Dhanteras Investment Trends: धनत्रयोदशी म्हटलं की सोनं-चांदी खरेदी करण्याची परंपरा आहे. या दिवशी अनेकजण आपल्या ऐपतीनुसार सोन्याचे दागिने, नाणी किंवा चांदीच्या वस्तू खरेदी करतात. मात्र, काळानुसार ही परंपरा बदलताना दिसत आहे. विशेषतः मिलेनियल्स आणि Gen Z या नव्या पिढीने धनत्रयोदशीच्या गुंतवणुकीची व्याख्याच बदलली आहे. आता केवळ सोनं-चांदी खरेदी करण्याऐवजी तरुण म्युच्युअल फंड, शेअर बाजार, Gold ETF आणि Bitcoin यांसारख्या पर्यायांकडेही वळत आहेत.
पूर्वी धनत्रयोदशीला एखादी मौल्यवान वस्तू खरेदी करणे म्हणजे शुभ मानले जायचे. मात्र, नव्या पिढीसाठी या दिवसाचा अर्थ केवळ खरेदीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. भविष्यासाठी आर्थिक बचत करणे आणि दीर्घकाळात संपत्ती निर्माण करणे, यालाही तरुण महत्त्व देत आहेत.
डिजिटल तंत्रज्ञानामुळे गुंतवणूक करणे आता अधिक सोपे झाले आहे. पूर्वी शेअर बाजार किंवा म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्यासाठी अनेक प्रक्रिया पूर्ण कराव्या लागत होत्या. मात्र, आता मोबाईलवरील अ‍ॅपच्या माध्यमातून घरबसल्या गुंतवणूक करता येते. त्यामुळे तरुणांमध्ये आर्थिक गुंतवणुकीबाबत जागरूकता वाढत आहे.
विशेषतः SIP ला तरुण पसंती देत आहेत. एकाच वेळी मोठी रक्कम गुंतवण्याऐवजी दरमहा थोडी थोडी रक्कम गुंतवण्यावर त्यांचा भर आहे. याशिवाय शेअर बाजारातही तरुणांचा रस वाढत आहे. वेगवेगळ्या गुंतवणूक पर्यायांमध्ये पैसे विभागून गुंतवण्याकडेही नव्या पिढीचा कल आहे.
धनत्रयोदशीला सोने खरेदी करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. मात्र, सोन्याचे दागिने किंवा नाणी खरेदी करण्याऐवजी काही तरुण Gold ETF आणि गोल्ड म्युच्युअल फंड यांसारख्या पर्यायांचा विचार करत आहेत.
प्रत्यक्ष सोने खरेदी केल्यानंतर ते सुरक्षित ठेवण्याची चिंता असते. तसेच दागिने खरेदी करताना घडणावळ शुल्क द्यावे लागते. सोन्याची शुद्धता आणि साठवणूक यांचाही विचार करावा लागतो. Gold ETF च्या माध्यमातून मात्र प्रत्यक्ष सोने घरी ठेवण्याची गरज नसते. त्यामुळे सोन्यात गुंतवणूक करण्याची इच्छा असलेल्या, पण प्रत्यक्ष सोने खरेदी करायचे नसलेल्या तरुणांसाठी हा एक पर्याय आहे.
नव्या पिढीमध्ये Bitcoin आणि इतर डिजिटल मालमत्तांबाबतही आकर्षण वाढताना दिसत आहे. Bitcoin ला अनेकदा 'डिजिटल गोल्ड' असे म्हटले जाते. यामागे त्याचा मर्यादित पुरवठा हे एक कारण आहे.
मात्र, सोने आणि Bitcoin यांच्यात मोठा फरक आहे. सोन्याला पारंपरिक गुंतवणुकीचा पर्याय म्हणून ओळखले जाते. दुसरीकडे, Bitcoin च्या किमतीत कमी कालावधीत मोठी वाढ किंवा घसरण होऊ शकते. त्यामुळे या पर्यायात गुंतवणूक करताना अधिक सावध राहणे आवश्यक आहे. याशिवाय सध्या टोकनायझेशन ही संकल्पनाही चर्चेत आहे. यामध्ये सोने, सरकारी रोखे किंवा इतर प्रत्यक्ष मालमत्तांचे डिजिटल टोकन तयार केले जातात.
गुंतवणुकीचे पर्याय वाढत असले तरी केवळ ट्रेंड पाहून पैसे गुंतवणे योग्य नाही. प्रत्येक गुंतवणुकीमध्ये काही ना काही जोखीम असते. विशेषतः शेअर बाजार आणि क्रिप्टोकरन्सीमध्ये किमती वेगाने बदलू शकतात.
त्यामुळे कोणत्याही पर्यायात पैसे गुंतवण्यापूर्वी त्याची संपूर्ण माहिती घेणे महत्त्वाचे आहे. अधिकृत आणि विश्वासार्ह प्लॅटफॉर्मचाच वापर करावा. KYC प्रक्रिया पूर्ण केलेल्या प्लॅटफॉर्मवरूनच व्यवहार करावेत. तसेच स्वतःची आर्थिक परिस्थिती, भविष्यातील गरजा आणि जोखीम सहन करण्याची क्षमता लक्षात घेऊन गुंतवणूक करावी.
धनत्रयोदशीला सोने-चांदी खरेदी करण्याची परंपरा कायम असली तरी गुंतवणुकीचे स्वरूप बदलत आहे. नव्या पिढीला आता केवळ मौल्यवान वस्तू खरेदी करण्यात रस नाही, तर भविष्यासाठी आर्थिक नियोजन करण्यातही रस आहे. त्यामुळे पारंपरिक सोन्या-चांदीसोबतच SIP, शेअर बाजार, Gold ETF आणि डिजिटल मालमत्ता हे गुंतवणुकीचे नवे पर्याय चर्चेत आहेत.