पुणे: महानगरपालिका हद्दीत पावसाळी पाण्याच्या निचऱ्याची समस्या दिवसेंदिवस गंभीर होत असून, शहरातील पावसाळी लाइनचे (स्टॉर्म वॉटर ड्रेनेज) जाळे अत्यंत अपुरे असल्याचे समोर आले आहे. विशेषतः जुन्या शहर भागात या लाइनचे प्रमाण केवळ 16 टक्के असल्यामुळे पावसाचे पाणी योग्यप्रकारे वाहून जाण्यात अडथळे निर्माण होत आहेत. परिणामी, पावसाळ्यात अनेक ठिकाणी पाणी साचून नागरिकांना मोठ्या त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे. अतिवृष्टीच्या काळात ही समस्या अधिक तीव स्वरूप धारण करीत असल्याचे चित्र आहे.
गेल्या काही वर्षांत शहरात 32 गावांचा समावेश झाल्याने शहराचा विस्तार मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. मात्र, नव्याने समाविष्ट भागांमध्ये मूलभूत पायाभूत सुविधांचा अभाव प्रकर्षाने जाणवत आहे. रस्त्यांचे जाळेच अपुरे असताना पावसाळी लाइनची व्यवस्था अनेक ठिकाणी अस्तित्वातच नाही. त्यामुळे पावसाळ्यात या भागांमध्ये परिस्थिती अधिकच बिकट होते.
जुन्या शहर भागातही पावसाळी लाइनचे जाळे सर्वत्र पोहचलेले नाही. मुख्यतः 24 मीटर रुंदीच्या रस्त्यांवरच या लाइन टाकण्यात आल्या असून, अरुंद रस्ते आणि वस्त्यांकडे दुर्लक्ष झाल्याचे दिसून येते. काही भागांत रस्त्यांना उतार असल्याने पाणी नैसर्गिकरीत्या वाहून जाते. मात्र, समपातळीवरील किंवा खोलगट भागांमध्ये योग्य निचरा यंत्रणा नसल्याने पाणी साचून राहते. दरम्यान, पावसाळा जवळ येत असताना या समस्येवर तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
अपुरे नियोजन, कमी रस्ते आणि अपूर्ण पावसाळी लाइन, यामुळे शहरातील जलनिस्सारण व्यवस्थेवर ताण वाढला आहे. याबाबत महापौर नागपुरे यांनी सांगितले की, अल्प कालावधीत होणाऱ्या अतिवृष्टीमुळे अनेक भागांत पाणी साचून गंभीर परिस्थिती निर्माण होते. या पार्श्वभूमीवर स्टॉर्म वॉटर ड्रेनेजलाइनच्या सफाईची कामे सुरू करण्यात आली आहेत. पावसाचे पाणी जलद गतीने वाहून जावे, यासाठी पाइपलाइनची क्षमता वाढविण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे.
सर्वंकष डीपीआरचा अभाव
जुन्या शहर हद्दीतील पावसाळी लाइनसाठी अद्याप सर्वंकष सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) तयार करण्यात आलेला नाही. मात्र, नव्याने समाविष्ट झालेल्या 11 आणि 23 गावांसाठी डीपीआर तयार करण्यात आल्याची माहिती आहे. शहरातील रस्त्यांचे प्रमाणही अत्यल्प असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. एकूण क्षेत्रफळाच्या तुलनेत रस्त्यांचे प्रमाण केवळ 9 ते 10 टक्के असून, नियमानुसार ते किमान 15 टक्के असणे अपेक्षित आहे. विशेषतः समाविष्ट गावांमध्ये रस्त्यांचे जाळे विकसित न झाल्याने विकासकामांवरही परिणाम होत आहे.
पुणे शहरातील जुन्या स्टॉर्म वॉटर पाइपलाइनचे प्रमाण केवळ 16 टक्के आहे. ते गरजेच्या तुलनेत अपुरे असल्याने नवीन पाइपलाइन टाकण्याचे काम हाती घेतले आहे.
नवल किशोर राम, आयुक्त, पुणे महानगरपालिका
