Post Office RD Scheme: भारतातील सर्वसामान्य नागरिकांसाठी केंद्र सरकार आणि पोस्ट ऑफिसकडून अनेक बचत योजना राबवल्या जातात. कमी जोखमीमध्ये चांगला परतावा मिळावा आणि आर्थिक सुरक्षितता मिळावी, हा या योजनांचा उद्देश आहे. अशाच लोकप्रिय योजनांपैकी एक म्हणजे पोस्ट ऑफिस आवर्ती ठेव योजना (Post Office Recurring Deposit - RD). नियमित बचत करण्याची सवय लावणारी ही योजना दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी चांगला पर्याय मानली जाते.
या योजनेत कोणताही भारतीय नागरिक खाते उघडू शकतो. दरमहा किमान ₹100 पासून गुंतवणूक सुरू करता येते. विशेष म्हणजे, या योजनेत गुंतवणुकीवर कोणतीही कमाल मर्यादा नाही. त्यामुळे आपल्या आर्थिक क्षमतेनुसार कितीही रक्कम दरमहा जमा करता येते.
सध्या पोस्ट ऑफिसच्या आरडी योजनेवर वार्षिक 6.7 टक्के व्याज दिले जाते. या योजनेचा कालावधी 5 वर्षांचा असून, मुदत पूर्ण झाल्यानंतर खाते आणखी 5 वर्षांसाठी वाढवण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदार सलग 10 वर्षे या योजनेत गुंतवणूक करून मोठा निधी तयार करू शकतात.
या योजनेचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे कर्जाची सुविधा. खाते सुरू केल्यानंतर एक वर्ष पूर्ण झाल्यावर, खातेदार आपल्या जमा रकमेच्या 50 टक्क्यांपर्यंत कर्ज घेऊ शकतो. त्यामुळे अचानक आर्थिक गरज निर्माण झाल्यास ही योजना उपयोगी ठरते.
जर एखाद्या गुंतवणूकदाराला मुदत पूर्ण होण्यापूर्वीच पैसे काढायचे असतील, तर सलग तीन वर्षे खाते चालवल्यानंतर ते शक्य आहे. मात्र, अशा वेळी आरडी योजनेचा व्याजदर मिळत नाही. त्याऐवजी पोस्ट ऑफिस बचत खात्यावर लागू असलेला व्याजदर दिला जातो.
या योजनेत अल्पवयीन मुलांच्या नावानेही खाते उघडता येते. पालक किंवा कायदेशीर पालक त्यांच्या वतीने गुंतवणूक करू शकतात. तसेच संयुक्त (Joint) खाते उघडण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.
समजा, एखादी व्यक्ती या योजनेत दरमहा ₹9,500 जमा करते. सध्याच्या 6.7 टक्के व्याजदरानुसार, पहिल्या 5 वर्षांत एकूण ₹6,77,980 इतका निधी तयार होईल. यामध्ये सुमारे ₹1,07,980 ही केवळ व्याजातून मिळालेली रक्कम असेल.
यानंतर हीच गुंतवणूक आणखी 5 वर्षे सुरू ठेवल्यास, म्हणजेच एकूण 10 वर्षांनंतर, गुंतवणूकदाराच्या खात्यात सुमारे ₹16,23,123 इतका निधी तयार होऊ शकतो. या कालावधीत एकूण ₹11,40,000 इतकी मूळ गुंतवणूक केली जाईल, तर जवळपास ₹4,83,123 इतका परतावा केवळ व्याजाच्या स्वरूपात मिळू शकतो.
नियमित बचत करण्याची सवय असलेल्या आणि सुरक्षित परतावा शोधणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी पोस्ट ऑफिसची आरडी योजना हा एक विश्वासार्ह आणि फायदेशीर पर्याय ठरू शकतो.