

Christmas Island Wildlife ऑस्ट्रेलियातील ख्रिसमस बेटावरील लाल खेकड्यांचे (Red Crabs) सामूहिक स्थलांतर ही पृथ्वीवरील सर्वात अविश्वसनीय नैसर्गिक प्रक्रियांपैकी एक आहे. दरवर्षी लाखो संख्येने हे मोठे खेकडे जंगलातून बाहेर पडतात आणि प्रजननासाठी समुद्राच्या दिशेने कूच करतात; यावेळी रस्ते, ओढे, खडक आणि समुद्रकिनारे या खेकड्यांच्या थव्यांनी पूर्णपणे भरून जातात. आज १६ नोव्हेंबर रोजी या खेकड्यांनी स्थलांतर सुरु केले असून पुढील काही दिवस जगभरातील निसर्गप्रेमी, पर्यावरणवादी यांच्या साठी ही एक पर्वणी असेल. APC News ने यासंदर्भात व्हिडीओ शेअर करत माहिती दिली आहे.
लाखो लाल खेकडे एकाचवेळी उतरतात रस्त्यांवर
एकाचवेळी लाखो खेकडे हे स्थलांतर करत असतात. यावेळी त्यांच्या जिवाला धोका पोहचू नये यासाठी येथील रस्ते वाहनांसाठी बंद असतात. पावसाळ्यातील पहिल्या सरींसोबत या स्थलांतराला सुरुवात होते. साधारणपणे ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबरमध्ये हा पाऊस पडतो, परंतु काही वेळा डिसेंबर किंवा जानेवारीपर्यंतही याला उशीर होऊ शकतो. गेल्यावर्षी २०२५ मध्ये डिंसेबर पासून जानेवारी २०२६ पर्यंत हे स्थलांतर सुरु होते.
अंडी घालण्यासाठी गाठतात समुद्रकिनारा
संपूर्ण बेटावरील लाल खेकडे एकाच वेळी आपली बिळे सोडतात आणि मिलन व अंडी घालण्यासाठी समुद्राकडे वाटचाल सुरू करतात. या स्थलांतराचे नेतृत्व नर खेकडे करतात आणि वाटेत मादी खेकडे त्यांना येऊन मिळतात. या स्थलांतराची नेमकी वेळ आणि वेग चंद्राच्या कलांवर अवलंबून असतो. लाल खेकडे नेहमीच चंद्राच्या शेवटच्या चतुर्थीच्या (Last quarter) काळात, ओहोटी सुरू होताना पहाटेच्या आधी अंडी घालतात. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, चंद्राच्या या ठराविक तिथीला वेळेवर पोहोचण्यासाठी आपली बिळे नेमकी कधी सोडायची, हे त्यांना अचूक ठाऊक असते.
चंद्राच्या कला पावसाची स्थिती पाहून करतात स्थलांतर
तथापि, खेकडे आपला प्रवास सुरू करण्यासाठी पहिल्या पावसाची वाट पाहत असल्याने काही वेळा त्यांना घाई करावी लागते. जर अंडी घालण्याच्या योग्य तारखेच्या अगदी जवळ पाऊस पडला, तर ते खूप वेगाने पुढे सरकतात. परंतु, पाऊस लवकर पडल्यास ते आरामात प्रवास करतात आणि किनाऱ्याकडे जाताना वाटेत खाण्या-पिण्यासाठी थांबतात. जर अंडी घालण्याची वेळ निघून गेल्यानंतर खूप उशिरा पाऊस सुरू झाला, तर काही खेकडे आपल्या बिळातच राहतात आणि त्याऐवजी पुढील महिन्यात स्थलांतर करतात.
जगभरात आकर्षण
हे लाल खेकड्यांचे स्थलांतर हे ख्रिसमस बेटावरील सर्वात मोठे पर्यटन आकर्षण असून, जगभरातील निसर्गप्रेमींना ते आकर्षित करते. हे स्थलांतर आणि अंडी घालण्याची प्रक्रिया पाहण्यासाठी या बेटावरील ड्रमसाईट (Drumsite), फ्लाइंग फिश कोव्ह (Flying Fish Cove), एथेल बीच (Ethel Beach) आणि ग्रेटा बीच (Greta Beach) ही सर्वात सोयीची ठिकाणे आहेत.
Crab bridges खेकड्यांसाठी रस्ता क्रॉस करण्यासाठी विशेष पूल
आपल्या लाल खेकड्यांच्या संरक्षणासाठी, स्थलांतराच्या मुख्य काळात काही रस्त्यांचे भाग दिवसातील काही वेळ किंवा संपूर्ण दिवसभर, अनेकदा अगदी कमी वेळेत पूर्वसूचना देऊन बंद ठेवले जाऊ शकतात. परंतु, तुम्ही तुमची गाडी बाजूला उभी करून, समुद्रकिनाऱ्याकडे जाणाऱ्या आणि परतणाऱ्या खेकड्यांच्या या महासागरातून अत्यंत काळजीपूर्वक चालत जाऊ शकता. याशिवाय, रस्त्यांवरून खेकड्यांना जाता यावे यासाठी बांधलेले विशेष पूल (Crab bridges) देखील तुम्हाला पाहायला मिळतात. खेकड्यांचा हा प्रवाह उभे राहून पाहण्यासाठी ही उत्तम ठिकाणे असतात.