Gold & Silver Jewellery Imports Restricted: सोनं-चांदीच्या दरात आधीच मोठी वाढ झालेली असताना आता सरकारने आणखी एक मोठा निर्णय घेतला आहे. केंद्र सरकारने सोनं, चांदी आणि प्लॅटिनमपासून बनवलेल्या दागिन्यांच्या आयातीवर तात्काळ निर्बंध लागू केले आहेत. या निर्णयामुळे बाजारात दागिन्यांचे दर वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
Directorate General of Foreign Trade (DGFT) ने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार, ज्वेलरी आयात धोरण ‘फ्री’ वरून ‘रिस्ट्रिक्टेड’ करण्यात आले आहे. याचा अर्थ आता सोनं, चांदी आणि प्लॅटिनमच्या दागिन्यांची आयात करण्यासाठी आयातदारांना DGFT कडून परवानगी किंवा परवाना घ्यावा लागेल.
सरकारने हा निर्णय मुख्यतः फ्री ट्रेड अॅग्रीमेंट (FTA) चा गैरवापर थांबवण्यासाठी घेतला आहे. काही आयातदार कराराचा फायदा घेत स्वस्त दागिने मोठ्या प्रमाणावर आयात करत होते, असा दावा अधिकाऱ्यांनी केला आहे.
या निर्बंधांमध्ये सर्व प्रकारचे गोल्ड, सिल्व्हर आणि प्लॅटिनम ज्वेलरी आयात समाविष्ट आहे. मात्र काही क्षेत्रांना यामधून सूट देण्यात आली आहे:
एक्सपोर्ट-ओरिएंटेड युनिट्स (EOUs)
स्पेशल इकॉनॉमिक झोन (SEZ) मधील कंपन्या
जेम्स अँड ज्वेलरी एक्सपोर्ट योजनेंतर्गत होणारी आयात
या निर्णयाचा बाजारावर अनेक पातळ्यांवर परिणाम होऊ शकतो:
आयात कमी झाल्याने बाजारातील पुरवठा घटू शकतो
दागिन्यांच्या किमती वाढण्याची शक्यता
थायलंडसारख्या देशांतून होणारी स्वस्त आयात कमी होईल
देशातील ज्वेलरी उद्योगाला चालना मिळेल
‘Make in India’ उपक्रमाला बळ मिळेल
व्यापार तुटीवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होईल
सरकारचा हा निर्णय एकीकडे स्थानिक उद्योगाला प्रोत्साहन देणारा असला तरी ग्राहकांसाठी दागिने महाग होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. आता पुढील काळात बाजारात पुरवठा, मागणी आणि आंतरराष्ट्रीय दर यांच्या आधारे सोन्या-चांदीच्या दागिन्यांचे भाव कसे बदलतात, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरणार आहे.