धूम्रपानमुक्त तंबाखू उत्पादनांवर भर देणाऱ्या फिलिप मॉरिस इंटरनॅशनल (PMI) कंपनीला अमेरिकेच्या फूड अँड ड्रग अॅडमिनिस्ट्रेशनकडून (FDA) मोठा दिलासा मिळाला आहे. कंपनीच्या IQOS या हीटेड टोबॅको उत्पादनाला FDA ने पुन्हा एकदा ‘मॉडिफाइड रिस्क टोबॅको प्रॉडक्ट’ (MRTP) म्हणून मान्यता दिली आहे. यामुळे IQOS वापरल्यास पारंपरिक सिगारेटच्या तुलनेत शरीराला कमी हानिकारक रसायनांचा संपर्क होतो, असा दावा कंपनीला अमेरिकेत कायदेशीररित्या करता येणार आहे.
FDA ने काय म्हटलं?
FDA ने आपल्या निर्णयात स्पष्ट केलं आहे की, पारंपरिक सिगारेट पूर्णपणे सोडून IQOS प्रणालीकडे वळणाऱ्या व्यक्तींमध्ये हानिकारक आणि संभाव्य हानिकारक रसायनांचा संपर्क लक्षणीयरीत्या कमी होत असल्याचे वैज्ञानिक अभ्यासांमधून दिसून आले आहे.
IQOS म्हणजे नेमकं काय?
IQOS हे पारंपरिक सिगारेटसारखं तंबाखू जाळत नाही. त्याऐवजी ते तंबाखू गरम करतं. त्यामुळे धुराऐवजी एरोसोल तयार होतो आणि ज्वलनामुळे निर्माण होणारी अनेक घातक रसायनं मोठ्या प्रमाणात कमी होतात, असा दावा कंपनीचा आहे. या प्रणालीमध्ये तंबाखूचा स्वाद आणि निकोटीनचा अनुभव मिळतो, पण धूर कमी प्रमाणात तयार होतो.
कोणत्या उत्पादनांना मंजुरी?
FDA ने खालील उत्पादनांना मंजुरी दिली आहे:
* IQOS 2.4 सिस्टम
* IQOS 3.0 सिस्टम
* HEETS चे ॲम्बर, ग्रीन मेंथॉल आणि ब्ल्यू मेंथॉल व्हेरिएंट्स
फिलिप मॉरिसचा मोठा दावा
PMI यू.एस.च्या CEO स्टेसी केनेडी यांनी सांगितलं की, “IQOS मागे वैज्ञानिक आधार आहे. आम्ही प्रौढ धूम्रपान करणाऱ्यांना पारंपरिक सिगारेटपासून दूर नेण्यासाठी अधिक सुरक्षित पर्याय उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न करत आहोत.”
कंपनीचा दावा आहे की, 2008 पासून त्यांनी धूम्रपानमुक्त उत्पादनांच्या संशोधन आणि विकासासाठी 16 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त गुंतवणूक केली आहे.
जगभरात वाढतंय स्मोक-फ्री उत्पादनांचं प्रमाण
PMI च्या माहितीनुसार, त्यांच्या स्मोक-फ्री उत्पादनांचा वापर आता 105 पेक्षा जास्त देशांमध्ये केला जात आहे. 2025 अखेरपर्यंत जगभरातील सुमारे 4.3 कोटी प्रौढ ग्राहकांनी ही उत्पादने वापरल्याचा कंपनीचा दावा आहे. कंपनीच्या एकूण महसुलात स्मोक-फ्री व्यवसायाचा वाटा आता 41.5 टक्क्यांपर्यंत पोहोचला आहे.
आरोग्यतज्ज्ञांकडून सावध भूमिका
जरी FDA ने कमी-एक्स्पोजर संदर्भातील परवानगी दिली असली, तरी कोणतेही तंबाखू उत्पादन पूर्णपणे सुरक्षित नसल्याचं आरोग्यतज्ज्ञ सातत्याने सांगत आहेत. निकोटीनचे व्यसन आणि तंबाखूचे आरोग्यावर होणारे परिणाम अजूनही गंभीर मानले जातात.
FDA च्या मंजुरीचा अर्थ उत्पादन पूर्णपणे सुरक्षित आहे असा नसून, पारंपरिक सिगारेटच्या तुलनेत काही हानिकारक घटक कमी असल्याचं उपलब्ध वैज्ञानिक पुराव्यांवरून दिसत असल्याचं मानलं जात आहे.
भारतात काय स्थिती?
भारतामध्ये ई-सिगारेट आणि तत्सम काही उत्पादनांवर बंदी आहे. त्यामुळे IQOS सारख्या उत्पादनांबाबत भारतीय नियम आणि आरोग्य धोरणे वेगळी आहेत. अमेरिकेतील FDA मंजुरीचा भारतातील नियमांवर थेट परिणाम होणार नाही.