From farms to prisons, this country is plagued by a rat infestation; farmers and the administration alike are distressed
पुढारी ऑनालाईन : उंदरांचा प्रचंड वाढलेला उपद्रव शेतकऱ्यांसाठी मोठी डोकेदुखी ठरू लागली आहे. शेतातील पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होत असून घरे, इमारती आणि इतर ठिकाणीही उंदरांचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. विक्रमी पीक उत्पादन, शेतात सांडलेले धान्य आणि पावसामुळे उंदरांची संख्या मोठ्या वेगाने वाढली असून त्यामुळे शेतकऱ्यांना लाखो डॉलर्सचे नुकसान सहन करावे लागत आहे.
सध्या ऑस्ट्रेलिया एका वेगळ्याच पण गंभीर संकटाचा सामना करत आहे. देशातील अनेक भागांमध्ये उंदरांची संख्या इतकी वाढली आहे की शेतकरी, स्थानिक प्रशासन आणि सामान्य नागरिक सर्वच हैराण झाले आहेत. परिस्थिती अशी आहे की शेतांपासून घरांपर्यंत आणि अगदी तुरुंगांमध्येही उंदरांचा सुळसुळाट दिसून येत आहे.
पश्चिम ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण ऑस्ट्रेलियातील मोठ्या कृषी क्षेत्रांमध्ये उंदरांच्या या प्रादुर्भावामुळे शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत आहे. हजारो उंदीर शेतातील पिके कुरतडून नष्ट करत आहेत. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांना पुन्हा पेरणी करावी लागत आहे किंवा उंदरांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी विषारी आमिषांवर लाखो रुपये खर्च करावे लागत आहेत.
शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, गेल्या २५ वर्षांच्या शेतीच्या अनुभवात त्यांनी अशी परिस्थिती फार क्वचितच पाहिली आहे. रात्रीच्या वेळी घरांच्या छतांमध्ये, भिंतींमध्ये आणि एअर कंडिशनिंग यंत्रणांमध्येही उंदरांची हालचाल आणि आवाज ऐकू येतात. एवढेच नव्हे तर त्यांच्यामुळे परिसरात मृत प्राण्यांसारखी दुर्गंधीही पसरत आहे.
विक्रमी पीक उत्पादनामुळे वाढला उंदरांचा उपद्रव
तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या वर्षी झालेल्या विक्रमी पीक उत्पादनामुळे ही समस्या अधिक गंभीर झाली आहे. चांगल्या उत्पादनाच्या काळात शेतांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर धान्य सांडते, जे उंदरांसाठी मुबलक अन्नस्रोत ठरते. त्यानंतर उन्हाळ्यात झालेल्या पावसामुळे हिरवे गवत आणि नवीन वनस्पती उगवल्या, ज्यामुळे उंदरांना आणखी भरपूर अन्न उपलब्ध झाले.
कृषी तज्ज्ञांनी सांगितले की, यावेळी उंदरांना केवळ धान्यच नव्हे तर ताजी हिरवळही मोठ्या प्रमाणात मिळाली. त्यांनी विनोदी शैलीत म्हटले की, उंदरांना "फक्त स्टेकच नव्हे, तर स्टेकसोबत सॅलडही मिळाले." म्हणजेच त्यांच्या दृष्टीने परिस्थिती एखाद्या स्वर्गासारखी बनली होती.
२०२१ मध्येही ऑस्ट्रेलियाने पाहिला होता ‘माऊस प्लेग’
यापूर्वी २०२१ मध्येही ऑस्ट्रेलियाला अशाच प्रकारच्या उंदरांच्या प्रचंड प्रादुर्भावाचा सामना करावा लागला होता. त्या वेळी न्यू साउथ वेल्स आणि क्वीन्सलँडमधील अनेक भागांमध्ये परिस्थिती इतकी गंभीर झाली होती की एका तुरुंगात उंदरांमुळे मोठे नुकसान झाल्याने शेकडो कैद्यांना दुसऱ्या ठिकाणी हलवावे लागले होते.
यंदाही शेतकऱ्यांना भीती आहे की, उंदरांवर लवकर नियंत्रण मिळवले नाही तर पीक उत्पादनावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. आधीच इंधन आणि खतांच्या पुरवठ्याशी संबंधित अडचणींचा सामना करणारे शेतकरी आता उंदरांविरुद्ध आणखी एक मोठी लढाई लढत आहेत.
