Nana Patekar Top 10 Movies: भारतीय चित्रपटसृष्टीतील दिग्गज अभिनेते नाना पाटेकर यांनी आपल्या दमदार अभिनयाने प्रेक्षकांच्या मनात वेगळी ओळख निर्माण केली. आपल्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी अनेक वेगवेगळ्या भूमिका साकारल्या. गंभीर व्यक्तिरेखा असो, गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेलं पात्र असो, राजकीय भूमिका असो किंवा विनोदी व्यक्तिरेखा असो, नाना पाटेकर यांनी प्रत्येक भूमिकेत आपल्या खास अभिनयाची छाप पाडली.
नाना पाटेकर यांच्या अनेक भूमिका आजही प्रेक्षकांच्या लक्षात आहेत. त्यांच्या अभिनयातील सहजता, आवाजातील दमदारपणा आणि संवादफेकीची खास शैली यामुळे त्यांनी हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीत आपले वेगळे स्थान निर्माण केले. त्यांच्या कारकिर्दीतील अशाच 10 गाजलेल्या चित्रपटांवर एक नजर टाकूया.
विधू विनोद चोप्रा यांच्या ‘परिंदा’ या क्राइम चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी ‘अण्णा’ नावाच्या गँगस्टरची भूमिका साकारली होती. ही भूमिका त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वात लक्षात राहणाऱ्या भूमिकांपैकी एक ठरली. त्यांच्या दमदार अभिनयाचे कौतुक झाले. या भूमिकेसाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.
‘क्रांतिवीर’मध्ये नाना पाटेकर यांनी प्रताप नारायण टिळक ही भूमिका साकारली. सुरुवातीला आयुष्याबद्दल निराश असलेला एक माणूस पुढे अन्यायाविरुद्ध उभा राहतो, असा या पात्राचा प्रवास होता. नाना पाटेकर यांनी ही भूमिका अतिशय प्रभावीपणे साकारली. या चित्रपटातील अभिनयासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.
मराठी चित्रपट ‘नटसम्राट’मध्ये नाना पाटेकर यांनी गणपतराव बेलवलकर ही भूमिका साकारली. रंगभूमीवर मोठं नाव कमावलेला कलाकार निवृत्तीनंतर आयुष्यातील कठीण प्रसंगांना सामोरा जातो, अशी या चित्रपटाची कथा आहे. गणपतरावांच्या भावनिक प्रवासाला नाना पाटेकर यांनी आपल्या अभिनयातून जिवंत केलं. त्यांच्या अभिनयामुळे ही भूमिका प्रेक्षकांच्या मनात कायमची घर करून राहिली.
‘अब तक छप्पन’ या चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी मुंबई पोलिसांमधील एनकाउंटर स्पेशलिस्ट साधू आगाशे यांची भूमिका केली. शांत स्वभावाचा, पण गुन्हेगारांविरोधात कठोर निर्णय घेणारा अधिकारी त्यांनी प्रभावीपणे साकारला.
नाना पाटेकर यांच्या संयमी अभिनयामुळे साधू आगाशे हे पात्र विशेष गाजले. या चित्रपटाची कथा मुंबई पोलिसांमधील एनकाउंटर अधिकारी दया नायक यांच्या आयुष्यापासून प्रेरित असल्याचे सांगितले जाते.
‘प्रहार: द फायनल अटॅक’ हा नाना पाटेकर यांच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाचा चित्रपट आहे. या चित्रपटात त्यांनी मेजर चौहान यांची भूमिका साकारली.
विशेष म्हणजे, या चित्रपटात अभिनय करण्यासोबतच नाना पाटेकर यांनी दिग्दर्शनाची जबाबदारीही सांभाळली होती. चित्रपटाच्या लेखनातही त्यांचा सहभाग होता. त्यामुळे ‘प्रहार’ हा त्यांच्या अभिनयासोबतच त्यांच्या दिग्दर्शनाच्या प्रवासातीलही महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.
‘अग्निसाक्षी’ या चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी अत्यंत गंभीर आणि अस्वस्थ करणारी भूमिका साकारली होती. या भूमिकेमुळे त्यांच्या अभिनयाचे मोठे कौतुक झाले. नाना पाटेकर यांच्या अभिनयातील बारकावे या चित्रपटातून पुन्हा एकदा प्रेक्षकांसमोर आले.
गंभीर भूमिका साकारणाऱ्या नाना पाटेकर यांची विनोदी बाजूही प्रेक्षकांना तितकीच आवडली. ‘वेलकम’ या गाजलेल्या कॉमेडी चित्रपटात त्यांनी उदय शेट्टी या गँगस्टरची भूमिका केली.
अनिल कपूर यांनी साकारलेल्या मजनू भाईसोबतची त्यांची जोडी चित्रपटातील खास आकर्षण ठरली. दोघांची संवादफेक आणि विनोदी प्रसंग आजही प्रेक्षकांना हसवतात. या चित्रपटामुळे नाना पाटेकर यांची कॉमेडी अभिनेता म्हणूनही वेगळी ओळख निर्माण झाली.
प्रकाश झा यांच्या ‘अपहरण’ या राजकीय क्राइम चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी तबरेज आलम ही भूमिका साकारली. सत्तेच्या राजकारणात अडकलेले हे पात्र अनेक पदर असलेले होते.
नाना पाटेकर यांनी आपल्या दमदार अभिनयाने या भूमिकेला वेगळी उंची दिली. त्यांच्या अभिनयाचे मोठे कौतुक झाले आणि या भूमिकेसाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला.
‘राजनीति’ या चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी अनुभवी राजकारणी बृज गोपाल यांची भूमिका केली. प्रकाश झा यांच्या या राजकीय चित्रपटात अनेक मोठे कलाकार होते. मात्र नाना पाटेकर यांचा शांत, संयमी आणि गंभीर अभिनय विशेष चर्चेत राहिला.
राजकारणातील डावपेच आणि सत्तासंघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांचे पात्र महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्यांनी ही व्यक्तिरेखा अतिशय प्रभावीपणे साकारली.
‘सलाम बॉम्बे!’ हा नाना पाटेकर यांच्या सुरुवातीच्या महत्त्वाच्या चित्रपटांपैकी एक आहे. मीरा नायर यांच्या या गाजलेल्या चित्रपटात त्यांनी ‘बाबा’ची भूमिका केली होती.
मुंबईतील झोपडपट्टी आणि रस्त्यावरच्या मुलांचं कठीण आयुष्य या चित्रपटातून दाखवण्यात आलं. या चित्रपटातील नाना पाटेकर यांच्या भूमिकेने एक गंभीर आणि गुणी अभिनेता म्हणून त्यांची ओळख मजबूत करण्यास मदत केली.
नाना पाटेकर यांनी आपल्या कारकिर्दीत एकाच प्रकारच्या भूमिका करण्यापेक्षा वेगवेगळ्या व्यक्तिरेखा साकारण्याला प्राधान्य दिलं. ‘परिंदा’मधील गँगस्टरपासून ‘क्रांतिवीर’मधील बंडखोर व्यक्तिमत्त्वापर्यंत, ‘नटसम्राट’मधील भावनिक कलाकारापासून ‘वेलकम’मधील विनोदी उदय शेट्टीपर्यंत त्यांनी प्रत्येक भूमिकेला न्याय दिला.
त्यांच्या अभिनयाची खासियत म्हणजे संवाद बोलताना जाणवणारी तीव्रता आणि पात्राच्या भावना थेट प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवण्याची क्षमता. त्यामुळे नाना पाटेकर यांचा फिल्मी प्रवास हा केवळ चित्रपटांचा प्रवास नसून भारतीय सिनेमावर उमटलेल्या एका दमदार अभिनेत्याच्या ठशाची कहाणी आहे.