दोहा; वृत्तसंस्था : अमेरिकेने इराणच्या लष्करी ठिकाणांवर केलेल्या ताज्या हल्ल्यानंतरही दोन्ही देशांमधील प्रस्तावित शांतता करार अजूनही चर्चेत आहे. इराणचे मुख्य मुत्सद्दी मोहम्मद बगेर कालिबाफ हे सध्या कतारमध्ये ठाण मांडून आहेत. त्याचवेळी इराण युद्धबंदी जाहीर करण्यासंदर्भात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मंत्रिमंडळाची बैठक निमंत्रित केली आहे.
अमेरिकेने होर्मुझ सामुद्रधुनी भागात इराणचे क्षेपणास्त्र लाँचर्स आणि खाणी नष्ट करण्यासाठी हवाई हल्ले केले. यात इराणचे 4 सैनिक ठार झाले आहेत. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने या हल्ल्याचा तीव्र निषेध करत याला विश्वासघात आणि अल्पकालीन युद्धबंदीचे थेट उल्लंघन असे म्हटले आहे. मात्र, तरीही इराणने पाकिस्तान, कतारच्या मध्यस्थीने सुरू असलेल्या शांतता चर्चेतून माघार घेतलेली नाही.
इराणचे गोठवलेले 12 अब्ज डॉलर्स (सुमारे 9,000 कोटी रुपये) परत मिळवणे आणि इराणच्या तेल निर्यातीवरील निर्बंध शिथिल करणे हा या चर्चेचा मुख्य उद्देश आहे. इराणला आपल्या संरक्षणाच्या इतिहासातील हा एक मोठा टप्पा म्हणून सादर करायचा आहे, त्यामुळे ते सध्या तरी कोणताही मोठा लष्करी पलटवार करून ही चर्चा मोडू इच्छित नाहीत. दुसरीकडे, या नव्या संघर्षामुळे जागतिक बाजारात ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती 4 टक्क्यांनी वधारल्या आहेत.
या शांतता करारात इस्रायल आणि लेबनॉनमधील युद्धबंदीचाही समावेश करण्याचा इराणचा प्रयत्न आहे. परंतु, मंगळवारी रात्री इस्रायली सैन्याने दक्षिण लेबनॉनमधील 19 गावांना रिकामे करण्याचा इशारा दिला असून त्यांचे जमिनीवरील ऑपरेशन अधिक तीव्र केले आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते मोज्तबा खामेनी यांनी हज यात्रेच्या निमित्ताने दिलेल्या संदेशात म्हटले आहे की, अमेरिकेचा काळ आता संपत आला असून, इस्रायल आपल्या अंताच्या जवळ आहे.
दरम्यान, वॉशिंग्टनहून आलेल्या वृत्तानुसार, इराणसोबतच्या शांतता कराराची चर्चा आता एका अत्यंत गंभीर वळणावर येऊन पोहोचली आहे. या संवेदनशील परिस्थितीमध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी बुधवारी कॅम्प डेव्हिड या राष्ट्रपतींच्या निवासस्थानी एक अत्यंत दुर्मीळ आणि महत्त्वाची कॅबिनेट बैठक बोलावली आहे. या संपूर्ण बैठकीत इराणचा मुद्दा सर्वात महत्त्वाचा असणार आहे.
कॅम्प डेव्हिड हे ठिकाण अमेरिकेच्या इतिहासात अनेक ऐतिहासिक राजनैतिक करारांचे साक्षीदार राहिले आहे. 1978 मध्ये राष्ट्राध्यक्ष जिमी कार्टर यांच्या नेतृत्वाखाली इस्रायल आणि इजिप्त यांच्यातील प्रसिद्ध कॅम्प डेव्हिड करार येथेच झाला होता. तसेच 2000 मध्ये बिल क्लिंटन यांच्या काळात झालेली इस्रायल-पॅलेस्टाईन शिखर परिषदही याच ठिकाणी पार पडली होती.
* इराणसोबतची चर्चा गंभीर टप्प्यावर पोहोचल्यामुळे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी कॅम्प डेव्हिड येथे तातडीची कॅबिनेट बैठक बोलावली आहे.
* अमेरिकेच्या हल्ल्यात इराणचे 4 सैनिक मारले गेले असले, तरी इराणने कतारमधील शांतता चर्चेतून माघार घेतलेली नाही.
* इराण आपले गोठवलेले 12 अब्ज डॉलर्स परत मिळवण्यासाठी आणि तेल निर्यातीवरील निर्बंध हटवण्यासाठी आग्रही आहे.
