सोलापूर : रामेश्वर विभूते
अलिकडच्या काळात कडक भट्टीचे कपडे घालण्यावर अनेकांचा कल आहे. प्रथमदर्शनी हे कापड खादीचेच असावे, असा भास होतो. परंतु ही खादी नसून खादीसारखे दिसणारे लिनन कापड असते. याला भट्टी केल्याने त्यात कडकपणा खादीसारखाच येतो. खादीमध्ये रंगसंगतीची कमतरता यामुळे आता लिनन कापडाकडे कल वाढल्याचे दिसून येत आहे.
खादी आणि लिनन हे फॅशन आणि वस्त्रोद्योग क्षेत्रातील दोन उत्कृष्ट कापड आहेत. खादी हे एक भारतीय हातमागावर कातलेले कापड आहे, जे सहसा सुती धाग्यांपासून बनवले जाते. लिनन हे अंबाडीपासून विणलेले कापड आहे. खादी आणि लिनन यांच्यातील मुख्य फरक त्यांच्या निर्मितीच्या देशात आहे. खादी फक्त भारतात बनवली जाते, तर लिननचे उत्पादन विविध देशांमध्ये केले जाते.
खादी कापड म्हणजे काय?
१९२० च्या दशकात, गांधींनी स्वदेशी चळवळ सुरू केली. भारतात विकल्या जाणाऱ्या परदेशी उत्पादनांना आळा घालणे हा या चळवळीचा उद्देश होता, ज्यामुळे आयात केलेल्या वस्तू आणि स्वदेशी उत्पादने यांच्यात संघर्ष निर्माण झाला होता. या चळवळीने चरख्याचा वापर सुरू केला, ज्यावरून भारतीय मूळ असलेले खादी कापड, म्हणजेच हाताने कातलेले आणि विणलेले कापड तयार झाले.