नवी दिल्ली : भारतीय लष्कराने ऑपरेशन सिंदूरवर एक पुस्तिका प्रकाशित केली आहे. याद्वारे लष्कराने हे स्पष्ट केले की ऑपरेशन सिंदूर हे केवळ हल्ला नव्हता तर रणनीतीचे प्रतीक होते. या पातळीवर तिन्ही दलांनी एकत्रितपणे कारवाई करण्याची ही पहिलीच वेळ होती. कमांड सेंटरकडून मिळालेल्या छायाचित्रांवरून रात्रीच्या अंधारात प्रत्येक क्षणाची माहिती कशी गोळा केली जात होती हे दिसून आले. कोणत्या लक्ष्यावर कोणता बॉम्ब टाकण्यात आला, कोणता ड्रोन कोणत्या दिशेने गेला. हे सर्व काळजीपूर्वक रेकॉर्ड केले गेले.
वेळ ७ मे रोजी रात्री ठीक १:०५ वाजताची होती. तिन्ही सैन्यदलांचे प्रमुख मोठ्या स्क्रीनसमोर शांतपणे पाहत बसले. लष्करप्रमुख जनरल उपेंद्र द्विवेदी, नौदलप्रमुख अॅडमिरल दिनेश के त्रिपाठी आणि हवाई दल प्रमुख एअर चीफ मार्शल एपी सिंग. हे दृश्य एखाद्या चित्रपटाचा भाग वाटत होते. पण हा रील नव्हता तर खरा शो होता. ही भारताच्या इतिहासातील सर्वात अचूक आणि धाडसी लष्करी कारवाईची सुरुवात होती, ज्याचे नाव होते - ऑपरेशन सिंदूर.
२२ एप्रिल रोजी पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याने देश हादरला होता हे उल्लेखनीय आहे. २६ निष्पाप लोक मारले गेले. बहुतेक पर्यटक होते. या हल्ल्याची जबाबदारी कोणीही स्वीकारली नाही, परंतु संशयाचे बोट लष्कर आणि जैश सारख्या पाकिस्तान समर्थित संघटनांकडे वळले. सरकारने ठरवले की, विलंब न करता आणि आवाज न करता उत्तर दिले जाईल. भारतीय हवाई दलाने ७ मे रोजी प्रत्युत्तर दिले. राफेल आणि सुखोई यांनी यात भाग घेतला. स्कॅल्प क्रूझ क्षेपणास्त्रांचाही वापर करण्यात आला. लष्कराचे लक्ष्य पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये असलेल्या दहशतवादी पायाभूत सुविधा होत्या. या ठिकाणांना लक्ष्य करण्यासाठी ड्रोन, उपग्रह आणि इलेक्ट्रॉनिक पाळत ठेवण्याचा वापर देखील करण्यात आला. फोटो आणि ठिकाणाचे थेट निरीक्षण केले जात होते. प्रत्येक लक्ष्य लष्कर प्रमुखांच्या देखरेखीखाली चिन्हांकित केले गेले. या हल्ल्यात नऊ प्रमुख लपण्याची ठिकाणे उद्ध्वस्त झाली. बहावलपूर, मुरीदके, सियालकोट, कोटली, चकमारो, गुलपूर, भिंबर आणि मुझफ्फराबाद येथील दहशतवादी प्रशिक्षण केंद्रे आणि लाँचिंग पॅड पूर्णपणे उद्ध्वस्त करण्यात आले. या लपण्याच्या ठिकाणांचा वापर लष्कर-ए-तैयबा, जैश-ए-मोहम्मद, हिजबुल मुजाहिदीन सारख्या संघटना करत होत्या. या हल्ल्यात १०० हून अधिक दहशतवादी मारले गेल्याचा अंदाज आहे.
प्रत्युत्तरादाखल पाकिस्तानने तोफांचा आणि क्षेपणास्त्रांचा हल्ला सुरू केला. पूंछ आणि राजौरीमध्ये गोळीबार झाला. भारतीय लष्करी तळांवर ड्रोन हल्ले झाले. पण भारत मागे हटला नाही. तीन दिवस चाललेल्या प्रत्युत्तरात भारतीय सैन्याने अनेक पाकिस्तानी हवाई तळांना लक्ष्य केले. यामध्ये रफीकी, मुरीद, चकला, सुक्कूर, रहीम यार खान, चुनियान आणि सियालकोट या ठिकाणांचा समावेश होता. तेथील रडार, दारूगोळा स्टोअर आणि नियंत्रण केंद्रांचे मोठे नुकसान झाले. तीन दिवसांनंतर, पाकिस्तानच्या लष्करी ऑपरेशन्स महासंचालकांनी (DGMO) भारताला फोन केला. युद्धबंदीवर चर्चा झाली. भारताने शांतता प्रस्ताव स्वीकारला, पण संदेश स्पष्ट होता की, आता दहशतवादाला योग्य उत्तर दिले जाईल.
या कारवाईनंतर भारताने आणखी एक मोठे पाऊल उचलले. जगातील विविध देशांमध्ये सात बहुपक्षीय संसदीय शिष्टमंडळे पाठवली जात आहेत. प्रत्येक पक्षाचे नेतृत्व एका खासदाराकडे असते. हे संघ सौदी अरेबिया, कुवेत, फ्रान्स, ब्रिटन, अमेरिका, रशिया, जपान, कोरिया, दक्षिण आफ्रिका, ब्राझील, इटली आणि जर्मनी सारख्या देशांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करतील. भारत दहशतवादाविरुद्ध तडजोड करणार नाही हे जगाला सांगणे हे त्यांचे उद्दिष्ट आहे. या भेटीचा मुख्य उद्देश पाकिस्तानची भूमिका अधोरेखित करणे आणि भारताचे "शून्य सहनशीलता" धोरण स्पष्ट करणे आहे.
लष्कराच्या पुस्तिकेत पहलगाम हल्ल्याचे फोटो, सरकारची प्रतिक्रिया आणि सुरक्षा तयारी, ऑपरेशन सिंदूरमध्ये नष्ट झालेले दहशतवाद्यांचे अड्डे, भारताच्या कारवाईसाठी जगभरातून मिळालेला पाठिंबा, मीडिया कव्हरेज, सीमेवर पाडण्यात आलेल्या पाकिस्तानी ड्रोनचा अवशेष, याशिवाय लष्कराच्या अद्भुत शौर्याची झलक यांचा समावेश आहे.