ठाणे : गणेशोत्सवाची लगबग ओसरल्यानंतर आता पितृपक्ष सुरू झाल्याने फुलांची मागणी मोठ्या प्रमाणात घटली आहे. मागणीच्या तुलनेत आवक अधिक असल्याने ठाणे फूल बाजारात झेंडू, शेवंती, गुलछडीसह विविध फुलांच्या दरात घसरण झाली आहे. गणेशोत्सवाच्या सुरुवातीच्या काळात चांगला दर मिळाल्याने उत्साहित झालेल्या शेतकऱ्यांना सध्या मात्र कमी दराचा सामना करावा लागत आहे. नवरात्रोत्सव सुरू झाल्यानंतर फुलांची मागणी वाढून दराला पुन्हा आधार मिळण्याची अपेक्षा फूल उत्पादक आणि व्यापाऱ्यांना आहे.
गणेशोत्सवाच्या पहिल्या काही दिवसांत फुलांना मोठी मागणी होती. त्यावेळी झेंडू, शेवंती, गुलछडी आणि गुलाबाला तुलनेने चांगले दर मिळाले. मात्र गौरी विसर्जनानंतर बाजारातील मागणी कमी होत गेली. पितृपक्षात धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये फुलांचा वापर तुलनेने कमी होत असल्याने त्याचा थेट परिणाम बाजारातील दरावर झाला आहे. त्यामुळे फुलांची आवक असली तरी खरेदीदार कमी असल्याचे चित्र आहे.
ठाणे शहर आणि परिसरातील बाजारपेठेची फूल गरज भागविण्यासाठी पुणे, नाशिकसह राज्यातील विविध भागांतून फुलांची आवक होते. पुणे जिल्ह्यातील तसेच नाशिक परिसरातील शेतकरी विविध प्रकारच्या फुलांची लागवड करतात. गणेशोत्सव आणि नवरात्रोत्सवासारख्या सणांच्या काळात या भागातून मोठ्या प्रमाणावर फुले बाजारात येतात. यंदा पावसाचे प्रमाण, लागवडीचे क्षेत्र आणि हवामान यामुळे काही भागांत उत्पादन चांगले राहिल्याने बाजारात आवकही समाधानकारक आहे.
जुलै-ऑगस्टमध्ये झालेल्या पावसाचा फुलांच्या उत्पादनावर परिणाम झाला असला तरी पावसाने उघडीप दिल्यानंतर फुलांची प्रतवारी चांगली राहिली. मात्र उत्पादन चांगले आणि सणासुदीच्या काळात एकाच वेळी मोठ्या प्रमाणात आवक झाल्याने मागणी-पुरवठ्याचे गणित बिघडले. परिणामी गणेशोत्सवाच्या सुरुवातीच्या दिवसांनंतर दरात सातत्याने घट झाली.
११ ऑक्टोबरपासून नवरात्रोत्सवाला सुरुवात होणार असल्याने फूल उत्पादकांचे लक्ष आता या काळातील मागणीकडे लागले आहे. नवरात्रोत्सवात देवीच्या पूजेसाठी तसेच घटस्थापना, मंडप, सजावट आणि विविध धार्मिक कार्यक्रमांसाठी फुलांची मागणी वाढते. त्यामुळे पितृपक्षातील मंदी संपून नवरात्रोत्सवाच्या काळात बाजारात पुन्हा तेजी येण्याची शक्यता व्यापाऱ्यांकडून व्यक्त केली जात आहे.
नवरात्रोत्सवासाठी काही शेतकरी चांगल्या प्रतीची फुले राखून ठेवत असून, मागणी वाढल्यास त्यांना त्याचा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र हवामान, आवक आणि बाजारातील मागणी यावर प्रत्यक्ष दर अवलंबून राहणार आहेत.
फुलांचे सध्याचे दर
फूल - सध्याचा अंदाजे दर
झेंडू - 40 ते 50 रु किलो
शेवंती - 50 ते 60 रु किलो
गुलछडी - 70 ते 100 रु किलो
गुलाब - 50 ते 70 रु (20 नग)
पितृपक्षामुळे सध्या फुलांची मागणी कमी आहे. त्यामुळे आवक असतानाही दरावर दबाव आहे. नवरात्रोत्सव सुरू झाल्यानंतर पूजेसाठी आणि सजावटीसाठी फुलांची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना दरात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
साहेबराव पवार, फूल व्यापारी
