10 iconic indian foods that put indian cuisine on the global map
पुढारी ऑनलाईन : भारतीय खाद्यसंस्कृती तिच्या विविधता, अप्रतिम चव आणि मसाल्यांसाठी संपूर्ण जगात प्रसिद्ध आहे. शतकानुशतके भारतीय पदार्थांनी देशांच्या सीमा ओलांडून जगभरातील स्वयंपाकघरांमध्ये स्थान मिळवले आणि लाखो लोकांची मने जिंकली. आज अनेक पारंपरिक भारतीय पदार्थांना जागतिक स्तरावर विशेष ओळख मिळाली आहे.
भारत हा केवळ मसाल्यांचा आणि वैविध्यपूर्ण खाद्यपदार्थांचा देश नाही, तर जगाला अनेक असे स्वाद देणारा देश आहे, जे आज आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लोकप्रिय झाले आहेत. पूर्वी भारतीय व्यापारी, स्थलांतरित आणि आचारी आपल्या पारंपरिक पाककृती जगभर घेऊन गेले. काळानुसार स्थानिक चवीनुसार त्यात काही बदल झाले, मात्र त्यांची भारतीय ओळख आजही कायम आहे. जाणून घेऊया भारतातून जगभर पोहोचलेल्या आणि सर्वाधिक पसंती मिळवलेल्या १० लोकप्रिय खाद्यपदार्थांविषयी.
बिर्याणी
बिर्याणीवर पर्शियन (फारसी) पाककलेचा प्रभाव असल्याचे मानले जाते. मात्र भारतातील विविध प्रदेशांनी तिला आपापल्या खास शैलीत विकसित केले. हैदराबादी, लखनवी, कोलकाता आणि मलबार बिर्याणी त्यांच्या वेगळ्या चवीसाठी आणि मसाल्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत. आज मध्य पूर्व, दक्षिण आफ्रिका, ब्रिटन आणि अमेरिकेसह अनेक देशांमध्ये बिर्याणी अत्यंत लोकप्रिय आहे.
बटर चिकन
बटर चिकन हा भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय पदार्थांपैकी एक आहे. भारत-पाकिस्तान फाळणीनंतर दिल्लीमध्ये या पदार्थाचा जन्म झाला. उरलेले तंदुरी चिकन कोरडे पडू नये म्हणून ते लोणी, क्रीम, टोमॅटो आणि मसाल्यांच्या ग्रेव्हीत शिजवण्यात आले आणि त्यातून हा स्वादिष्ट पदार्थ तयार झाला. आज जगातील जवळपास प्रत्येक मोठ्या शहरातील भारतीय रेस्टॉरंटच्या मेनूमध्ये बटर चिकन असते.
डोसा
दक्षिण भारतातील कुरकुरीत आणि चविष्ट डोसा आज जागतिक स्तरावरही मोठ्या प्रमाणात पसंत केला जातो. तांदूळ आणि डाळीच्या आंबवलेल्या पिठापासून तयार होणारा डोसा स्वादिष्ट तर आहेच, शिवाय तो ग्लूटेन-फ्री असल्याने आरोग्यासाठीही चांगला मानला जातो. युरोप, अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये हेल्दी फूड म्हणून त्याची मागणी वाढत आहे.
गुलाबजाम
गुलाबजाम ही भारतीय मिठाईची ओळख बनली आहे. खवा किंवा दुधाच्या घट्ट घटकांपासून तयार केलेले मऊ गोळे साखरेच्या पाकात भिजवल्यानंतर त्याची चव सर्वांनाच आवडते. जगभरातील भारतीय रेस्टॉरंटमध्ये हा सर्वाधिक लोकप्रिय डेझर्टपैकी एक आहे. अनेक ठिकाणी तो व्हॅनिला आईस्क्रीमसोबतही दिला जातो.
इडली
दक्षिण भारतातील पारंपरिक इडली ही जगातील सर्वात आरोग्यदायी खाद्यपदार्थांपैकी एक मानली जाते. तांदूळ आणि उडीद डाळीच्या आंबवलेल्या पिठापासून बनणारी इडली हलकी, पौष्टिक आणि सहज पचणारी असते. फर्मेंटेड फूड्सच्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे अनेक देशांमध्येही तिचा आरोग्यदायी आहार म्हणून स्वीकार केला जात आहे.
मँगो लस्सी
दही, दूध आणि पिकलेल्या आंब्यापासून तयार होणारी मँगो लस्सी हे भारतातील अत्यंत लोकप्रिय पेय आहे. तिची गोड आणि थंडगार चव जगभरातील लोकांना आकर्षित करते. भारतात येणारे विदेशी पर्यटक भारतीय जेवणासोबत सर्वप्रथम मँगो लस्सीची चव घेतात. आज अनेक देशांतील कॅफे आणि स्मूदी बारमध्येही ती सहज उपलब्ध आहे.
मसाला चहा
भारतातील अनेक घरांमध्ये दिवसाची सुरुवात मसाला चहानेच होते. दूध, काळा चहा, आले, वेलची, दालचिनी आणि लवंग यांसारख्या मसाल्यांपासून तयार होणारा हा चहा आता जगभर लोकप्रिय झाला आहे. परदेशातील कॅफेमध्ये 'चाय लाटे'सारख्या आधुनिक स्वरूपात तो दिला जात असला, तरी त्याचे मूळ भारतीय स्वयंपाकघरातच आहे.
नान
नान हा भारतीय जेवणाचा महत्त्वाचा भाग आहे. तंदूरमध्ये भाजलेली ही मऊ आणि चविष्ट भाकरी जगभर भारतीय करीसोबत आवडीने खाल्ली जाते. आज अनेक देशांतील सुपरमार्केटमध्ये रेडी-टू-ईट नान सहज मिळते. गार्लिक नान, बटर नान आणि चीज नान यांसारखे प्रकारही मोठ्या प्रमाणात लोकप्रिय आहेत.
तंदुरी चिकन
मातीच्या तंदूरमध्ये भाजलेले तंदुरी चिकन त्याच्या धुरकट चवीसाठी आणि मसालेदार फ्लेवरसाठी जगभर प्रसिद्ध आहे. त्याची लोकप्रियता इतकी वाढली आहे की आता तंदुरी फ्लेवरचा वापर पिझ्झा, सँडविच, रॅप्स आणि इतर फ्यूजन पदार्थांमध्येही केला जातो.
समोसा
समोसा हा जगातील सर्वाधिक लोकप्रिय स्नॅक्सपैकी एक आहे. मसालेदार बटाटा किंवा इतर सारण भरून तयार केलेला हा कुरकुरीत पदार्थ भारतात अत्यंत आवडीने खाल्ला जातो. आज ब्रिटन, कॅनडा, अमेरिका, दक्षिण आफ्रिका आणि मध्य पूर्वेसह अनेक देशांमध्ये समोसा सहज उपलब्ध आहे. विविध देशांमध्ये त्याच्या सारणात आणि चवीत बदल झाले असले, तरी त्याची भारतीय ओळख आजही कायम आहे.