Post Office SCSS Explained: रिटायरमेंटनंतर नियमित उत्पन्न मिळावं आणि पैशाची चिंता नसावी, यासाठी अनेक जण सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात. अशाच सुरक्षित आणि लोकप्रिय पर्यायांपैकी एक म्हणजे पोस्ट ऑफिसची ‘Senior Citizen Savings Scheme’ (SCSS). ही योजना खास ज्येष्ठ नागरिकांसाठी असून यात गुंतवणूक केल्यास दरमहा ठराविक उत्पन्न मिळू शकतं. पोस्ट ऑफिसच्या या योजनेत सरकारकडून सुरक्षा मिळते, त्यामुळे अनेक जण तिला 'रिस्क-फ्री' गुंतवणूक मानतात.
SCSS योजनेत सध्या 8.2% इतका व्याजदर दिला जातो. अनेक बँकांच्या एफडीपेक्षा हा दर तुलनेने जास्त मानला जातो. या व्याजामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना रिटायरमेंटनंतर नियमित उत्पन्न मिळतं.
या स्कीममध्ये गुंतवणूक फक्त ₹1000 पासून सुरू करता येते. तर कमाल गुंतवणुकीची मर्यादा ₹30 लाख (जॉइंट अकाउंटमध्ये) इतकी ठेवण्यात आली आहे.
SCSS मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांना आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत वर्षाला ₹1.5 लाखांपर्यंत करसवलत मिळू शकते. म्हणजेच ही योजना फक्त सेव्हिंगसाठीच नाही, तर कर नियोजनासाठीही उपयोगी ठरू शकते.
या योजनेत खाते उघडण्यासाठी मुख्य अट म्हणजे वय 60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक असणे.
तसंच काही विशेष परिस्थितीत वयात सवलतही दिली जाते, जसं की—
VRS घेतलेले कर्मचारी (55 ते 60 वर्षे)
संरक्षण दलातून निवृत्त कर्मचारी (50 ते 60 वर्षे)
या योजनेत सिंगल किंवा जॉइंट अकाउंट दोन्ही प्रकारे खाते उघडता येते.
SCSS योजनेचा कालावधी 5 वर्षांचा आहे. 5 वर्षांनंतर ही योजना आणखी 3 वर्षांसाठी वाढवता येते. मात्र, मुदत पूर्ण होण्याआधी खाते बंद केल्यास दंड लागू शकतो, त्यामुळे गुंतवणूक करताना कालावधी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे.
जर एखाद्याने 30 लाख SCSS मध्ये (जॉइंट अकाउंटद्वारे) गुंतवले, तर 8.2% व्याजदरानुसार व्याजातून कमाई अशी होऊ शकते—
वार्षिक व्याज: ₹30,00,000 चे 8.2% = ₹2,46,000
तिमाही व्याज: ₹2,46,000 / 4 = ₹61,500
दरमहा अंदाजे उत्पन्न: ₹61,500 / 3 = ₹20,500
खाते उघडल्यानंतर त्या कालावधीसाठी लागू असलेला व्याजदर साधारणपणे कायम राहतो. मात्र वेळोवेळी सरकारी नियमांनुसार बदल होऊ शकतात. तसंच खातेदाराचा मृत्यू झाल्यास खाते बंद करून रक्कम नामनिर्देशित व्यक्तीला (Nominee) दिली जाते.