मुंबई: ढोल-ताशांचा गजर, बाप्पाच्या जयघोषाने दुमदुमणारे रस्ते आणि गणरायाच्या स्वागतासाठी सजलेले मंडप... ज्या क्षणाची मुंबईकर गेल्या अनेक दिवसांपासून आतुरतेने वाट पाहत होते, तो क्षण अखेर आला आहे. सोमवारपासून (१४ सप्टेंबर) मुंबईत गणेशोत्सवाला सुरुवात होत आहे.
लालबाग-परळपासून गिरगाव, दादर, माटुंगा, चिंचपोकळी, विलेपार्ले, अंधेरीपर्यंत सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांनी जय्यत तयारी केली आहे.
बृहन्मुंबई सार्वजनिक गणेशोत्सव समन्वय समितीच्या माहितीनुसार, मुंबईत सुमारे १२ हजार सार्वजनिक गणेश मंडळे आहेत. यंदा पारंपरिक श्रद्धेबरोबरच भव्य देखावे, पर्यावरणपूरक उपक्रम, सामाजिक संदेश आणि उद्योगसमूहांचा वाढता सहभाग हे उत्सवाचे वैशिष्ट्य ठरणार आहे.
लालबागच्या राजाला अंबानींचे पाठबळ
मुंबईचे श्रद्धास्थान असलेल्या लालबागचा राजा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाचा उत्सव यंदा ९३व्या वर्षात पदार्पण करत आहे. लाखो भाविकांचे आकर्षण असलेल्या लालबागच्या राजाचा प्रथम दर्शन सोहळाही नुकताच पार पडला.
अनंत अंबानी यांचे मंडळाशी असलेले सहकार्य यंदाही चर्चेत आहे. त्यामुळे लालबागच्या राजाच्या उत्सवात श्रद्धेबरोबरच उद्योगविश्वाच्या सहभागाचीही छाप दिसणार आहे.
प्रसादातून ऊर्जानिर्मिती
लालबागच्या राजा मंडळाने यंदा ‘प्रसादातून ऊर्जा’ हा पर्यावरणपूरक उपक्रम हाती घेतला आहे. प्रसादातून निर्माण होणारा ओला कचरा जैववायू निर्मितीसाठी वापरला जाणार असून, त्यातून सुमारे ७,७४४ युनिट वीज निर्माण करण्याचे नियोजन आहे. ही वीज मुंबईतील काही सरकारी रुग्णालयांच्या वापरासाठी उपलब्ध करून देण्याची योजना आहे. गणेशोत्सवातील कचऱ्याचे ऊर्जेत रूपांतर करण्याचा हा अभिनव प्रयोग ठरणार आहे.
चिंतामणीला अदानींची साथ
चिंचपोकळीचा चिंतामणी यंदा कॉर्पोरेट सहभागामुळेही चर्चेत आहे. १०७ वर्षांची परंपरा असलेल्या या मंडळासोबत अदानी समूहाने यंदा औपचारिक भागीदारी केली आहे. तिरुपती बालाजी मंदिराच्या संकल्पनेवर मंडपाची सजावट करण्यात येत असून, हैदराबादमधील स्वर्णगिरी मंदिराची प्रतिकृती उभारण्यात आली आहे. चिंतामणीच्या आगमन मिरवणुकीलाही मोठी गर्दी होण्याची शक्यता आहे.
जीएसबीच्या बाप्पाला ७०३ कोटींचे विमा कवच
किंग्ज सर्कल येथील जीएसबी सेवा मंडळाचा ७२वा गणेशोत्सव यंदा पुन्हा एकदा भव्यतेमुळे चर्चेत आहे. मंडळाने उत्सवासाठी तब्बल ७०३.२७ कोटींचा विमा उतरविला आहे. महागणपतीला यंदा ६६ किलोपेक्षा अधिक सोने आणि ३३५ किलो चांदीचे दागिने परिधान करण्यात येणार आहेत. विमा संरक्षणात मौल्यवान वस्तूंसह उत्सवाशी संबंधित विविध मालमत्ता आणि जोखमींचा समावेश आहे.
द्वारकेपासून ‘पेट फ्रेंडली’ मंडपापर्यंत
यंदाच्या गणेशोत्सवात मंडळांनी पारंपरिक देखाव्यांसोबत नावीन्यपूर्ण संकल्पनांनाही प्राधान्य दिले आहे. काही मंडळांकडून भगवान श्रीकृष्णाची हरवलेली द्वारका पुन्हा उभी करण्याचा भव्य देखावा साकारला जात आहे, तर काही ठिकाणी पाळीव प्राण्यांसाठी अनुकूल मंडप उभारण्यात आले आहेत. मुलांसाठी पपेट शो, बबल्स शो आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचीही आखणी करण्यात आली आहे. त्यामुळे भक्ती, कला, पर्यावरण आणि सामाजिक संदेश यांचा संगम यंदाच्या उत्सवात पाहायला मिळणार आहे.
अंडरवर्ल्डच्या सावलीतून ‘सुपर हिरोज’च्या दुनियेत
मुंबईतील काही गणेशोत्सव मंडळे एकेकाळी धार्मिक-सांस्कृतिक उपक्रमांपेक्षा अंडरवर्ल्डच्या चर्चांमुळे प्रकाशझोतात आली होती. चेंबूरच्या टिळकनगर येथील सह्याद्री क्रीडा मंडळाचा गणपतीही कधीकाळी ‘छोटा राजनचा गणपती’ म्हणून चर्चेत होता. हा संदर्भ त्या काळातील चर्चेपुरताच मर्यादित आहे. आज मंडळाने सामाजिक, सांस्कृतिक आणि कलात्मक उपक्रमांमधून आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.