Shiv Sena and NCP Symbol Dispute: महाराष्ट्राच्या राजकारणात गेल्या काही वर्षांपासून चर्चेत असलेला प्रश्न आता सर्वोच्च न्यायालयात निर्णायक टप्प्यावर आला आहे. शिवसेनेचे नाव आणि ‘धनुष्यबाण’ हे निवडणूक चिन्ह नेमकं कुणाला मिळणार? आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या ‘घड्याळ’ चिन्हाचा वाद थांबणार का? याची आज सुनावणी होणार आहे. या दोन्ही पक्षांतील गटांमध्ये पक्षाचे नाव आणि निवडणूक चिन्ह यावरून सुरू असलेल्या वादावर आजपासून सर्वोच्च न्यायालयात महत्त्वाची सुनावणी सुरू होणार आहे.
शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये फूट पडल्यानंतर दोन्ही पक्षांचे दोन-दोन गट तयार झाले. त्यानंतर प्रश्न निर्माण झाला की—
मूळ शिवसेना कोणाची?
‘धनुष्यबाण’ कोणाचं?
मूळ राष्ट्रवादी काँग्रेस कोणती?
‘घड्याळ’ चिन्हाचा अधिकार कोणाकडे राहणार?
हे प्रश्न केवळ नाव-चिन्ह इतपत मर्यादित नाहीत. कारण निवडणुकीत मतदारांसाठी पक्षाचं चिन्ह हीच सर्वात मोठी ओळख असते. त्यामुळे चिन्ह कोणाकडे राहिलं, यावर अनेक मतदारांचा कल बदलू शकतो.
शिवसेना पक्षाचे नाव आणि निवडणूक चिन्ह यासंदर्भातील याचिकांवर आज सर्वोच्च न्यायालयाच्या खंडपीठापुढे सुनावणी होणार आहे. ही सुनावणी सरन्यायाधीश सूर्य कांत आणि न्या. जॉयमल्या बागची यांच्या खंडपीठासमोर होणार आहे. सर्वोच्च न्यायालयात हे प्रकरण बराच काळ प्रलंबित असल्याने आता याचा निकाल लागणार का, याकडे सर्वांचं लक्ष लागलं आहे.
या प्रकरणावर न्यायालयाने आधीच सांगितलं की, जर 21 जानेवारीला सुनावणी पूर्ण झाली नाही, तर 22 जानेवारीला देखील सुनावणी घेतली जाईल. इतकंच नव्हे, तर सुनावणी लांबलीच तर वेळ नीट मिळावा म्हणून न्यायालयाने रजिस्ट्रार यांना सूचनाही दिल्या आहेत की, 22 जानेवारीला कोणतंही महत्त्वाचं प्रकरण लिस्ट करू नये. म्हणजेच या वादावर सुनावणी पूर्ण करण्यावर न्यायालयाचा भर असल्याचं दिसत आहे.
या प्रकरणात आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे, सर्वोच्च न्यायालयाने दोन्ही बाजूंना अंतिम युक्तिवादासाठी स्वतंत्र वेळ दिला आहे.
शिवसेनेच्या दोन्ही गटांना प्रत्येकी 3 तास
राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन्ही गटांनाही प्रत्येकी 3 तास
यामुळे दोन्ही पक्षांना आपले मुद्दे सविस्तर मांडण्याची संधी मिळणार आहे. आणि त्या युक्तिवादांच्या आधारे न्यायालय काय निष्कर्ष काढते, याकडे सगळ्यांचं लक्ष लागलं आहे.
राजकारणात चिन्ह म्हणजे केवळ एक चित्र नसतं, ते पक्षाचा इतिहास, ओळख, मतदारांचा विश्वास आणि संघटनात्मक ताकद दाखवतं.
शिवसेनेत धनुष्यबाण हे चिन्ह अनेक वर्षांपासून पक्षाशी जोडलेलं आहे.
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे घड्याळ हे चिन्हही ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर ओळखीचं मानलं जातं.
म्हणूनच हा वाद निकाली निघाल्यास पुढील स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका, विधानसभेची रणनीती आणि आघाड्यांचे समीकरण यावर थेट परिणाम होऊ शकतो.
आजच्या सुनावणीनंतर पुढील काही शक्यता दिसतात—
न्यायालय अंतिम आदेश देईल
दोन्ही बाजूंचे अंतिम युक्तिवाद ऐकून निर्णय राखून ठेवला जाऊ शकतो
काही मुद्द्यांवर अधिक माहिती मागवली जाऊ शकते