट्रेलियाने आपले नाव सुवर्णाक्षरांनी कोरले आहे. सिडनी क्रिकेट ग्राउंडवर (SCG) खेळल्या गेलेल्या पाचव्या आणि अंतिम कसोटी सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने इंग्लंडचा ५ गडी राखून पराभव केला. या विजयासह कांगारूंनी पाच सामन्यांची ही मालिका ४-१ अशा दणदणीत फरकाने खिशात टाकली आहे.
पाचव्या दिवसाच्या खेळाची सुरुवात झाली तेव्हा क्रिकेटप्रेमींना इंग्लंडकडून मोठ्या झुंजार खेळीची अपेक्षा होती. इंग्लंडने आपल्या दुसऱ्या डावात सर्वबाद ३४२ धावा केल्या. त्यांच्या खालच्या फळीतील फलंदाजांनी थोडा संघर्ष दाखवला, मात्र ऑस्ट्रेलियाच्या भेदक माऱ्यासमोर त्यांचा निभाव लागला नाही. पहिल्या डावातील पिछाडी भरून काढल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाला विजयासाठी १६० धावांचे माफक आव्हान मिळाले होते.
१६० धावांच्या लक्षाचा पाठलाग करताना ऑस्ट्रेलियन फलंदाजांनी आक्रमक पवित्रा घेतला. मात्र, विजयाचा मार्ग तितकासा सोपा नव्हता. इंग्लंडच्या गोलंदाजांनी सुरुवातीला काही धक्के देत सामन्यात रंगत निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला. अखेर ३१.२ षटकांत ५ गडी गमावून ऑस्ट्रेलियाने हे लक्ष्य साध्य केले. कांगारूंच्या या विजयामुळे सिडनीचे मैदान 'यलो आर्मी'च्या जल्लोषाने न्हाऊन निघाले.
संपूर्ण २०२५-२६ च्या ॲशेस मालिकेवर नजर टाकल्यास ऑस्ट्रेलियाचे वर्चस्व स्पष्टपणे दिसून येते. पहिल्या सामन्यापासूनच कांगारूंनी इंग्लंडला बॅकफूटवर ठेवले होते. फलंदाजी असो वा गोलंदाजी, ऑस्ट्रेलियन संघाने प्रत्येक क्षेत्रात इंग्लंडला मात दिली. इंग्लंडला केवळ एकाच सामन्यात विजय मिळवता आला, तर उर्वरित चार सामन्यांत त्यांना पत्कराव्या लागलेल्या पराभवामुळे ही मालिका त्यांच्यासाठी अत्यंत निराशाजनक ठरली.
सिडनी क्रिकेट मैदानावर (SCG) ऑस्ट्रेलियाने विजयावर शिक्कामोर्तब केला तेव्हा इंग्लिश संघ गमावलेल्या संधींचा विचार करत मैदानाबाहेर पडला. संपूर्ण दौऱ्याप्रमाणेच, या सामन्यातही इंग्लंडला आपल्या उणिवांची जाणीव झाली. धावफलकावर काही अधिक धावा असत्या किंवा सुरुवातीच्या टप्प्यात अचूक गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण झाले असते, तर निकाल वेगळा लागला असता. दुखापतग्रस्त कर्णधार बेन स्टोक्सने स्लिपमध्ये उभे राहून पराभवाचे हे चित्र हताशपणे पाहिले.
स्टोक्स आणि त्याच्या सहकाऱ्यांसाठी हा दौरा अत्यंत क्लेशदायक ठरला. केवळ ११ दिवसांत ॲशेस गमावण्याचा विक्रम या मालिकेत झाला. मेलबर्नमधील दोन दिवसांच्या सामन्यातील विजय हीच इंग्लंडसाठी एकमेव जमेची बाजू ठरली. जॅकब बेथेलने पाचव्या कसोटीत झळकावलेली १५४ धावांची खेळी भविष्यासाठी आशादायक ठरली असली, तरी एकूणच इंग्लंडची कामगिरी निराशाजनक झाली.
संपूर्ण मालिकेत ऑस्ट्रेलियाने सरस क्रिकेटचे प्रदर्शन केले. ट्रॅव्हिस हेडची आक्रमक फलंदाजी, मिचेल स्टार्कचा भेदक मारा आणि स्कॉट बोलँडची अचूकता यांच्या जोरावर कांगारूंनी वर्चस्व राखले. दुसरीकडे, इंग्लंडच्या फलंदाजांनी निराशा केली, तर गोलंदाजांनी धावा रोखण्यात अपयश दाखवले.
वेगवान गोलंदाज मिचेल स्टार्क या मालिकेचा खरा नायक ठरला. त्याने पाच कसोटी सामन्यांत १९ च्या सरासरीने ३१ बळी टिपले. २०१३-१४ मधील मिचेल जॉन्सनच्या ३७ बळींनंतर, ३० पेक्षा जास्त बळी घेणारा तो पहिला ऑस्ट्रेलियन वेगवान गोलंदाज ठरला आहे. त्याचा २९.६ चा 'स्ट्राइक रेट' हा ॲशेस मालिकेतील एक विक्रम आहे.
विजयाचा पाठलाग करताना ऑस्ट्रेलियाची स्थिती एका वेळी ५ बाद १२१ अशी झाली होती, ज्यामुळे सामन्यात काहीसा थरार निर्माण झाला होता. मात्र, ॲलेक्स कॅरी आणि कॅमेरून ग्रीन यांनी संयमी फलंदाजी करत संघाला विजय मिळवून दिला. कॅरीने विल जॅक्सच्या गोलंदाजीवर कव्हर ड्राइव्ह मारत विजयावर शिक्कामोर्तब केले.
या सामन्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे उस्मान ख्वाजाची निवृत्ती. जेव्हा तो फलंदाजीला आला, तेव्हा त्याला 'गार्ड ऑफ ऑनर' देण्यात आला. ६ धावांवर बाद झाल्यानंतर त्याने मैदानाबाहेर जाताना प्रेक्षकांना अभिवादन करत आपल्या देदीप्यमान कसोटी कारकिर्दीला पूर्णविराम दिला.
सामन्यादरम्यान 'स्निकोमीटर'च्या त्रुटींवरून पुन्हा एकदा वाद निर्माण झाला. ब्रायडन कार्सच्या गोलंदाजीवर जॅक वेदरलँडविरुद्धचे अपील तिसऱ्या पंचांनी फेटाळून लावले. पंचांच्या निर्णयासाठी पुरेसे पुरावे नसल्याचे सांगत कुमार धर्मसेना यांनी नाबादचा निर्णय कायम ठेवला, ज्यामुळे इंग्लंडच्या गोटात नाराजी पसरली होती.
सिडनीच्या ऐतिहासिक मैदानावर या सामन्यासाठी तब्बल २ लाख प्रेक्षकांनी उपस्थिती लावली, जो एक विक्रम आहे. ऑस्ट्रेलियाने या विजयासह पुन्हा एकदा ॲशेसवर आपले नाव कोरले असून, इंग्लंडला आता आपल्या चुकांचे आत्मपरीक्षण करावे लागणार आहे.