पणजीः एका नवीन अभ्यासात असे आढळून आले आहे की गोव्याच्या हवा प्रदूषणात जहाज वाहतूक उद्योगाचा सर्वांत मोठा वाटा असल्याचे आढळून आले आहे. त्यामुळे पर्यावरण आणि सार्वजनिक आरोग्याविषयी चिंता वाढली आहे.
जादवपूर विद्यापीठाच्या पर्यावरण अभ्यास शाळेतील संशोधकांनी अहवाल दिला आहे की, जहाजांद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या तेलामुळे राज्यातील हवेतील शिशाचे प्रमाण ३२-३४ टक्के असते, त्यामुळे हा विषारी धातूचा सर्वात मोठा मानवनिर्मित स्रोत ठरतो. "शिसे समस्थानिके आणि सूक्ष्म धातूंचे संकेत" या शीर्षकाअंतर्गत अभ्यास करण्यात आला. या अभ्यासातून गोव्याच्या किनारपट्टीवरील जलवाहतुकीमुळे होणारे वातावरणीय प्रदूषण उघड होते" आणि सायन्स डायरेक्ट जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या या शोधनिबंधात, पीएम १० आणि पीएम २.५ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या हवेतील सूक्ष्म कणांचे विश्लेषण करण्यात आले. हे कण फुफ्फुसांमध्ये आणि रक्तप्रवाहात प्रवेश करण्याइतके सूक्ष्म असतात. त्यांच्या रासायनिक रचनेचे परीक्षण करून, संशोधकांना प्रदूषणाच्या उगमापर्यंत त्याचा मागोवा घेणे शक्य झाले.
जहाजांसोबतच, वाहने देखील केवळ त्यांच्या धुरामुळेच नव्हे, तर टायर आणि ब्रेकच्च्या झिजेमुळेही लक्षणीय योगदान देत असल्याचे आढळून आले आहे, तर कचरा जाळल्याने हवेत अधिक हानिकारक कण मिसळतात असेही आढळले आहे. संशोधकांनी मांडवी नदीवर चालणाऱ्या कॅसिनो जहाजांच्या भूमिकेवरही प्रकाश टाकला आहे. त्यांच्या मते, ही जहाजे आधीच तणावग्रस्त असलेल्या परिसंस्थेतील प्रदूषणात भर घालतात. विद्यापीठाच्या यूजीसी सहायक प्राध्यापिका रेशमी दास यांच्या मते, या जहाजांमुळे सांडपाणी आणि घनकचरा वाढतो.
नदीतील कचरा, तसेच, कॅसिनो बोटींमधील जिथे हुक्का किंवा शिसे वापरले जाते, त्या ठिकाणच्या हवेच्या गुणवत्तेबद्दलही दास यांनी चिंता व्यक्त केली. हुक्क्याचा धूर पाण्याने पूर्णपणे स्वच्छ होत नाही. हुक्का तंबाखू तापवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कोळशातून कार्बन मोनॉक्साईड, धातू आणि कर्करोगास कारणीभूत ठरणारी रसायने मोठ्या प्रमाणात निर्माण होतात, आणि पाण्यातून गेल्यानंतरही हुक्काच्या धुरामध्ये निकोटीन, डांबर आणि जड धातू शिल्लक राहतात, असे दास म्हणाले.
