भिवंडी: भिवंडी शहर महानगरपालिका क्षेत्रातील अनेक भागात ऐन उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्याची तीव्र टंचाई निर्माण झाली आहे. गरजेपेक्षा कमी होणारा पाणीपुरवठा आणि त्यातच उपलब्ध असलेल्या पाण्यात करण्यात आलेली कपात, ही या परिस्थितीची मुख्य कारणे आहेत.
शहराला पूर्वी मिळणाऱ्या 126 दशलक्ष लिटर (एमएलडी) पाण्यापेक्षा सध्या 11 दशलक्ष लिटर पाणी कमी मिळत आहे. असे असले तरी बाधित भागांमध्ये महापालिकेचा पाणीपुरवठा विभाग दररोज टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करून नागरिकांची पाण्याची टंचाई दूर करण्यासाठी प्रयत्न करत आहे.
महानगरपालिका क्षेत्राची एकूण लोकसंख्या सुमारे 12 लाखांहून अधिक असून या नागरिकांना त्यांच्या गरजेनुसार पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रशासन विविध योजना राबवित आहे. मात्र उन्हाळ्याची सुरुवात होताच पिण्याच्या पाण्याची टंचाई आणि त्यावरून होणारा नागरिकांचा संताप व व्यापक आंदोलने ही आता नित्याचीच बाब बनली आहे.
भिवंडीतील विशेषतः काही कामगार व सामान्य लोकवस्ती आणि उंचावरील झोपडपट्टी यासारख्या 28 झोपडपट्टी भागांमधील रहिवासी तीव्र पाणीटंचाईचा सामना करत आहेत. या सर्व भागांना त्यांच्या प्रत्यक्ष गरजेपेक्षा खूपच कमी पाणीपुरवठा होत आहे.
ही तूट भरून काढण्यासाठी, महानगरपालिका मागणीनुसार टँकर्सद्वारे पाणीपुरवठा करत आहे. शहरांतील जवळपास सर्वच झोपडपट्ट्यांमध्ये, कमी-अधिक प्रमाणात, पिण्याच्या पाण्याची अशीच गंभीर टंचाई भेडसावत आहे. परिणामी, या भागांतील शिष्टमंडळे आपल्या पाण्याच्या मागण्या लावून धरण्यासाठी महानगरपालिका कार्यालयासमोर निदर्शने करत आहेत.
महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाचे कार्यकारी अभियंता संदीप पटनावर यांनी सांगितले की, 12 लाख लोकसंख्या असलेल्या भिवंडी शहराला दररोज 180 दशलक्ष लिटर प्रतिदिन पाण्याची आवश्यकता असते. मात्र, महानगरपालिकेला सध्या केवळ 115 एमएलडी पाणी मिळत आहे. यापैकी 73 एमएलडी पाणी स्टेम प्राधिकरणाकडून आणि 42 एमएलडी पाणी मुंबई महानगरपालिकेकडून मिळते. त्यामुळे सध्या 65 एमएलडी पाण्याची तूट निर्माण झाली आहे.
यापूर्वी महानगरपालिकेच्या वऱ्हाळा तलावातून दररोज 5 एमएलडी अतिरिक्त पाणी मिळत असे. परंतु तलावातील वाढते प्रदूषण आणि पाणी दूषित झाल्याने राष्ट्रीय हरित लवादाने या तलावातील पिण्याचे पाणी उपसण्यावर बंदी घातली आहे. याव्यतिरिक्त, स्टेम प्राधिकरणानेही अलीकडेच आपल्या पाणीपुरवठ्यात 6 एमएलडी पाण्याची कपात केली आहे. त्यामुळे शहराच्या ज्या भागांमध्ये पाणीकपात लागू आहे, तिथे आता टँकर्सद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे.
महापालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाकडे सध्या तीन टँकर्स उपलब्ध आहेत. आणखी दोन टँकर्स भाड्याने घेऊन, एकूण पाच टँकर्सचा ताफा गरजू भागांमध्ये पद्धतशीरपणे पाणीपुरवठा करण्यासाठी वापरला जात आहे. शिवाय, मुंबई महानगरपालिकेकडे दररोज अतिरिक्त 5 एमएलडी पाणीपुरवठा करण्याची विनंती करण्यात आली आहे. ही विनंती मंजूर झाल्यानंतर आणि वऱ्हाळा तलावातून होणारा पाणीपुरवठा पुन्हा सुरू झाल्यानंतर शहरातील पाणीटंचाईची समस्या बऱ्याच अंशी सुटण्याची अपेक्षा आहे.
या उपाययोजनां व्यतिरिक्त, दैनंदिन वापरासाठीचे अनेक भागांना बोअरवेल्स आणि विहिरींच्या माध्यमातून पाणी पुरवले जात आहे. जनतेच्या पाण्याच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी प्रशासन कटिबद्ध आहे,असे कार्यकारी अभियंता संदीप पटनावर यांनी सांगितले.
पाणीचोरी, गळतीमुळे 20 टक्के पाणी जातेय वाया
महानगरपालिका स्रोतांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, उपलब्ध असलेल्या इतर पाणीस्रोतांमध्ये 903 हातपंपांचा समावेश आहे. त्यापैकी सुमारे 250 हातपंप सध्या अकार्यक्षम अवस्थेत आहेत. 260 जेट पंपांपैकी 35 पंप सध्या नादुरुस्त आहेत. त्याचप्रमाणे, 240 सबमर्सिबल पंपांपैकी 62 पंप अकार्यक्षम आहेत. शहरात एकूण 114 पायऱ्यांच्या विहिरी आहेत, त्यापैकी 86 विहिरी कचऱ्यामुळे बुजून गेल्या आहेत. उर्वरित 26 विहिरींमधील पाणी पिण्यास अयोग्य आहे. दरम्यान, पाणीचोरी आणि दैनंदिन गळतीमुळे पाण्याचा सुमारे 20 टक्के भाग वाया जात आहे.
