Loud Budgeting Gen Z
नवी दिल्ली: सोशल मीडियावर काही काळापूर्वीपर्यंत महागड्या वस्तू आणि आलिशान जीवनशैलीचे प्रदर्शन करण्याचा ट्रेंड जोरदार चर्चेत होता. मात्र, आता इंटरनेटवर तरुणाईमध्ये याच्या अगदी उलट असणारा एक नवा ट्रेंड वेगाने लोकप्रिय होत आहे, ज्याला 'लाऊड बजेटिंग' म्हटले जात आहे. विशेषतः Gen-Z पिढीला हा ट्रेंड कमालीचा आवडत असून, हे केवळ सोशल मीडियापुरते मर्यादित न राहता त्यांच्या दैनंदिन जीवनशैलीचा एक भाग बनत चालले आहे.
'लाऊड बजेटिंग' म्हणजे आपल्या आर्थिक सीमा आणि बजेटबद्दल इतरांशी कोणतीही लाज किंवा संकोच न बाळगता उघडपणे बोलणे. पूर्वी मित्र-मैत्रिणींसोबत महागड्या हॉटेलमध्ये जाणे, ट्रिप किंवा कॉन्सर्टचे प्लॅनिंग करताना खिशात पैसे नसतील, तर लोक ऐनवेळी काहीतरी खोटी कारणे सांगून टाळाटाळ करत असत. 'पैसे नाहीत' किंवा 'या गोष्टीवर मला खर्च करायचा नाही' असे थेट सांगणे कित्येकांना कमीपणाचे वाटायचे.
मात्र, लाऊड बजेटिंगमुळे हे चित्र बदलले आहे. आता तरुण कोणत्याही संकोचाशिवाय, "हे माझ्या बजेटबाहेर आहे" किंवा "मला माझे बचत ध्येय पूर्ण करायचे आहे," असे स्पष्टपणे सांगत आहेत. महत्त्वाचे म्हणजे, लाऊड बजेटिंगचा आणि कंजुषपणाचा काहीही संबंध नसून, यात विचारपूर्वक खर्च करणे आणि आपल्या प्राधान्यक्रमानुसार पैसे वापरणे यावर भर दिला जातो.
सोशल मीडियावर इतरांचे लक्झरी लाईफस्टाईल पाहून निर्माण होणारा 'फोमो' (FOMO - काहीतरी गमावल्याची किंवा मागे पडल्याची भीती) आता कमी होत आहे. श्रीमंत दिसण्याचा आणि कूल राहण्याचा मानसिक ताण यामुळे मोठ्या प्रमाणावर घटला आहे. Gen Z पिढी आता कृत्रिम दिखावा बाजूला सारून वास्तव स्वीकारत आहे. आर्थिक मर्यादा स्पष्ट केल्यामुळे क्रेडिट कार्डचे बिल वाढणे आणि अवास्तव कर्जाच्या जाळ्यात अडकणे टळत आहे.
शिवाय, 'लाउड बजेटिंग'मुळे गुंतवणूक, आपत्कालीन निधी किंवा प्रवासासाठी लागणारा निधी यांसारख्या गोष्टींसाठी पैसे वाचवणे सोपे होते. मोठ्या आवाजात बजेटिंग केल्याने इतरांना प्रभावित करण्यासाठी होणारा अनावश्यक खर्च किंवा क्रेडिट कार्डाची बिले वाढवण्याबद्दलची चिंताही कमी होते. याच कारणांमुळे, Gen Z पिढी मोठ्या उत्साहाने मोठ्या आवाजात बजेटिंग करण्याच्या ट्रेंडचा स्वीकार करत आहे.