Hanuman Jayanti 2026
मुंबई: हनुमान जयंतीला भक्तांच्या दृष्टीने दरवर्षीच अनन्यसाधारण महत्त्व असते. हा दिवस भक्ती, धैर्य आणि श्रद्धेचे प्रतीक मानला जातो. अशी श्रद्धा आहे की, या दिवशी पवनपुत्र हनुमानाची आराधना केल्याने जीवनातील संकटे आणि दुःखे दूर होतात, तसेच जीवनात सकारात्मक ऊर्जा येते. याच कारणामुळे, मंदिरांमध्ये सकाळपासूनच भाविकांची प्रचंड गर्दी दिसून येते; लोक पारंपारिक विधी आणि रूढींचे पालन करत पूजा-अर्चा करतात.
पंचांगानुसार, चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी हनुमान जयंती साजरी केली जाते. यंदा चैत्र पौर्णिमा तिथी १ एप्रिल रोजी सकाळी ७ वाजून ६ मिनिटांनी सुरू झाली असून, या तिथीची समाप्ती २ एप्रिल रोजी सकाळी ७ वाजून ४१ मिनिटांनी होईल. सूर्योदयाची तिथी मानली जात असल्याने २ एप्रिल रोजीच जन्मोत्सव साजरा केला जाणार आहे.
हनुमानाचा जन्म पहाटेचा मानला जातो, त्यामुळे सकाळी पूजा करणे अत्यंत फलदायी ठरते. पूजेसाठीचा शुभ मुहूर्त सकाळी ६:१० ते ७:४४ या वेळेत असेल. जर कोणाला सकाळचे विधी करणे शक्य झाले नाही, तर ते सायंकाळी ६:३९ ते ८:०६ या वेळेत पूजा करू शकतात. याव्यतिरिक्त, पूजनासाठीचा एक सर्वसाधारण शुभ काळ रात्री ९:३२ पर्यंत उपलब्ध असेल. याशिवाय, ध्यानासाठी पहाटे ४:३८ ते ५:२४ हा 'ब्रह्म मुहूर्त' आणि दुपारची महत्त्वाची कामे करण्यासाठी १२:०० ते १२:५० हा 'अभिजीत मुहूर्त' अत्यंत शुभ आहे.
माता अंजनीचे सुपुत्र असलेल्या मारुतीरायाबद्दल अनेक कथा सांगितल्या जातात. बालपणी सूर्याला फळ समजून गिळंकृत करण्याचा प्रयत्न केल्यावर सृष्टीवर अंधार पसरला होता, अशी आख्यायिका सांगितली जाते. बल, बुद्धी आणि विद्येचे प्रतीक असलेल्या हनुमानाला 'अष्टसिद्धी' आणि 'नऊ निधींचा' दाता मानले जाते. त्यामुळेच संकटकाळात 'संकटमोचन' म्हणून हनुमान चालीसा आणि स्तोत्रांचे पठण करण्याची परंपरा आजही तितकीच प्रबळ आहे.
