bollywood mithun chakraborty 180 flop movies bollywood disco dancer stardom
पुढारी ऑनलाईन : बॉलिवूडमधील जवळपास पाच दशकांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत राष्ट्रीय पुरस्कार जिंकण्यापासून ते आपल्या काळातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटाचा भाग होण्यापर्यंत या अभिनेत्याने अनेक विक्रम केले. मात्र, त्यांच्या कारकिर्दीतील एक विक्रम असा आहे, जो खरोखरच आश्चर्यचकित करणारा आहे.
भारत असो किंवा जगातील कोणतेही सिनेसृष्टीचे क्षेत्र, एखाद्या अभिनेत्याची कारकीर्द किती यशस्वी आहे, हे मोजण्याचा एक महत्त्वाचा निकष म्हणजे त्याने किती हिट चित्रपट दिले. एखादा अभिनेता दीर्घकाळ सातत्याने फ्लॉप चित्रपट देत राहिला, तर साधारणपणे त्याच्या करिअरचा आलेख खाली येऊ लागतो. मात्र, बॉलिवूडमधील एका दिग्गज अभिनेत्याने ही प्रस्थापित धारणा अक्षरशः चुकीची ठरवली आहे.
जवळपास पाच दशकांच्या कारकिर्दीत राष्ट्रीय पुरस्कार जिंकण्यापासून ते आपल्या काळातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटाचा भाग होण्यापर्यंतचा प्रवास करणाऱ्या या अभिनेत्याच्या नावावर असा विक्रमही आहे, जो थक्क करणारा आहे. हे नाव आहे मिथुन चक्रवर्ती. त्यांच्या नावावर प्रमुख अभिनेता म्हणून सुमारे 180 फ्लॉप चित्रपटांचा आकडा नोंदवला जातो, जो कोणत्याही लीड अभिनेत्यासाठी अत्यंत असामान्य आहे.
मिथुन चक्रवर्ती यांनी 1976 मध्ये मृणाल सेन यांच्या ‘मृगया’ या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. या पहिल्याच चित्रपटासाठी त्यांना राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. पदार्पणाच्या चित्रपटासाठीच हा प्रतिष्ठित सन्मान मिळवणाऱ्या निवडक कलाकारांमध्ये त्यांचा समावेश झाला.
यानंतर 80च्या दशकात ‘शौकीन’ आणि ‘अशांती’ यांसारख्या चित्रपटांमधून त्यांची ओळख अधिक मजबूत झाली. त्यानंतर 1982 मध्ये आलेल्या ‘डिस्को डान्सर’ या चित्रपटाने त्यांना देशभरातील घराघरात पोहोचवले.
मात्र, 80च्या दशकाच्या मध्यापासून मिथुन यांनी चित्रपटांची संख्या वाढवण्यावर अधिक भर दिला. ते अनेकदा एका वर्षात 8 ते 12 चित्रपटांमध्ये दिसू लागले. साहजिकच, एवढ्या वेगाने तयार होणाऱ्या अनेक चित्रपटांना बॉक्स ऑफिसवर यश मिळाले नाही आणि ते फ्लॉप ठरू लागले.
90च्या दशकात नवीन पिढीतील कलाकारांनी बॉलिवूडवर आपली पकड मजबूत करण्यास सुरुवात केली. त्यावेळी मिथुन यांनी कमी बजेटच्या अॅक्शन चित्रपटांकडे मोर्चा वळवला. या चित्रपटांचे शूटिंग अनेकदा एका महिन्यापेक्षाही कमी कालावधीत पूर्ण केले जात असे.
या दशकात त्यांनी जवळपास 100 चित्रपटांमध्ये काम केले आणि त्यापैकी मोठ्या संख्येने चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर अपयशी ठरले. सोलो हिरो म्हणून त्यांचा शेवटचा हिट चित्रपट 1995 मध्ये आलेला ‘रावण राज’ मानला जातो. म्हणजेच त्यानंतर तीन दशकांहून अधिक काळ उलटला आहे.
जवळपास 50 वर्षांच्या फिल्मी प्रवासात मिथुन यांनी 270 हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. वेगवेगळ्या चित्रपट याद्या आणि बॉक्स ऑफिसच्या नोंदींमध्ये फरक असल्यामुळे त्यांच्या चित्रपटांची अचूक संख्या निश्चित करणे कठीण आहे. मात्र, उपलब्ध आकडेवारीनुसार त्यापैकी सुमारे 180 चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर फ्लॉप ठरले. यातील किमान 45 चित्रपटांना ‘डिजास्टर’ असा दर्जाही मिळाला.
मात्र, मिथुन यांची कहाणी केवळ फ्लॉप चित्रपटांच्या विक्रमापुरती मर्यादित नाही. त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वात चमकदार काळ 80चे दशक होते आणि त्याचे सर्वात मोठे उदाहरण म्हणजे ‘डिस्को डान्सर’.
1985 मध्ये हा चित्रपट रशियात प्रदर्शित झाला आणि तेथे त्याला प्रचंड लोकप्रियता मिळाली. या चित्रपटाने जगभरात 100 कोटी रुपयांहून अधिक कमाई केली आणि आपल्या काळातील भारतातील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट ठरला. त्याने ‘शोले’ ला मागे टाकले होते.
हा विक्रम जवळपास नऊ वर्षे कायम राहिला. 1994 मध्ये ‘हम आपके हैं कौन’ या चित्रपटाने हा विक्रम मोडला. हाच तो काळ होता, जेव्हा मिथुन चक्रवर्ती यांच्या स्टारडमचा सर्वोच्च टप्पा सुरू होता.
2000च्या दशकात मिथुन यांनी हळूहळू मुख्य भूमिकांपासून सहाय्यक भूमिकांकडे वळण्यास सुरुवात केली. ते अनेक मोठ्या चित्रपटांचा भाग बनले आणि पुन्हा एकदा नव्या युगातील सिनेमानुसार स्वतःला यशस्वीपणे जुळवून घेतले.
या काळातील त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वात मोठे यश मात्र बऱ्याच उशिरा आले. 2022 मध्ये वयाच्या 72व्या वर्षी मिथुन चक्रवर्ती विवेक अग्निहोत्री यांच्या ‘द काश्मीर फाइल्स’ या चित्रपटात दिसले. या चित्रपटाने अपेक्षेपेक्षा कितीतरी अधिक व्यवसाय केला आणि जगभरात सुमारे 350 कोटी रुपयांची कमाई केली.
विशेष म्हणजे, ‘द काश्मीर फाइल्स’ हा आजही मिथुन चक्रवर्ती यांच्या कारकिर्दीतील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे.
म्हणजेच, ज्या अभिनेत्याच्या नावावर शेकडो चित्रपट आणि सुमारे 180 फ्लॉप चित्रपटांचा विक्रम जोडला गेला आहे, त्याच अभिनेत्याच्या कारकिर्दीत एक राष्ट्रीय पुरस्कार, ‘डिस्को डान्सर’सारखा ऐतिहासिक ब्लॉकबस्टर आणि वयाच्या 72व्या वर्षी कारकिर्दीतील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट अशी अविश्वसनीय कामगिरीही नोंदली गेली आहे.