Nirmala Sitharaman budget for sports
Summary
देशातील २० अत्यंत लोकप्रिय पर्यटन स्थळांची निवड केली जाईल.
या स्थळांवरील १०,००० मार्गदर्शकांना (Guides) आधुनिक तंत्रज्ञान, परकीय भाषा आणि आदरातिथ्य (Hospitality) विषयांचे विशेष प्रशिक्षण दिले जाईल.
परदेशी आणि स्थानिक पर्यटकांना जागतिक दर्जाचा अनुभव देणे आणि स्थानिक स्तरावर रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे.
प्रशिक्षण सरकारतर्फे विनामूल्य किंवा सवलतीच्या दरात दिले जाण्याची शक्यता आहे, जेणेकरून जास्तीत जास्त तरुण यात सहभागी होतील.
नवी दिल्ली: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी अर्थसंकल्प २०२६ सादर करताना पर्यटन आणि क्रीडा क्षेत्रासाठी महत्त्वाकांक्षी योजनांची घोषणा केली. देशातील युवकांना संधी, रोजगारनिर्मिती आणि भारताची जागतिक ओळख अधिक मजबूत करण्याच्या दृष्टीने या दोन्ही क्षेत्रांवर विशेष भर देण्यात आला आहे.
क्रीडा क्षेत्रात क्रांतिकारक बदल घडवण्यासाठी ‘खेलो इंडिया मिशन’ स्थापन करण्याची घोषणा अर्थमंत्र्यांनी केली. हे मिशन पुढील १० वर्षांसाठी राबवले जाणार आहे. या उपक्रमांतर्गत देशभरात आधुनिक प्रशिक्षण केंद्रांची स्थापना केली जाईल.
क्रीडापटूंना दर्जेदार मार्गदर्शन मिळावे यासाठी प्रशिक्षक आणि सहाय्यक कर्मचाऱ्यांचे पद्धतशीर प्रशिक्षण दिले जाईल. तसेच विविध खेळांसाठी स्पर्धा आणि लीगचे आयोजन करण्यात येणार आहे. प्रशिक्षण आणि स्पर्धा यांना पूरक ठरेल अशी क्रीडा पायाभूत सुविधा विकसित करण्यावर सरकारचा भर राहणार आहे. यामुळे ग्रामीण आणि शहरी भागातील तरुणांना क्रीडा क्षेत्रात करिअरच्या नव्या संधी उपलब्ध होतील.
पर्यटन क्षेत्राला बळकटी देण्यासाठी सरकारने अनेक महत्त्वाच्या योजना जाहीर केल्या आहेत. नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हॉस्पिटॅलिटी या संस्थेची स्थापना करण्यात येणार असून, यामुळे पर्यटन व आदरातिथ्य क्षेत्रातील कौशल्य विकासाला चालना मिळेल.
देशातील २० लोकप्रिय पर्यटन स्थळांवर १०,००० पर्यटक मार्गदर्शकांचे कौशल्य वाढवण्याची योजना राबवली जाणार आहे. यासोबतच पर्यटनाशी संबंधित माहिती एकाच व्यासपीठावर उपलब्ध करून देण्यासाठी राष्ट्रीय डेस्टिनेशन डिजिटल नॉलेज ग्रिड स्थापन करण्यात येईल.
भारताला जागतिक ट्रेकिंग आणि हायकिंगचे केंद्र बनवण्याच्या उद्देशाने हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, जम्मू-काश्मीर आणि अराकू व्हॅली येथे पर्वतीय ट्रेल्स विकसित केले जाणार आहेत. तसेच पर्यावरणपूरक पर्यटनाला चालना देण्यासाठी ओडिशा, कर्नाटक आणि केरळमध्ये कासवांसाठी विशेष ट्रेल्स उभारण्यात येणार आहेत.
देशाच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशाला उजाळा देण्यासाठी धोलावीरा सारख्या १५ पुरातत्वीय स्थळांना सांस्कृतिक स्थळे म्हणून विकसित केले जाईल. यामुळे देशांतर्गत आणि विदेशी पर्यटकांना आकर्षित करण्यास मदत होणार आहे.
एकूणच, अर्थसंकल्प २०२६ मध्ये पर्यटन आणि क्रीडा क्षेत्राला दिलेले महत्त्व भारताच्या आर्थिक विकासासोबतच रोजगारनिर्मिती, युवक सक्षमीकरण आणि जागतिक स्तरावरील प्रतिमा उंचावण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मानले जात आहे.