पणजी : पुढारी वृत्तसेवा
गोव्यातील दुर्लक्षित खाजन जमिनींचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी सरकारने एक योजना अधिसूचित केली आहे. या योजनेअंतर्गत, स्वदेशी कोरगुट वाणासह क्षार सहिष्णू भाताच्या वाणांचे पूर्णपणे अनुदानित दरात वितरण करून पडिक क्षारयुक्त शेतजमिनी पुनर्संचयित केल्या जातील. सरकार अनुदानित बियाणे, मोफत बियाणे संच, यांत्रिकी भात लावणीसाठी प्रोत्साहन आणि सुधारित लागवड तंत्रज्ञानाच्या प्रचारासाठी ही योजना राबवत आहे.
खाजन जमिनीत शेती करणारे पात्र शेतकरी आणि कृषी कार्डधारक भाडेपट्टेदार यांना १०० किलोपर्यंत क्षार प्रतिरोधक खत मिळू शकते. कृषी संचालनालय नोंदणीकृत उत्पादक आणि संशोधन संस्थांकडून बियाणे खरेदी करून सहकारी संस्थांमार्फत त्याचे वितरण करेल.
अधिक उत्पन्न देणाऱ्या पिकांसाठी आणि प्रमाणित बियाणे योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रमाणित भात, कडधान्ये आणि तेलबियांचे बियाणे ५० टक्के अनुदानावर दिले जाईल. या मदतीमध्ये २ हेक्टर्ससाठी पुरेसे १२० किलो बियाणे समाविष्ट आहे.
मोठ्या शेतकऱ्यांना संबंधित विभागीय कृषी अधिकाऱ्यांकडून प्रमाणीकरण करून अतिरिक्त बियाणे मिळण्यास ते पात्र असतील. सामूहिक शेती करणारे नोंदणीकृत शेतकरी गट देखील पात्र असतील. पात्र शेतकऱ्यांना १०० किलोपर्यंत क्षार-प्रतिरोधक भाताचे बियाणे मिळू शकते.
क्षेत्रीय पडताळणीच्या अधीन राहून खासगी विक्रेत्यांकडून प्रमाणित बियाणे खरेदी करणारे शेतकरी, प्रमाणित किंवा प्रत्यक्ष किमतीच्या ५० टक्के परताव्याचा दावा करू शकतात. बिले सादर केल्यावर, जी रक्कम कमी असेल ती आकारली जाईल. अन्नधान्य पिकांमध्ये सुधारित तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देण्याच्या योजनेत, आयसीएआर (ICAR), कृषी विद्यापीठे आणि संशोधन संस्थांकडून मिळवलेल्या बियाण्यांच्या मिनीकिटचे मोफत वितरण समाविष्ट आहे.
शेतकऱ्यांना भात, कडधान्ये, भुईमूग आणि बाजरीच्या बियाण्यांचे किट मिळतील.
यांत्रिकीकरणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी, शेतकऱ्यांना पॅकेज सेवा पुरवणाऱ्या भात पुनर्लागवड यंत्रांच्या मालकांना रोपवाटेकेचे ट्रे, ताडपत्री, चाळण्या आणि इतर आवश्यक उपकरणे खरेदी करण्यासाठी १ लाख रुपयांपर्यंतच्या मर्यादेसह ५० टक्के अनुदान मिळेल.
भात सघनता प्रणाली (एसआरआय) योजनेअंतर्गत, कमीत कमी १,००० चौरस मीटर लागवडीखालील क्षेत्र असलेल्या शेतकऱ्यांना, पाणी-कार्यक्षम लागवड तंत्राचा अवलंब केल्यास प्रति हेक्टरी २०,००० रुपये मिळतील.
प्रात्यक्षिक भूखंडासाठी आर्थिक सहाय्य
सुधारित पिकांचे वाण आणि लागवडीची तंत्रे दाखवण्यासाठी प्रात्यक्षिक भूखंड उभारले जातील. सहभागी शेतकऱ्यांना दर्जेदार बियाणे, खते, मृदा सुधारक, कीटकनाशके आणि मजुरीसाठी मदत मिळेल. प्रति १,००० चौरस मीटर प्रात्यक्षिक भूखंडासाठी भाताकरिता ७,००० रुपये, कडधान्यांकरिता ४,५०० रुपये आणि तेलबियांकरिता ५,५०० रुपये अशी मदत निश्चित करण्यात आली आहे.