पणजीः पुढारी वृत्तसेवा
पश्चिम घाटातील एका नवीन जीवजंतू शोधाने, 'गेबिएनोकॅमेरिया गिरार्डी' या दुर्मीळ मुंग्याच्या राज्यातील पहिल्या-वहिल्या नोंदवलेल्या नोंदीनंतर गोवा आणि केरळला भारताच्या कीटकशास्त्रीय नकाशावर स्थान दिले आहे. मद्रास अॅग्रीकल्चरल जर्नलच्या २०२६ च्या आवृत्तीत प्रकाशित झालेले हे निष्कर्ष, प्रजातींच्या ज्ञात वितरण क्षेत्राचा विस्तार करतात आणि पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील पश्चिम घाट प्रदेशातील जैवविविधतेबद्दलची समज अधिक दृढ करतात.
प्राणीसंग्रहालयाच्या राष्ट्रीय प्राणीशास्त्रीय संग्रहात जतन केलेल्या अज्ञात भुंग्यांच्या नमुन्यांची तपासणी करण्यासाठी हा अभ्यास हाती घेण्यात आला. ही प्रजाती यापूर्वी फक्त तामिळनाडू आणि महाराष्ट्रात आढळल्याची नोंद आहे. या अभ्यासात या भुंग्याचे वर्णन लांबट, मध्यम चपटे, मजबूत आणि गडद कांस्य ते काळसर रंगाचे असून त्याला किंचित धातूसारखी चमक असल्याचे म्हटले आहे.
शास्त्रज्ञांनी असेही नमूद केले की नर नमुन्यांमध्ये एक लक्षणीय झालर असते. प्रोटिबियाच्या टोकाकडील अर्ध्या भागावर असलेले केस, जे एक प्रमुख ओळखचिन्ह म्हणून काम करतात. या निष्कर्षांचे महत्त्व स्पष्ट करताना, संशोधकांनी असे नमूद केले आहे की, या नोंदी पश्चिम घाट प्रदेशातील प्रजातीच्या ज्ञात वितरणाचा विस्तार करतात, तिची व्यापक व्याप्ती अधोरेखित करतात आणि प्रादेशिक प्राणीविविधता व जैवभूगोल अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास हातभार लावतात.
भुंग्यांची ओळख निश्चित करण्यासाठी, संशोधन पथकाने तपशीलवार वर्गीकरणशास्त्रीय पद्धर्तीचा वापर केला. नमुन्यांची ओळख, अंगभूत छायाचित्रण सुविधेसह असलेल्या लायका एस ९ आय स्टिरिओमायक्रोस्कोपखाली करण्यात आली. संशोधकांनी व्हर्नियर कॅलिपर्सचा वापर करून शरीराची लांबी आणि रुंदी मोजली आणि अचूक ओळख पटवण्यासाठी त्यांनी नर जननेंद्रियांचे विच्छेदन करून सूक्ष्मदर्शकाने तपासणी केली.
नंतर अॅडोबी फोटोशॉप २०१९ वापरून नमुन्यांच्या प्रतिमा डिजिटल पद्धतीने सुधारण्यात आल्या. या अभ्यासात वापरलेले विशिष्ट नमुने २६ सप्टेंबर, २०२४ रोजी दक्षिण गोव्यातील भगवान महावीर वन्यजीव अभयारण्य आणि मोले राष्ट्रीय उद्यानातून आणि ६ ऑक्टोबर, २०२४ रोजी केरळमधील वायनाड येथील थोलपेट्टी वन्यजीव अभयारण्यातून गोळा करण्यात आले होते.
