Aadhaar Name Change Rules 2026: आधार कार्डमध्ये नावाची स्पेलिंग चुकली असेल, लग्नानंतर आडनाव बदलायचं असेल किंवा नावात मोठा बदल करायचा असेल, तर ही माहिती तुमच्यासाठी महत्त्वाची आहे. आधारमधील नाव दुरुस्ती आणि बदलासाठी UIDAIने नवीन स्टँडर्ड ऑपरेटिंग प्रोसीजर म्हणजेच SOP लागू केली आहे. 18 सप्टेंबर 2026 पासून ही प्रक्रिया लागू झाली आहे.
नव्या नियमांनुसार आधारवरील नावातील बदल कोणत्या प्रकारचा आहे, यानुसार वेगवेगळी कागदपत्रे सादर करावी लागणार आहेत. काही किरकोळ बदलांसाठी एफिडेविट आणि ओळखपत्र पुरेसे असू शकते. मात्र, नावात मोठा बदल करायचा असल्यास राजपत्र (Gazette Notification) आवश्यक आहे.
नावात करण्यात येणाऱ्या छोट्या दुरुस्तींना माइनर नेम चेंज म्हणजेच किरकोळ नाव बदल मानले जाते. यामध्ये नावाच्या मूळ ओळखीत मोठा बदल होत नाही.
उदाहरणार्थ, नावाचा पूर्ण विस्तार करणे, मिडल नेम किंवा आडनाव जोडणे किंवा काढणे, नावातील शब्दांचा क्रम बदलणे तसेच उच्चार समान असलेल्या नावातील छोट्या स्पेलिंग चुका दुरुस्त करणे यांचा समावेश होतो.
नावामधील डॉट काढणे किंवा चुकीच्या पद्धतीने वापरलेली मोठी अक्षरे दुरुस्त करणे यासारखे बदलही या श्रेणीत येतात.
उदाहरणार्थ, एखाद्याचे नाव 'Rama Prasad' असेल आणि त्याला 'Rama Shyam Prasad' असे करायचे असेल, तर हा बदल पूर्ण नाव बदलण्याच्या श्रेणीत येत नाही.
लग्नानंतर महिलांना किंवा पुरुषांना आपल्या नावात किंवा आडनावात बदल करायचा असल्यास त्यासाठी स्वतंत्र प्रक्रिया आहे.
यासाठी निर्धारित स्वरूपातील Annexure D एफिडेविट आणि प्रूफ ऑफ आयडेंटिटी म्हणजेच ओळखीचा पुरावा द्यावा लागेल. या एफिडेविटमध्ये नावातील बदल हा विवाहामुळे होत असल्याचे स्पष्ट करावे लागते.
तसेच, या बदलामुळे व्यक्तीची मूळ ओळख बदलत नसल्याचेही नमूद करावे लागते. तलाक किंवा विवाहानंतर नावात बदल करायचा असल्यासही संबंधित कागदपत्रांसह हीच प्रक्रिया लागू होऊ शकते.
कधी कधी आधार तयार करताना नागरिकाने योग्य कागदपत्रे दिलेली असतात. मात्र, आधार केंद्रावरील डेटा एंट्रीच्या चुकीमुळे नाव चुकीचे नोंदवले जाते. अशा वेळी प्रकरण वेगळ्या पद्धतीने हाताळले जाते.
प्रौढ व्यक्तीच्या नावात डेटा एंट्रीची चूक झाल्यास Annexure B एफिडेविट आणि प्रूफ ऑफ आयडेंटिटी किंवा प्रूफ ऑफ रिलेशनशिप सादर करावे लागू शकतात.
जर नाव इंग्रजीमध्ये बरोबर असेल, मात्र दुसऱ्या भाषेत चुकीचे दिसत असेल, तरही निर्धारित एफिडेविट आणि ओळखीचा पुरावा देऊन दुरुस्ती करता येऊ शकते.
जर एखाद्या व्यक्तीला आपले जुने नाव पूर्णपणे बदलून नवीन नाव ठेवायचे असेल, तर हा बदल मेजर नेम चेंज म्हणजेच मोठ्या नाव बदलाच्या श्रेणीत येतो.
अशा प्रकरणांमध्ये सरकारी गॅझेट नोटिफिकेशन सादर करणे आवश्यक असू शकते. त्यामुळे केवळ साध्या ओळखपत्राच्या आधारे पूर्ण नाव बदलण्याची प्रक्रिया करता येणार नाही.
नावातील बदल हा किरकोळ आहे की मोठा, यानुसार UIDAIकडून आवश्यक कागदपत्रांची तपासणी केली जाईल.
नावातील बदल किंवा दुरुस्ती करण्यासाठी आधार केंद्रावर जाणे आवश्यक आहे. नावाच्या अपडेटसाठी जवळच्या आधार केंद्राला भेट द्यावी लागेल.
तेथे संबंधित अर्ज भरून आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतील. त्यानंतर कागदपत्रे आणि बायोमेट्रिकची पडताळणी केली जाईल.
सर्वात आधी तुमच्या नावातील बदल कोणत्या प्रकारात येतो हे ठरवा. तो किरकोळ बदल आहे, लग्न किंवा तलाकनंतरचा बदल आहे, डेटा एंट्रीमधील चूक आहे की पूर्ण नाव बदलायचे आहे, हे स्पष्ट करा.
त्यानंतर तुमच्या प्रकरणानुसार आवश्यक कागदपत्रे तयार करा. ओळखपत्र, नातेसंबंधाचा पुरावा, एफिडेविट किंवा गॅझेट नोटिफिकेशन यापैकी जे लागू असेल ते तयार ठेवा.
एफिडेविट आवश्यक असल्यास संबंधित Annexureच्या स्वरूपात ते तयार करून घ्या. यानंतर जवळच्या आधार केंद्राला भेट द्या. नाव बदलण्यासाठी अर्ज भरून आवश्यक कागदपत्रे केंद्रावरील कर्मचाऱ्यांकडे जमा करा.
कागदपत्रांची आणि बायोमेट्रिकची पडताळणी झाल्यानंतर तुमच्या नावाच्या अपडेटची विनंती नोंदवली जाईल.
प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर मिळणारी पावती जपून ठेवा. त्यावर दिलेल्या URNच्या मदतीने तुमच्या नावाच्या अपडेटच्या विनंतीचा स्टेटस तपासता येईल.
त्यामुळे आधार कार्डवरील नावात बदल करायचा असल्यास आधी तुमचा बदल कोणत्या श्रेणीत येतो, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. योग्य कागदपत्रे आणि आवश्यक एफिडेविट तयार ठेवल्यास प्रक्रिया अधिक सोपी होऊ शकते.