रत्नागिरी : राजकीय क्षेत्राबरोबरच आता जिल्ह्याच्या सहकार क्षेत्रातही सामंत बंधूंचा प्रभाव वाढण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. रत्नागिरी जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या संचालकपदाची निवडणूक आपण शेती विकास संस्था मतदारसंघातून लढवणार असल्याचे पालकमंत्री उदय सामंत यांनी रविवारी पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केले. अध्यक्षपदाबाबत विचारलेल्या प्रश्नावर त्यांनी थेट होकार न देता संचालकपदाची निवडणूक लढणार असल्याचे सांगितले. मात्र, त्यांच्या या भूमिकेमुळे जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदाची सूत्रेही सामंतांकडे जाण्याची जोरदार चर्चा सहकार वर्तुळात सुरू झाली आहे.
जिल्हा बँकेच्या विद्यमान संचालक मंडळाची मुदत २० नोव्हेंबरला संपत आहे. त्यामुळे त्यापूर्वी निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. नव्या सहकार कायद्यात सलग दहा वर्षे संचालक राहिलेल्यांच्या पात्रतेचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरणार असल्याने विद्यमान संचालक मंडळातील अनेक दिग्गजांना निवडणुकीपासून दूर राहावे लागू शकते. यामुळे नव्या संचालकांच्या माध्यमातून जिल्हा बँकेची सत्ता-समीकरणे बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. दहा वर्षांच्या संचालकपदाच्या मर्यादेबाबत राज्यातील इतर जिल्हा बँकांच्या निवडणुकांमध्येही ‘कुलिंग ऑफ’चा मुद्दा चर्चेत आला आहे.
या पार्श्वभूमीवर शनिवारी पालकमंत्री उदय सामंत यांनी जिल्हा बँकेच्या सभागृहात ज्येष्ठ पदाधिकाऱ्यांची बैठक घेतली. दहा वर्षे संचालकपद भूषविलेल्या संचालकांना नव्या कायद्यानुसार पुन्हा निवडणूक लढविता येईल का, याबाबत कायदेशीर तरतुदी तपासण्याच्या सूचनाही या बैठकीत झाल्याचे समजते. त्यानंतर रविवारी पत्रकार परिषदेत पालकमंत्र्यांनी उमेदवार राज्याच्या सहकार कायद्यानुसार निवडणूक लढवतील, असे स्पष्ट केले.
जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीत विविध आरक्षणांसह नऊ मतदारसंघांतून संचालक निवडले जातात. यातील शेती विकास संस्था मतदारसंघातून स्वतः उदय सामंत मैदानात उतरणार असल्याने या निवडणुकीला विशेष राजकीय महत्त्व प्राप्त झाले आहे. बँकेच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही निवडणूक पत्र व निवडणूक अर्जाची कागदपत्रे उपलब्ध आहेत.
दरम्यान, पालकमंत्री उदय सामंत यांच्यासह आमदार किरण ऊर्फ भय्या सामंत यांनी गेल्या काही महिन्यांपासून सहकार क्षेत्रातील मोर्चेबांधणीला वेग दिल्याचे चित्र आहे. विविध मतदारसंघांत विकासकामांच्या पाहणीच्या निमित्ताने आमदार भय्या सामंत यांचे दौरे सुरू असून, अनुभवी संचालकांना कायदेशीर कारणामुळे संधी मिळाली नाही तरी त्यांच्या प्रभावक्षेत्रातील विश्वासू सहकाऱ्यांना उमेदवारी देण्याची रणनीती आखली जात असल्याची चर्चा आहे.
जिल्हा बँकेच्या विद्यमान संचालक मंडळात २१ जागा असल्याचे नमूद केले जात असले, तरी मे २०२६ मध्ये झालेल्या विशेष सर्वसाधारण सभेत संचालकांच्या जागा २१ वरून २५ करण्याचा प्रस्ताव मंजूर करून सहकार विभागाकडे पाठविण्याचा निर्णय झाल्याची नोंदही उपलब्ध आहे. त्यामुळे आगामी निवडणुकीतील अंतिम जागा आणि मतदारसंघांची रचना अधिकृत निवडणूक कार्यक्रमानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
जिल्हा बँकेच्या कारभारातील कार्यकारी, गुंतवणूक, लेखापरीक्षण, माहिती-तंत्रज्ञान आणि ग्राहक सेवा अशा विविध समित्यांच्या माध्यमातून अध्यक्षपदाला महत्त्वाची भूमिका असते. त्यामुळे पालकमंत्री स्वतः निवडणुकीच्या मैदानात उतरल्याने जिल्ह्याच्या सहकार क्षेत्रातील पुढील सत्ता-समीकरणांकडे आता संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
