online love vs real relationship dating apps research study
नवी दिल्ली: मोबाईल फोनवर 'राईट स्वाईप' करून जोडीदार शोधण्याचे फॅड सध्या जगभरात आहे. परंतु पडद्याआड म्हणजे इंटरनेटच्या माध्यमातून जुळलेले हे प्रेम प्रत्यक्ष आयुष्यातील नात्यांच्या तुलनेत कमकुवत ठरत असल्याचे एका ताज्या अभ्यासातून समोर आले आहे. ऑनलाईन डेटिंगपेक्षा पारंपरिक पद्धतीने किंवा प्रत्यक्ष भेटीतून सुरू झालेली नाती अधिक सुख देणारी आणि दीर्घकाळ टिकणारी असतात, असा दावा संशोधकांनी केला आहे.
ऑस्ट्रेलियन नॅशनल युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांनी जगभरातील ६,६०० हून अधिक लोकांचा समावेश असलेला एक सखोल अभ्यास केला आहे. Telematics and Informatics या नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या या संशोधनाच्या निष्कर्षांनुसार, जे लोक इंटरनेटऐवजी प्रत्यक्ष जगात एकमेकांना भेटतात अशा व्यक्ती आपल्या नात्यांमध्ये अधिक समाधानी आणि आनंदी असल्याचे दिसून आले आहे.
या अभ्यासाचे सह-लेखक ॲडम बोड यांच्या मते, जे जोडपे शाळा, कामाचे ठिकाण, मित्रांच्या माध्यमातून किंवा केवळ योगायोगाने एकमेकांना भेटतात, त्यांच्यामध्ये प्रेम, ओढ आणि एकमेकांबद्दल वचनबद्धतेची भावना अधिक खोलवर रुजलेली असते. याउलट, ऑनलाइन एकत्र आलेल्या जोडप्यांमध्ये परस्पर सामंजस्य, नात्यातील गांभीर्य काहीसे कमी असल्याचे आढळले.
डिजिटल जगात तयार झालेली नाती अनेकदा प्रत्यक्ष जीवनातील नात्यांच्या तुलनेत कमी पडण्याचे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे समान पार्श्वभूमी नसणे. जेव्हा आपण आपल्या दैनंदिन जीवनात एखाद्याला भेटतो, तेव्हा आपली सांस्कृतिक पार्श्वभूमी, शैक्षणिक वाटचाल आणि जीवनातील अनुभव बऱ्याच अंशी एकमेकांशी जुळणारे असतात. ही समानता नात्याचा पाया मजबूत करण्याचे काम करते. याउलट, डेटिंग ॲप्सवर भेटणाऱ्या जोडप्यांमध्ये अनेकदा अशा सामायिक अनुभवांचा अभाव असतो; ज्यामुळे एकमेकांशी भावनिकरित्या जोडले जाण्यास बराच वेळ लागतो. म्हणूनच जुन्या पद्धतीचं प्रेमच भारी ठरतंय, असं म्हणावे लागेल.
या अभ्यासातून आणखी एक महत्त्वाचा निष्कर्ष समोर आला आहे. आधुनिक डेटिंग ॲप्स दीर्घकाळ टिकणारी नाती निर्माण करण्यास प्रोत्साहन देण्याऐवजी, केवळ अल्पकालीन प्रेमसंबंधांना खतपाणी घालताना दिसत आहेत. शिवाय, या ॲप्सवर उपलब्ध असलेल्या हजारो प्रोफाइल्सच्या प्रचंड संख्येमुळे वापरकर्ते सतत द्विधा मनस्थितीत आणि निर्णय घेण्यास असमर्थ अशा अवस्थेत अडकून पडतात. त्यांच्या मनात अनेकदा हा विचार येतो की, कदाचित आणखी एका 'क्लिक'ने त्यांना त्याहूनही अधिक चांगला जोडीदार मिळू शकेल. परिणामी, पर्यायांच्या या प्रचंड गर्दीमुळे, लोक खऱ्या आणि चिरस्थायी आनंदाच्या शोधात असतानाच, अनेकदा अतिविचार आणि गोंधळाच्या दुष्टचक्रात अडकून पडतात. हे सर्व वयोगटांतील लोकांना लागू होते.
विशेष म्हणजे, हा कल केवळ तरुणांपुरता मर्यादित नाही; उलट, हे सर्व वयोगटातील लोकांमध्ये दिसून येत आहे. ऑनलाइन डेटिंगबद्दल आता समाजात कोणताही संकोच नसला तरी, आकडेवारीनुसार पारंपरिक मार्गांनी तयार झालेली नाती अधिक यशस्वी ठरत आहेत.
अभ्यासाच्या निष्कर्षात, संशोधकांनी स्पष्ट केले की ऑनलाइन भेटण्याचा अर्थ असा अजिबात होत नाही की ते नाते अयशस्वी होणारच आहे. अशी असंख्य जोडपी आहेत जी इंटरनेटवर भेटली आणि त्यांनी अत्यंत प्रेमळ व घट्ट नाती निर्माण केली आहेत; मात्र, जेव्हा चिरस्थायी आणि घट्ट नात्यांचा प्रश्न येतो, तेव्हा प्रेमाची सुरुवात करण्याची जुनी आणि पारंपरिक पद्धतच सर्वात प्रभावी ठरते.
