फुटबॉल हा केवळ एक खेळ नसून, कुटुंबांना एकत्र बांधणारा एक भावनिक दुवा आहे. अनेक कुटुंबांमध्ये तर फुटबॉलची ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली दिसते. यातच फिफा विश्वचषक हा असा एक महासंग्राम आहे, जिथे जगभरातील कुटुंबे एकत्र येऊन फुटबॉलचा आनंद घेतात आणि आठवणींची शिदोरी जपतात. यंदा अमेरिका, मेक्सिको आणि कॅनडा या तीन देशांमध्ये संयुक्तपणे रंगणाऱ्या २०२६ च्या फिफा विश्वचषकात अशीच एक ऐतिहासिक आणि अभूतपूर्व गोष्ट पाहायला मिळणार आहे.
या स्पर्धेत तब्बल '८' सख्ख्या भावांच्या जोड्या (१६ खेळाडू) फुटबॉलच्या या सर्वात भव्य मंचावर आपापल्या देशांचे प्रतिनिधित्व करताना अधिकृतपणे मैदानात उतरणार आहेत.
यातली सर्वात रंजक आणि भावुक बाब म्हणजे, हे सर्व भाऊ एकाच संघाकडून खेळणार नसून, ४ कुटुंबांमधील भाऊ 'राम-लक्ष्मणाची जोडी' बनून एकाच देशाच्या झेंड्याखाली खेळतील, तर उर्वरित ४ कुटुंबांमधील भाऊ वेगवेगळ्या देशांची जर्सी घालून एकमेकांविरुद्ध आमनेसामने भिडणार आहेत
या यादीची सुरुवात होते ती नेदरलँड्सचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या क्विंटन आणि ज्युरियन टिंबर या जुळ्या भावांपासून. हे दोघेही दिसायला अगदी हुबेहूब असल्याने मैदानवर पंच आणि चाहत्यांची दिशाभूल होण्याची दाट शक्यता आहे. मात्र, त्यांचे खेळण्याचे स्थान (पॉझिशन) वेगवेगळे असल्याने त्यांना ओळखणे काहीसे सोपे जाईल. ज्युरियन हा बचावात्मक फळीत (डिफेन्स) खेळतो, तर क्विंटन मध्य फळीत (मिडफिल्ड) आपली भूमिका बजावतो.
तसेच त्यांच्या जर्सी क्रमांकावरूनही त्यांना ओळखता येईल. इंग्लंडच्या आर्सेनल क्लबकडून खेळणारा ज्युरियन २ क्रमांकाची जर्सी परिधान करेल, तर फ्रान्सच्या ऑलिम्पिक मार्शेकडून खेळणारा क्विंटन २६ क्रमांकाच्या जर्सीत दिसेल. मुख्य प्रशिक्षक रोनाल्ड कोमन यांनी या दोघांनाही नेदरलँड्सच्या २६ सदस्यीय संघात स्थान दिले आहे. त्यामुळे या भावांना एकत्र विश्वचषक जिंकण्याची दुर्मिळ संधी उपलब्ध झाली आहे.
टिंबर बंधूंचा संबंध क्युरासाओ (Curacao) या देशाशीही जोडलेला आहे, कारण त्यांचे मूळ या देशात आहे. विशेष म्हणजे क्युरासाओ हा देश यंदा आपल्या इतिहासातील पहिला वहिला फिफा विश्वचषक खेळत आहे आणि त्यांच्या संघातही 'बकुना' बंधूंची जोडी पाहायला मिळणार आहे. लिएंड्रो आणि जुनिन्हो बकुना या दोघांचा जन्म नेदरलँड्समध्ये झाला असून त्यांनी सुरुवातीला डच युवा संघांचे प्रतिनिधित्व केले होते. मात्र, नंतर त्यांनी आपल्या मूळ देशाकडून (क्युरासाओ) खेळण्याचा निर्णय घेतला आणि या छोट्या देशाला पहिल्यांदाच विश्वचषकाचे तिकीट मिळवून देण्यात ऐतिहासिक कामगिरी बजावली.
मोठा भाऊ लिएंड्रो बकुना हा विश्वचषकात क्युरासाओचे नेतृत्व करणारा पहिला कर्णधार म्हणून इतिहास रचणार आहे. प्रीमियर लीगमध्ये अॅस्टन व्हिला आणि कार्डिफ सिटीसारख्या नामांकित क्लबकडून खेळल्यामुळे त्याला मोठ्या सामन्यांचा दांडगा अनुभव आहे. त्याचा लहान भाऊ जुनिन्हो यालाही प्रीमियर लीगचा अनुभव आहे. क्युरासाओचा समावेश जर्मनी, इक्वेडोर आणि कोट दि आयव्हरी (आयव्हरी कोस्ट) सोबत 'गट इ' (Group E) मध्ये करण्यात आला आहे. या कठीण गटातून क्युरासाओकडून फारशा अपेक्षा नसल्या, तरी फुटबॉलमध्ये धक्कादायक निकालांची परंपरा पाहता बकुना बंधूंच्या कामगिरीवर सर्वांचे लक्ष असेल.
फुटबॉल जगतात अत्यंत लोकप्रिय असलेले हर्नांडेझ बंधू पुन्हा एकदा फ्रान्सच्या जर्सीमध्ये एकत्र दिसणार आहेत. मुख्य प्रशिक्षक डिडिएर डेशॅम्प्स यांनी या दोन्ही स्टार खेळाडूंना फ्रान्सच्या संघात स्थान दिले आहे. मोठा भाऊ लुकास हर्नांडेझ (ज्याने नुकतेच पीएसजी क्लबकडून खेळताना आपले तिसरे चॅम्पियन्स लीग विजेतेपद पटकावले) हा फ्रान्ससाठी २१ क्रमांकाची जर्सी घालून डावा बचावपटू (लेफ्ट बॅक) म्हणून खेळेल. तो २०१८ च्या विश्वचषक विजेत्या फ्रेंच संघाचा भाग होता.
दुसरीकडे, लहान भाऊ थिओ हर्नांडेझ (ज्याने २०१८ मध्ये रिअल माद्रिदसोबत चॅम्पियन्स लीग जिंकली होती आणि सध्या तो सौदी अरेबियाच्या अल-हिलाल क्लबकडून खेळतो) हा १९ क्रमांकाच्या जर्सीत दिसेल. थिओने २०२२ च्या विश्वचषकात अंतिम फेरी गाठली होती, मात्र यंदा विजेतेपदाचा दुष्काळ संपवण्याचा त्याचा निर्धार असेल.
या विश्वचषकातील सर्वात रंजक आणि फुटबॉलची कौटुंबिक फाळणी दर्शवणारी जोडी म्हणजे विल्यम्स बंधू. इन्याकी आणि निको हे दोन्ही भाऊ क्लब स्तरावर एकाच संघाकडून (अॅथलेटिक बिलाबाओ) खेळत असले, तरी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ते वेगवेगळ्या देशांचे प्रतिनिधित्व करत आहेत.
लहान भाऊ निको विल्यम्स हा जेतेपदासाठी प्रबळ दावेदार असलेल्या स्पेनच्या संघाकडून खेळणार आहे. दुखापतींमुळे संपूर्ण हंगाम संघर्षाचा गेल्यानंतरही, प्रशिक्षक लुइस डी ला फुएन्ते यांनी त्याच्यावर विश्वास दाखवला आहे. २३ वर्षीय निकोचा हा दुसरा विश्वचषक असेल. निकोने स्पेनला २०२४ चे युरो कप विजेतेपद मिळवून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.
दुसरीकडे, मोठा भाऊ इन्याकी विल्यम्स हा घाना संघाकडून खेळणार आहे. २०२२ मध्ये त्याने घानाकडून खेळण्याचा निर्णय घेतला होता, मात्र कतार विश्वचषकात त्याला विशेष चमक दाखवता आली नव्हती. यंदा तो या कामगिरीत सुधारणा करण्यास उत्सुक असेल. जर स्पेन आणि घाना आपापल्या गटात अनुक्रमे अव्वल आणि दुसऱ्या स्थानावर राहिले, तर उप-उपांत्यपूर्व फेरीत (Round of 16) हे दोन सख्खे भाऊ एकमेकांविरुद्ध मैदानात भिडताना दिसू शकतात.
स्ट्रॅसबर्ग क्लबचा राईट बॅक गुएला दुए हा आयव्हरी कोस्ट संघाचे प्रतिनिधित्व करतो, तर त्याचा लहान भाऊ आणि पीएसजी (PSG) क्लबचा विंगर डेझिरे दुए हा फ्रान्सच्या बलाढ्य संघाकडून खेळतो. दोन्ही भावांनी फ्रेंच क्लब 'रेन्नेस' मधून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली होती, मात्र आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दोघांचे मार्ग वेगळे झाले.
२१ वर्षीय डेझिरे दुए हा फ्रान्सचा उगवता तारा आणि दोन वेळचा चॅम्पियन्स लीग विजेता आहे. अपेक्षेप्रमाणे तो फ्रान्सच्या विश्वचषक संघात स्थान मिळवण्यात यशस्वी ठरला आहे. हा त्याचा पहिलाच मोठा आंतरराष्ट्रीय विश्वचषक असणार आहे. मात्र, त्याचा मोठा भाऊ गुएला दुए हा फ्रान्सकडून नव्हे, तर आयव्हरी कोस्टकडून खेळताना दिसेल.
या भावांचा जन्म फ्रान्समध्ये झाला असून त्यांचे वडील आयव्हरी कोस्टचे तर आई फ्रान्सची आहे. मोठ्या भावाने वडिलांच्या देशाची तर लहान भावाने आईच्या देशाची निवड केली. गुएलाने २०२४ मध्ये आयव्हरी कोस्टकडून पदार्पण केले असून २०२५ च्या आफ्रिकन कप ऑफ नेशन्समध्ये संघाला उपांत्यपूर्व फेरी गाठून देण्यात मदत केली होती. जर फ्रान्स आणि आयव्हरी कोस्ट आपापल्या गटात यशस्वी ठरले, तर बाद फेरीत हे दोन भाऊही एकमेकांसमोर ठाकण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
आफ्रिका खंडातील 'केप व्हर्डे' (Cape Verde) या छोट्याशा आणि वेगाने उदयास येणाऱ्या देशानेही फुटबॉल विश्वाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. केप व्हर्डेच्या आंतरराष्ट्रीय संघात यंदा मिडफिल्डची संपूर्ण सूत्रे लारोस दुआर्ते आणि डेरॉय दुआर्ते या दोन सख्ख्या भावांच्या हाती असणार आहेत. एकाच देशासाठी आणि तेही मिडफिल्डमध्ये दोन सख्ख्या भावांनी एकत्र खेळणे, हा फुटबॉलमधील अत्यंत दुर्मिळ योग मानला जातो.
२७ वर्षीय लहान भाऊ डेरॉय दुआर्ते हा सध्या युरोपियन फुटबॉल वर्तुळात प्रचंड फॉर्मात आहे. तो बल्गेरियातील सर्वात यशस्वी आणि चॅम्पियन्स लीग खेळणाऱ्या 'लुडोगोरेट्स राजग्राड' (Ludogorets) या क्लबचा मुख्य मिडफिल्डर आहे. डेरॉय हा मैदानावर अत्यंत आक्रमक आणि चपळ खेळाडू म्हणून ओळखला जातो. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर केप व्हर्डेसाठी खेळताना त्याने अतिशय कमी वेळेत आपले स्थान पक्के केले आहे.
फुटबॉल विश्लेषकांच्या मते, यंदाच्या विश्वचषकात मुख्य प्रशिक्षकांच्या रणनीतीमध्ये मोठा भाऊ लारोसपेक्षा धाकटा भाऊ डेरॉय दुआर्ते याला संघात अधिक महत्त्वाचे स्थान मिळण्याची दाट शक्यता आहे.
'ब्लू शार्क्स'साठी दुआर्ते बंधू ठरणार गेमचेंजर
केप व्हर्डेच्या संघाला फुटबॉल विश्वात 'ब्लू शार्क्स' (Blue Sharks) या टोपणनावाने ओळखले जाते. आफ्रिकन कप ऑफ नेशन्समध्ये (AFCON) या संघाने अनेक मोठ्या देशांना धूळ चारली आहे. आता विश्वचषकाच्या या भव्य मंचावर जेव्हा हे दोन भाऊ एकाच वेळी मध्यफळीत उतरतील, तेव्हा त्यांच्यातील कौटुंबिक ताळमेळ आणि मैदानावरची केमिस्ट्री केप व्हर्डेला नवा इतिहास रचून देण्यासाठी 'गेमचेंजर' ठरू शकते. चाहत्यांसाठीही या दोन डच-बॅकग्राउंड असलेल्या भावांना केप व्हर्डेच्या जर्सीत एकत्र लढताना पाहणे नक्कीच रंजक ठरेल.
डॅरिक लुकासेन आणि ब्रायन ब्रॉबी या सख्ख्या भावांची गोष्ट फुटबॉल चाहत्यांच्या काळजाचा ठोका चुकवणारी आहे. मोठा भाऊ डॅरिक हा घानाकडून खेळणारा कसलेला बचावपटू आहे, तर त्याचा लहान भाऊ ब्रायन हा नेदरलँड्सचा हुकमी आक्रमक स्ट्रायकर आहे. म्हणजेच, जर हे दोघे मैदानात आमनेसामने आले, तर लहान भावाला गोल करण्यापासून रोखण्याची थेट जबाबदारी मोठ्या भावावर असेल.
डॅरिक आणि ब्रायन या दोघांचा जन्म नेदरलँड्सच्या अॅमस्टरडॅम येथे झाला. त्यांचे आई-वडील घाना देशातून नेदरलँड्समध्ये स्थायिक झाले होते. दोन्ही भावांनी डच फुटबॉलच्या जगप्रसिद्ध 'अजाक्स' (Ajax) अकादमीमधून फुटबॉलचे धडे गिरवले. मात्र, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सीनियर संघ निवडीची वेळ आली, तेव्हा दोघांनी दोन वेगळ्या देशांची निवड केली. मोठ्या भावाने आपल्या आई-वडिलांच्या मूळ देशाची (घाना) हाक ऐकली, तर लहान भावाने ज्या देशात जन्म झाला त्या नेदरलँड्सचा डच जर्सी घालण्याचा निर्णय घेतला.
३० वर्षीय डॅरिक लुकासेन हा अत्यंत आक्रमक आणि कडक बचावासाठी ओळखला जाणारा सेंटर बॅक आहे. पीएसव्ही आइंडहोव्हन, हर्था बर्लिन आणि अँडरलेक्ट सारख्या युरोपियन क्लबकडून खेळण्याचा त्याला प्रदीर्घ अनुभव आहे. सध्या तो सायप्रसच्या 'पाफोस' (Pafos) क्लबकडून खेळत असून त्याच्या बचावात्मक कामगिरीच्या जोरावर त्याने घानाच्या 'ब्लॅक स्टार्स' (Black Stars) संघात आपले स्थान पक्के केले आहे. घानाच्या बचावफळीला युरोपियन फुटबॉलचा अनुभव देणारा तो एक मुख्य शिलेदार आहे.
२४ वर्षीय ब्रायन ब्रॉबी हा सध्या युरोपियन फुटबॉलमधील सर्वात वेगाने उदयास आलेला 'पावरहाऊस' स्ट्रायकर मानला जातो. अजाक्स क्लबसाठी गोलचा पाऊस पाडल्यानंतर तो आता इंग्लंडच्या प्रीमियर लीग मधील 'संडरलँड' (Sunderland) क्लबचे प्रतिनिधित्व करत आहे. त्याची मजबूत शरीरयष्टी, उत्कृष्ट वेग आणि गोल करण्याची अचूक क्षमता यांमुळे नेदरलँड्सचा मुख्य प्रशिक्षक रोनाल्ड कोमन याने डच आक्रमणाची धुरा ब्रायनच्या खांद्यावर सोपवली आहे.
फिफाच्या वेळापत्रकानुसार नेदरलँड्सचा संघ 'गट फ' (Group F) मध्ये आहे, तर घानाचा संघ 'गट एल' (Group L) मध्ये आहे. त्यामुळे साखळी सामन्यात हे दोन्ही भाऊ एकमेकांशी भिडणार नाहीत. मात्र, दोन्ही संघांनी आपापल्या गटात चांगली कामगिरी करून बाद फेरी (Round of 32 किंवा Round of 16) गाठली, तर डॅरिक आणि ब्रायन मैदानावर एकमेकांसमोर उभे ठाकतील.
जॉन सूटर आणि हॅरी सूटर हे दोन्ही भाऊ मैदानावर एकाच भूमिकेत म्हणजेच 'सेंटर बॅक' (डिफेंडर) म्हणून खेळतात. आपल्या उत्कृष्ट बचावाने समोरच्या संघाला रोखण्यात या दोघांचाही हातखंडा आहे. मात्र, यंदाच्या महामंचावर हे दोन्ही भाऊ दोन वेगवेगळ्या खंडांतील देशांचे प्रतिनिधित्व करत असून, आपापल्या देशाच्या बचावफळीचे मुख्य आधारस्तंभ म्हणून मैदानात उतरतील.
जॉन आणि हॅरी या दोघांचा जन्म स्कॉटलंडमधील 'अबरदीनशायर' येथे झाला. त्यांचे वडील स्कॉटिश, तर त्यांची आई ऑस्ट्रेलियन आहे. दोन्ही भावांनी स्कॉटलंडच्याच मातीत फुटबॉलचे प्राथमिक धडे गिरवले. मात्र, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळण्याची वेळ आली तेव्हा मोठ्या भावाने वडिलांच्या देशाची (स्कॉटलंड) निवड केली, तर लहान भावाने आईच्या देशाकडून (ऑस्ट्रेलिया) खेळण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला. एकाच घरात वाढलेले दोन डिफेंडर दोन वेगवेगळ्या देशांच्या बचावाची भिंत बनणे, हा फुटबॉल जगतातील अत्यंत दुर्मिळ आणि रंजक योगायोग आहे.
२९ वर्षीय मोठा भाऊ जॉन सूटर हा स्कॉटलंडच्या फुटबॉलमधील एक अत्यंत प्रतिष्ठित आणि अनुभवी नाव आहे. तो स्कॉटलंडमधील अव्वल दर्जाचा क्लब 'रेंजर्स' (Rangers) कडून खेळतो. जॉन हा मैदानावर त्याच्या अचूक टॅकलिंग आणि खेळाचा अंदाज घेण्याच्या अफाट कौशल्यासाठी ओळखला जातो. दुखापतींच्या मोठ्या संकटांवर मात करत त्याने स्कॉटलंडच्या राष्ट्रीय संघात आपले स्थान पुन्हा मिळवले असून, यंदाच्या विश्वचषकात स्कॉटिश बचावाची संपूर्ण भिंत त्याच्या अनुभवावर अवलंबून असेल.
२७ वर्षीय लहान भाऊ हॅरी सूटर हा ऑस्ट्रेलियाच्या म्हणजेच 'सॉकरूज' (Socceroos) संघाचा हुकमी एक्का आहे. ६ फूट ६ इंच इतकी अवाढव्य उंची लाभलेला हॅरी हा इंग्लंडच्या प्रीमियर लीगमधील 'लेस्टर सिटी' (Leicester City) क्लबचा स्टार डिफेंडर आहे. आपल्या उंचीचा फायदा घेत हवेतील पासेस (Aerial Duels) रोखण्यात त्याचा जगात तोड नाही. आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या बचावाची धुरा सांभाळण्यात हॅरीची भूमिका नेहमीच ऐतिहासिक राहिली असून, महत्त्वाच्या क्षणी कॉर्नर किकवर हेडरद्वारे गोल करण्यातही तो माहीर आहे.
