मुंबई: महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख असलेल्या गणेशोत्सवाला युनेस्कोच्या 'जागतिक वारसा' यादीत स्थान मिळवून देण्यासाठी गावपातळीपासून ते आंतरराष्ट्रीय स्तरापर्यंत विविध उपक्रम राबवण्यात येणार आहेत.
राज्याच्या पर्यटन व सांस्कृतिक विभागाने यासाठी पुढाकार घेतला आहे. विविध विभागांवर उपक्रम राबविण्याची जबाबदारी सोपविण्यात आली आहे. गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक सण न राहता सामाजिक, सांस्कृतिक व आर्थिक अभिसरणाचे माध्यम बनावे, या दृष्टीने राज्य शासनाने सर्व यंत्रणांना सज्ज होण्याचे निर्देश दिले आहेत.
असे आहेत उपक्रम
1. दीड कोटींची बक्षिसे व राज्यस्तरीय स्पर्धा
पु. ल. देशपांडे महाराष्ट्र कला अकादमीमार्फत राज्यातील सुमारे ४८० सर्वोत्कृष्ट सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांना १ कोटी ५० लाख रुपयांची पारितोषिके दिली जातील.
2.परदेशात सांस्कृतिक कार्यक्रम
महाराष्ट्रातील ३६ जिल्ह्यांसह भारतातील १० राज्यांत आणि विदेशातील एका देशात तसेच नवी दिल्लीत ५ दिवस व मुंबईत ८ दिवस विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातील.
3. चित्रनगरी व रील्स स्पर्धा
दादासाहेब फाळके चित्रनगरीतर्फे गणपतीविषयक 'रील्स स्पर्धा' आणि गणेशोत्सवावर आधारित मराठी चित्रपटांचा सन्मान.
4. डिजिटल उपक्रम व ऑनलाइन दर्शन
राज्यातील प्रमुख गणेश मंदिरांचे ऑनलाइन दर्शन घडवण्यासाठी विशेष पोर्टल आणि घरगुती गणपतींच्या छायाचित्रांसाठी डिजिटल प्लॅटफॉर्म विकसित केला जाणार आहे.
शासकीय विभागांची एकत्रित मोहीम
1. आरोग्य व ऊर्जा : गर्दीच्या ठिकाणी मोफत आरोग्य तपासणी, सीपीआर प्रशिक्षण शिबिरे, तसेच पर्यावरणपूरक सौरऊर्जा व एलईडी सजावटीला प्रोत्साहन.
2. शिक्षण व मराठी भाषा : शाळा-महाविद्यालयांमध्ये शाडूच्या मूर्तींच्या कार्यशाळा, रोबोटिक्स देखावे, गणेश-विज्ञान परिसंवाद आणि काव्यवाचन स्पर्धा.
3. दिव्यांग व महिला सबलीकरण : दिव्यांगांसाठी आरतीच्या ठिकाणी सांकेतिक भाषा व सुलभ दर्शनाची सोय. तसेच महिला बचत गटांसाठी मोदक व पूजा साहित्याच्या विक्रीचे स्टॉल्स.