Chandrapur Ghodazari Lake Water Level Drop
चंद्रपूर : नागभीड तालुक्यातील शेतीच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण असलेल्या घोडाझरी तलावातील जलसाठा झपाट्याने कमी होत असून, तलावात आता केवळ पाच फूट पाणी शिल्लक असल्याची माहिती समोर आली आहे. अवघ्या पंधरा दिवसांपूर्वी तलावात ४१ टक्के जलसाठा आणि सुमारे १२ फूट पाणी उपलब्ध होते. मात्र, शेतीच्या सिंचनासाठी पाणी सोडण्यात आल्याने जलपातळीत मोठी घट झाली आहे. त्यामुळे आगामी काळात शेतीच्या सिंचनासोबतच नागभीड शहर आणि तळोधी-बाळापूर येथील पिण्याच्या पाणीपुरवठ्याबाबतही चिंता व्यक्त केली जात आहे. संभाव्य पाणीटंचाईचे संकट टाळण्यासाठी गोसीखुर्द प्रकल्पाचे पाणी घोडाझरी तलावात सोडण्यात यावे, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
घोडाझरी तलाव हा परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी सिंचनाचा महत्त्वाचा स्रोत आहे. पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे पिकांना आवश्यक पाणी मिळविण्यासाठी शेतकरी तलावाच्या पाण्यावर अवलंबून असतात. त्यामुळे सिंचनासाठी तलावातून पाणी सोडण्यात आल्याने शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला असला, तरी अल्पावधीत जलसाठ्यात झालेली मोठी घट चिंतेचा विषय ठरली आहे.
पंधरा दिवसांपूर्वी ४१ टक्के जलसाठा असलेल्या तलावातील पाण्याची पातळी आता पाच फुटांवर आल्याचे सांगितले जात आहे. अशा परिस्थितीत उर्वरित पाण्याचा वापर शेती आणि पिण्याच्या पाण्यासाठी कसा करायचा, याचे नियोजन करणे आवश्यक झाले आहे. उपलब्ध जलसाठा, पाण्याची मागणी आणि भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन संबंधित विभागांनी तातडीने उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
घोडाझरी तलावाचे महत्त्व केवळ शेतीच्या सिंचनापुरते मर्यादित नाही. नागभीड नगरपालिकेसह तळोधी-बाळापूर येथील पाणीपुरवठा व्यवस्थेसाठीही या तलावातील पाणी महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे तलावातील जलसाठा कमी झाल्यास आगामी काळात दोन्ही भागांतील पाणीपुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
सध्या पाणीपुरवठा खंडित झाल्याची माहिती नसली, तरी जलसाठ्यातील घट लक्षात घेता संभाव्य पाणीटंचाई रोखण्यासाठी आतापासूनच नियोजन करणे गरजेचे आहे. नागरिकांना नियमित पिण्याचे पाणी उपलब्ध होण्यासोबतच शेतकऱ्यांच्या सिंचनाच्या गरजाही पूर्ण व्हाव्यात, यासाठी पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे.
तळोधी-बाळापूर परिसरात संभाव्य पाणीटंचाईचे संकट गडद होण्याची शक्यता लक्षात घेता गोसीखुर्द प्रकल्पाचे पाणी घोडाझरी तलावात वळविण्याची मागणी पुढे येत आहे. गोसीखुर्दचे पाणी घोडाझरी तलावात सोडल्यास उपलब्ध जलसाठा वाढविण्यास मदत होऊ शकते आणि शेतीच्या सिंचनासह पिण्याच्या पाण्याच्या गरजा भागविण्यास काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
मात्र, यासाठी आवश्यक तांत्रिक व्यवहार्यता, पाणी वळविण्याची व्यवस्था, उपलब्धता आणि प्रशासकीय नियोजन यांचा तातडीने आढावा घेणे गरजेचे आहे. संबंधित विभागांनी याबाबत गांभीर्याने विचार करून शक्य त्या उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.
शेतकऱ्यांची पिके वाचविण्यासाठी सिंचनाचे पाणी आवश्यक आहे, तर नागरिकांच्या दैनंदिन गरजांसाठी पिण्याचे पाणीही तितकेच महत्त्वाचे आहे. उपलब्ध जलसाठा मर्यादित असताना या दोन्ही गरजांमध्ये समतोल राखण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर उभे राहिले आहे. घोडाझरी तलावातील पाण्याची घटती पातळी लक्षात घेऊन उर्वरित जलसाठ्याचे काटेकोर नियोजन, पाणीवापरावर देखरेख आणि संबंधित विभागांमध्ये समन्वय साधणे आवश्यक असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.