ठाणे : मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्गाच्या चौपदरीकरणाचा गेल्या १५ वर्षांपासून सुरू असलेला प्रवास आता अंतिम टप्प्यात पोहोचण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. या महामार्गावरील सर्वाधिक चर्चेत राहिलेल्या माणगाव बायपासच्या कामाने आता महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. माणगाव बायपासवरील कोकण रेल्वेच्या पुलावर गर्डर टाकण्याचे काम पूर्ण झाले असून, जानेवारी २०२७ अखेर हा बायपास वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे मुंबई-गोवा महामार्गावरील प्रवासात मोठा अडथळा ठरणारा माणगाव परिसरातील वाहतूक कोंडीचा प्रश्न सुटण्याची आशा निर्माण झाली आहे.
मुंबईहून कोकणात जाणाऱ्या लाखो प्रवाशांसाठी माणगाव हा महत्त्वाचा टप्पा आहे. विशेषतः गणेशोत्सव, दिवाळी आणि उन्हाळी सुट्ट्यांच्या काळात या परिसरात वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागतात. माणगाव शहरातून जाणाऱ्या वाहतुकीमुळे स्थानिक नागरिकांसह महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या वाहनचालकांना मोठा मनस्ताप सहन करावा लागतो. त्यामुळे माणगाव बायपास पूर्ण होणे ही केवळ एका रस्त्याची पूर्तता नसून मुंबई-गोवा महामार्गावरील प्रवासाचा वेग आणि सुरक्षितता सुधारण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची बाब मानली जात आहे.
माणगाव बायपासच्या कामात कोकण रेल्वेच्या मार्गावरील पूल हा महत्त्वाचा आणि तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक टप्पा होता. या पुलावर गर्डर टाकण्याचे काम पूर्ण झाल्याने प्रकल्पातील एक मोठा अडथळा दूर झाला आहे. आता उर्वरित बांधकाम, जोडरस्ते आणि आवश्यक पूरक कामे निर्धारित वेळेत पूर्ण करण्याचे आव्हान यंत्रणांसमोर आहे.
जानेवारी २०२७ अखेर बायपास वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे नियोजन प्रत्यक्षात उतरल्यास माणगाव शहरातील वाहतुकीचा ताण कमी होण्यास मदत होईल. तसेच महामार्गावरील वाहनांना शहरातील अंतर्गत रस्त्यांमधून मार्ग काढण्याची गरज कमी होईल.
जानेवारी २०२७ अखेर मुंबई-गोवा महामार्ग पूर्ण करण्याचे नियोजन हे निश्चितच दिलासादायक असले, तरी यापूर्वीच्या विलंबाचा इतिहास पाहता या मुदतीबाबत सावध आशावाद व्यक्त करावा लागेल. विशेषतः माणगाव बायपासवरील रेल्वे पुलाचे गर्डर टाकण्याचे काम पूर्ण झाले असले, तरी बायपास वाहतुकीसाठी खुला करण्यापूर्वीची सर्व पूरक कामे वेळेत पूर्ण होणे आवश्यक आहे.
माणगाव बायपास ठरणार महत्त्वाचा टप्पा...
मुंबई-गोवा महामार्गाच्या चौपदरीकरणात माणगाव बायपासला विशेष महत्त्व आहे. या बायपासमुळे मुंबईकडून महाड, पोलादपूर, चिपळूण आणि पुढे गोव्याच्या दिशेने जाणाऱ्या वाहनांना माणगाव शहरातील वाहतुकीत अडकण्याची वेळ कमी होऊ शकते. अवजड वाहनांची शहरातील वर्दळ कमी झाल्यास स्थानिक वाहतुकीलाही दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.मात्र, बायपास खुला झाल्यानंतरच त्याचा प्रत्यक्ष फायदा किती होतो, हे स्पष्ट होणार आहे. बायपासला जोडणारे रस्ते, दिशादर्शक फलक, सुरक्षित वळणे आणि वाहतूक व्यवस्थापन यांची योग्य अंमलबजावणीही तितकीच महत्त्वाची ठरणार आहे. अन्यथा मुख्य बायपास पूर्ण होऊनही जोडरस्त्यांवरील अडचणींमुळे वाहतुकीचा प्रश्न कायम राहू शकतो.
इंदापूर, माणगावमुळे रखडला महामार्ग
मुंबई-गोवा महामार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रवास अनेक अडथळ्यांनी भरलेला आहे. रायगड जिल्ह्यातील इंदापूर आणि माणगाव येथील बायपासची कामे अपूर्ण राहिल्याने महामार्गाच्या पूर्णत्वाला विलंब झाला. एका बाजूला महामार्गाचे अनेक टप्पे पूर्ण झाले असताना काही महत्त्वाच्या ठिकाणी अपूर्ण राहिलेल्या कामांमुळे संपूर्ण प्रवासाचा वेग मंदावला. त्यामुळे आता या उर्वरित कामांची पूर्तता करणे अत्यावश्यक आहे.
१५ वर्षांचा प्रवास, खर्चात साडेपाच हजार कोटींची वाढ
महामार्गाच्या ३५५ किलोमीटर लांबीच्या चौपदरीकरण प्रकल्पाला २०११ मध्ये सुरुवात झाली. मात्र, भूसंपादन, तांत्रिक अडचणी, विविध प्रशासकीय प्रक्रिया आणि कामांच्या संथ गतीमुळे हा प्रकल्प सातत्याने रखडत गेला. मूळ नियोजनानुसार सुमारे ११ हजार ४०९ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित असलेल्या आता वाढून अंदाजे १६ हजार ९०९ कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे.