Diwali Lakshmi Puja
दिवाळी हा सुख, समृद्धी आणि प्रकाशाचा सण अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. यंदा ८ नोव्हेंबर २०२६, रविवारी दिवाळी साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी संध्याकाळी लक्ष्मी पूजन करण्याची परंपरा आहे. लक्ष्मीपूजनात देवीला कमळाचे फूल अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, कमळाचे फूल देवी लक्ष्मीला अतिशय प्रिय असून, ते अर्पण केल्याने देवीची कृपादृष्टी कायम राहते. मात्र, हे फूल अर्पण करताना काही गोष्टींची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.
दिवाळीच्या दिवशी होणाऱ्या लक्ष्मीपूजनात देवी लक्ष्मीला कमळाचे फूल अर्पण करण्याला विशेष महत्त्व आहे. हिंदू पौराणिक मान्यतांनुसार, देवी लक्ष्मीचा अवतार कमळाच्या फुलातून झाला होता. त्यामुळे लक्ष्मीपूजनात देवीला 'अष्टकमळ' म्हणजेच आठ कमळाची फुले अर्पण केली जातात. दिवाळीच्या पूजेतही कमळाचे फूल आवर्जून अर्पण करावे, असे सांगितले जाते.
हिंदू पुराणांमध्ये देवी लक्ष्मीला 'कमला' आणि 'कमलासना' अशी नावेही आहेत. याचा अर्थ कमळावर विराजमान असलेली देवी असा होतो. कमळाचे वैशिष्ट्य म्हणजे चिखलात उगवूनही ते आपले सौंदर्य आणि पावित्र्य टिकवून ठेवते. त्याचप्रमाणे, देवी लक्ष्मीला कमळाचे फूल अर्पण करणारी व्यक्तीही जीवनातील नकारात्मक परिस्थितीत आपले चांगले गुण आणि सद्गुण टिकवून ठेवते, अशी धार्मिक धारणा आहे.
कमळाच्या फुलाचे महत्त्व श्रीमद्भगवद्गीतेतील एका श्लोकातूनही स्पष्ट होते.
श्लोक :
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा॥
अर्थ : जी व्यक्ती आपल्या सर्व कर्मांचे फळ ईश्वराला अर्पण करून कोणत्याही अपेक्षेशिवाय आपले कर्तव्य पार पाडते, ती पापांपासून अलिप्त राहते. ज्याप्रमाणे कमळाचे पान पाण्यात असूनही पाण्यामुळे ओले होत नाही, त्याचप्रमाणे अशी व्यक्तीही वाईट गोष्टींपासून अलिप्त राहते.
दिवाळीच्या लक्ष्मीपूजनात देवीला कमळाचे फूल अर्पण करताना ते ताजे आणि पूर्णपणे उमललेले असावे. भक्तिभावाने आणि श्रद्धेने देवीच्या चरणी कमळाचे फूल अर्पण करावे.
देवी लक्ष्मीला लक्ष्मीपूजनात कोमेजलेली किंवा सुकलेली कमळाची फुले वाहू नयेत.
तुटलेली किंवा खराब झालेली फुले पूजेसाठी वापरणे टाळावे.
कीटकांनी खाल्लेली किंवा खराब झालेली कमळाची फुले देवीला वाहू नयेत.
कमळाचे फूल निष्काळजीपणे तोडू नये. ते स्वच्छता आणि पवित्रता राखून देवीला अर्पण करावे.
धार्मिक मान्यतेनुसार, लक्ष्मीपूजनात स्वच्छ, ताजी आणि पूर्ण उमललेली कमळाची फुले अर्पण केल्याने देवी लक्ष्मीची कृपा प्राप्त होते. त्यामुळे यंदा दिवाळीच्या पूजेत कमळाचे फूल अर्पण करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा.