नाना पाटेकर हे केवळ एक कसलेले अभिनेतेच नव्हते, तर ते राष्ट्रीय स्तरावरील एक उत्कृष्ट नेमबाज देखील होते. चित्रपटातील भूमिकेच्या तयारीतून सुरू झालेल्या या आवडीचे रूपांतर पुढे एका यशस्वी क्रीडा प्रवासात झाले. त्यांच्या रायफल शूटिंगमधील राष्ट्रीय कामगिरीचा सविस्तर इतिहास.
शूटिंग प्रवासाची सुरुवात १९९१ मधील 'प्रहार' चित्रपटासाठी भारतीय लष्कराकडून मिळालेल्या ३ वर्षांच्या प्रशिक्षणादरम्यान नानांचा नेमबाजीशी जवळचा संबंध आला. सुरुवातीला वेगवेगळ्या शूटिंग स्पर्धांमध्ये मुख्य अतिथी म्हणून जाताना त्यांनी छंद म्हणून बंदूक चालवण्यास सुरुवात केली होती. मात्र, जसजसा त्यांचा नेम अचूक होऊ लागला, तशी त्यांची या खेळातील आवड वाढली आणि वयाच्या ४९ व्या वर्षी (सुमारे २००१ मध्ये) त्यांनी व्यावसायिक स्पर्धांमध्ये उतरण्याचा निर्णय घेतला.
'रेनाउंड शॉट'चा बहुमानराष्ट्रीय नेमबाजी स्पर्धेत (२००७) ४९ पैकी १३ व्या स्थानावर (सर्वोच्च कामगिरी करणाऱ्या ५०% खेळाडूंमध्ये) राहिल्यामुळे, 'नॅशनल रायफल असोसिएशन ऑफ इंडिया' (NRAI) कडून नाना पाटेकर यांना अधिकृतपणे रेनाउंड शॉट' हा प्रतिष्ठित किताब बहाल करण्यात आला. या दर्जामुळे त्यांना कोणत्याही सीमा शुल्काशिवाय स्वतःसाठी व्यावसायिक रायफल आयात करण्याची विशेष परवानगी मिळाली होती.
युवा नेमबाजांना मदत (अंजली भागवत यांना पहिली रायफल) नाना केवळ स्वतःच शूटिंग करत नव्हते, तर त्यांनी देशातील उद‌योन्मुख खेळाडूंनाही नेहमी पाठबळ दिले. भारताची प्रसिद्ध ऑलिम्पियन आणि माजी जागतिक नंबर १ नेमबाज अंजली भागवत यांना १९९३ मध्ये त्यांची पहिली व्यावसायिक रायफल नाना पाटेकर यांनीच भेट दिली होती, ज्यामुळे अंजली यांच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीला मोठी गती मिळाली. तसेच २०११ मधील राष्ट्रीय स्पर्धेदरम्यान त्यांनी आगामी चित्रपटाच्या कमाईतून ४ तरुण भारतीय नेमबाजांच्या प्रशिक्षणाचा खर्च उचलण्याची घोषणा केली होती.
ते त्यांच्या चित्रपटांच्या आउटडोअर शूटिंगला जातानाही स्वतःचे शूटिंग किट सोबत ठेवायचे आणि वेळ मिळेल तेव्हा जवळच्या शूटिंग रेंजवर जाऊन ५० मीटर रायफल प्रोन व ३०० मीटर बिग-बोरचा सराव करायचे.
राष्ट्रीय स्पर्धांमधील मोठी कामगिरी आणि पदके
२००४ - रौप्य पदक : इंदूरमधील 'बीएसएफ रिओटी रेंज' येथे आयोजित ४८ व्या राष्ट्रीय नेमबाजी स्पर्धेत नाना पाटेकर यांनी वैयक्तिक पातळीवर चमकदार कामगिरी केली. त्यांनी ३०० मीटर बिग-बोर रायफल स्पर्धा प्रकारात देशात 'सिल्वर मेडल' (रौप्य पदक) पटकावले. २००७ - संघ कांस्य पदक : महू येथे झालेल्या राष्ट्रीय नेमबाजी स्पर्धेत त्यांनी महाराष्ट्र संघाचे प्रतिनिधित्व केले होते. या स्पर्धेत त्यांनी ६०० पैकी तब्बल ५४९ गुणांची कमाई करत महाराष्ट्र संघाला कांस्य पदक मिळवून देण्यात मोलाचा वाटा उचलला.
उसनवारीच्या रायफलने अचूक निशाना: २००७ मधील या स्पर्धेची एक रंजक गोष्ट म्हणजे, नानांनी स्वतःच्या नव्हे तर दुसऱ्याकडून उसने घेतलेल्या रायफलने हा ५४९ गुणांचा सर्वोत्तम स्कोअर नोंदवला होता