Retail inflation India
नवी दिल्ली: राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाने (NSO) सोमवारी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, ग्राहक किंमत निर्देशांकावर (CPI) आधारित किरकोळ महागाई ऑगस्टमध्ये ४.८ टक्क्यांवर पोहोचली आहे. जुलैमध्ये हे प्रमाण ४.५ टक्के होते. अन्नपदार्थांच्या वाढलेल्या किमती हे या वाढीचे मुख्य कारण ठरले आहे.
सध्याची महागाईची पातळी रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) ४ टक्क्यांच्या उद्दिष्टापेक्षा जास्त असून, सलग तिसऱ्या महिन्यात ती या पातळीच्या वर राहिली आहे; तरीही ती २ ते ६ टक्क्यांच्या 'कम्फर्ट झोन'मध्ये आहे. दुसरीकडे, इंधन आणि उत्पादित वस्तूंच्या किमती वाढल्यामुळे घाऊक किंमत निर्देशांकावर (WPI) आधारित महागाई ऑगस्टमध्ये ९.९ टक्क्यांवर पोहोचली, जी जुलैमध्ये ९.८ टक्के होती.
NSO च्या आकडेवारीनुसार, अन्नधान्य महागाई ऑगस्टमध्ये ६ टक्क्यांपर्यंत वाढली, जी जुलैमध्ये ५.५ टक्के होती. पश्चिम आशियातील (मध्य पूर्व) नव्याने सुरू झालेल्या संघर्षामुळे तेलाच्या किमती वाढल्या असून, त्याचा परिणाम वाहतूक आणि रेस्टॉरंट्ससारख्या क्षेत्रांवर दिसून आला. रेस्टॉरंट सेवांच्या दरांमध्ये ऑगस्टमध्ये ८.४ टक्के वाढ झाली (जुलैमध्ये ही वाढ ७.७ टक्के होती), तर वाहतूक सेवांमधील महागाई ४.६ टक्के राहिली (जुलैमध्ये ती ४.४ टक्के होती).
ग्रामीण भागात किरकोळ महागाईचे प्रमाण अधिक राहिले (५.२ टक्के), जे जुलैमध्ये ४.८ टक्के होते. शहरी भागातील महागाईतही वाढ होऊन ती ४ टक्क्यांवरून ४.३ टक्क्यांवर पोहोचली. किरकोळ महागाईची ही ताजी आकडेवारी महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे, कारण रिझर्व्ह बँकेच्या चलनविषयक धोरण समितीची (MPC) बैठक पुढील महिन्याच्या सुरुवातीला होणार आहे.
"महागाईचा कल बाह्य आणि हवामानाशी संबंधित अशा दोन्ही प्रकारच्या जोखमींमुळे अस्थिर राहण्याची शक्यता आहे. हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या वाहतुकीबाबतची अनिश्चितता जागतिक ऊर्जा किमती वाढण्याची जोखीम निर्माण करत आहे. देशांतर्गत पातळीवर, सरासरीपेक्षा कमी पाऊस ही चिंतेची मुख्य बाब आहे. महागाईतील सातत्यपूर्ण वाढीमुळे आगामी महिन्यांत व्याजदर वाढवण्याची शक्यता बळावू शकते. ऑक्टोबरमधील आरबीआयच्या धोरणात्मक निर्णयाकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरेल, विशेषतः जेव्हा काही प्रमुख मध्यवर्ती बँकांनी आधीच व्याजदर वाढवण्याचे सत्र सुरू केले आहे," असे 'केअरएज'च्या (CareEdge) मुख्य अर्थतज्ज्ञ रजनी सिन्हा यांनी सांगितले.
ICRA च्या मुख्य अर्थतज्ज्ञ अदिती नायर यांना यापूर्वी डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढीची अपेक्षा होती. "जर आगामी MPC बैठकीच्या काळात कच्च्या तेलाचे दर चढेच राहिले ज्यामुळे पेट्रोल आणि डिझेलच्या किरकोळ विक्री दरात (RSP) वाढ होण्याची चिन्हे निर्माण होऊन त्याचा परिणाम सर्वसाधारण महागाईच्या दबावावर होऊ शकतो, तर अपेक्षित असलेली व्याजदर वाढ डिसेंबर २०२६ ऐवजी ऑक्टोबर २०२६ मध्येच केली जाण्याची शक्यता आहे."
